سؤالات دين و زندگي سوم دبيرستان جاپ1390

سؤالات دين و زندگي سوم دبيرستان     درس اول:هدایت الهی     1- برای این که پاسخ به نیازهای برتر صحیح با شد ، باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟ ص12و13-2 2- این شعر یادآور کدام خصوصیت انسانی است؟ ص11-1 هر كه او بيدارتر ، پردردترهر كه او هشيارتر ، رخ زردتر 3- در چه صورتی زندگی انسان معنای صحیح پیدا می کند؟ ص11-1 4- پاسخ گویی به کدام نیاز اساسی ، پاسخگویی به سایر نیاز ها نیز هست؟ توضیح دهید.ص12-5/1 5ـ راه‌حل مناسب براي رسيدن به مطمئن‌ترين پاسخ به نيازها چيست؟ ص13-5/0 6ـ راه‌حل درست رسيدن به نيازهابرتر  آدمي چيست؟ چگونه؟ ص13-5/1 7- کدام ویژگی ها در انسان زمینه ساز نوع هدایت اوست؟ این زمینه سازی را توضیح دهید. ص14-2 8-معنای اینکه حرکت انسان اختیاری است ، چیست ؟ ص14-75/. 9-ارتباط بین عقل ودعوت پیامبران (حجت باطنی وحجت ظاهری ) را توضیح  دهید .ص14-2 10-بین عقل ودین چه رابطه ای وجود دارد؟توضیح دهید .ص14-2 11- برخی از نتایج ارزشمند تعقل در تعالیم دین چیست؟ (براساس حدیث امام صادق ) ص14-5/114 12- چرا می گوییم هدایت یک اصل عام و همگانی است؟ ص13و14-5/1 13- بنا برسخن امام کاظم( ع) دو حجتی که خدا بر مردم قرار داده است چیست؟ ص14-1 14- بنا بر سخن امام کاظم (ع)درباره حجت ظاهر و باطن رتبه ی چه کسانی در دنیا و آخرت بالاتر است؟ ص14-1 15-بنابرسخن امام کاظم(ع) در باره ی دو حجت ظاهر وباطن : کدامیک از گزینه های زیر درست نیست؟ ص14-1 الف – کسی که عقلش کاملتر است ، رتبه اش در دنیا و آخرت بالا تر است. ب – رسولان ، انبیا و ائمه حجتهای ظاهر هستند. ج – اگر انسان به یکی از حجتها توجه کند ، به رستگاری می رسد. 16- کدام یک از ویژ گیهای انسان سبب شده که هدایت او در قالب ارسال پیامبران انجام پذیرد؟ ص14-2 17- وسیله ی فهم پیام و معرفت به پیام الهی ، .................. است. ص14-25/. 18- چگونگی رابطه ی « عقل واختیار » و «نوع هدایت انسان » را تبیین کنید.ص14-5/1 19=حجتهای ظاهر و باطن کدامند و چه رابطه ای با هم دارند؟ ص14-5/1 20- منظور از « هدایت یک اصل عام است » چیست؟ص13و14-1 21-چراکشف راه درست زندگي، جامع نيازهاي اساسي انسان است؟ ص12-5/1 22-درك صحيح هدف زندگي چه اثري را به دنبال دارد؟ ص12-1
23-بین حجت ظاهر و باطن چه رابطه ای وجود دارد؟ ص14-1 24--از ديدگاه امام كاظم علت فرستادن رسولان از ناحيه خدا چيست؟ص14-5/. 25-در فرهنگ ديني از قوه اي كه انسان را از ساير موجودات جدا مي سازد با چه نام هايي ياد شده است؟ ص14-5/. 26-در چه صورت انسان به فهم عميق تر  و برتري از دين دست مي يابد؟ ص14-5/0 هر يك از عبارات قسمت راست را با پاسخي مناسب از قسمت چپ،با خط كشيدن به هم وصل كنيد.5/1 1- هيچ موجودي در نظام خلفت لغو و عبث آفريده نشده است            .الف = هدايت عام 2- خداوند هر موجدي را كه مي آفريند هدايت مي كند                     . ب = حكمت 3- هدايت موجودات با ساختمان وجودي آنها تناسب دارد                    . ج = هدايت خاص 28-با كلمه و عبارت مناسب سئوالات زير را كامل كنيد.3 الف : وسيله ي فهم پيام الهي …………………. است. ب : حكمت الهي ايجاب مي كند كه هيچ موجودي …………………خلق نشود. ج : خداوند مقصد نهايي انسان را …………………قرار داده است. د : خداوند خالقي است حكيم يعني ………………………………………………… ذ : بزرگترين تفاوت انسان با ساير موجودات …………………… و ………………… است. س : هدايت يك اصل ………………… در نظان خلقت است.  29- در معارف قرآن از آن به حجت آشكار ياد شده است.5/  30-سئوالات عيني : 4 الف)در معارف ديني از آن به حجت پنهان ياد شده است. 1 – عقل             2– علم   3 – انبياء            4 – حكمت ب)چه كسي به فهم عميق تر معارف ديني دست مي يابد ؟ كسي كه .....…….…… 1 – قرآن بيشتر بخواند                2 –  اخلاص بيشتري داشته باشد. 3- تفكر و تعقل را در خود بپرورد.       4- از عمر خويش درست استفاده كند ج) تفاوت اساسي انسان با ساير موجودات در چيست؟ 1 – توانايي تفكر و تعقل                2 – نحوه زندگي او 3–  علم و تكنولوژي                      4- آينده نگري د) معارف و حقايق ديني در پرتو چه چيزي شناخته مي شود؟ 1 – عبادت و بندگي                      2 – عقل و تعقل   3 – علم و دانش 4 قرآن و حديث ه) براي پاسخ به نيازهاي برتر در چه زمينه‌هايي به اطلاعات مطمئن نياز داريم؟ 1ـ هدف آفرينش            2 ـ آينده جهان و انسان              3ـ ابعاد روحي و جسمي انسان                 4ـ همه موارد   و)پاسخي كه به نيازهاي اساسي انسان داده مي‌شود نبايد ................... باشد. 1 ـ جامع                        2ـ شامل             3ـ مكمل                        4ـ مشكوك   ز)نيازهاي برتر آدمي در يك نياز جامع به همه مي‌رسند كه همان .......................... است. 1 ـ شناخت راه صحيح زندگي          2ـ عدالت           3ـ شادكامي         4ـ درك آينده   ح)در مورد نيازهاي برتر آدمي كدام گزينه صحيح است؟ 1 ـ حاكي از عميق‌ترين نيازهاي آدمي است.                2 ـ مطرح شدن آنها نشانه غفلت آدمي است. 3ـ نشانه ورود به وادي انسانيت است.             4ـ در افق بالاتر از سطح زندگي روزمره مطرح مي‌شود                   درس دوم : هدایت مستمر   1 - دلایل آمدن پیامبران متعدد را نام ببرید . ص26-5/1  2– دلایل ختم نبوت را ذکر کنید. ص31-2 3 - ویژ گیهای فطری یعنی چه؟ص25-5/0 4 - کدامیک از ویژگیهای زیر فطری هستند؟ ص25-5/1 1- شعردوستی                   2- عدالت طلبی                  3 - بی نهایت طلبی در زیبایی 4- علاقه به نویسندگی            5- گرایش به علم و آگاهی      6- ذوق مدیریت 5- با وجود این که خداوند یک دین برای هدایت انسان ها فرستاده است ، چرا اکنون ادیان مختلفی در جهان وجود دارد؟ ص27-2 6 - دو مورد از ویژگیهای اسلام را که سبب شده است پاسخگوی نیاز های زمان باشد ، تو ضیح دهید و برای هر کدام یک نمونه ذکر کنید.ص32و33-2 7- اگر پیامبران ، معصوم نبودند چه مشکلاتی پیش می آ مد؟ ص30-5/. 8- آیا «مسیحیت» و «یهودیت» نام دو دین جداگانه است که خود حضرت موسی و حضرت عیسی (علی نبینا وآله وعلیهما السلام)  بر دین خود گذاشته اند؟ دلایل خود را بیان کنید. ص-5/1  9-از بین رفتن یا تحریف تعلیمات پیامبران پیشین یکی از دلایل آمدن پیامبربعدی است ، آن را توضیح دهید. ص26-1 10- اسلام چه ویژگی هایی دارد که مانع از محدود شدن آن به زمان خاص می گردد ؟ ص32و33-5/ 11- عوامل وجود ادیان مختلف در جهان چیست؟ص27-5/1    12-صحيح يا غلط بودن هر يك از گزاره هاي زير را مشخص كنيد.5/1 الف – انسان ها به دليل داشتن ويژگي هاي زبان و آداب و رسوم و… داراي هدف مشترك اند. ب – ارسال يك برنامه كلي براي انسان ها از ناحيه خدا مبنا و ريشه اش به نوع خلقت انسان بر مي‌گردد. ج – منشأ عصمت از اشتباه پيامبر، بينش عميق و ارتباط آنها با واقعيت مي باشد. د – اگر پيامبري فقط در دريافت و ابلاغ وحي معصوم باشد دين الهي درست به مردم نمي‌رسد. هـ – تعدد پيامبران به معناي تعدد و اختلاف در دين مي باشد. س – پيامبران الهي فقط مسئوليت دريافت و ابلاغ وحي را به مردم دارند.  * -سوالات عینی: 2نمره   13-منشأ عصمت از گناه  درانبياء چيست؟ لف – علم والاي نبي      ب – بينش عميق نبي             ج – ايمان و شدت تقوا             د – اراده خدا    14- آيه " و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه ليبين لهم" بر كداميك از علل تجديد نبوت ها دلالت دارد؟  الف – از بين رفتن تعليمات انبياء قبلي           ب – استمرار در دعوت ج – تحريف كلي تعليمات آسماني                د – اختلاف سطح درك مردم   15- كدام مورد جزء محورهاي اصلي برنامه هاي پيامبران نيست؟ الف – عبادت و بندگي خدا                         ب- برپايي نظام عادلانه اجتماعي ج – ايمان به خداي يگانه                              د – دنيا گريزي و آخرت گرايي 16- كدام مورد، از ويژگي هاي دين اسلام كه سبب انطباق آن با نيازهاي متغير زمان مي‌شود، نيست؟ الف – دادن اختيارات خاص به حاكم اسلامي                           ب – وضع اصول و قواعد كلي ج – تقدم شكل و ظاهر بر روح و حقيقت تعاليم ديني                د – توجه به نيازهاي ثابت و پايدار انساني 17- با عبارت و كلمه مناسب گزاره هاي زير را كامل كنيد؟ 5/2 الف – لازمه استقرار و ماندگاري يك دعوت ……………………… است. ب – اگر پيامبري در دريافت و ابلاغ وحي معصوم نباشد ………………………… ج – اگر پيامبري در مقام تعليم و تبيين دين معصوم نباشد ……………………………… د - اگر پيامبري در هنگام اجراي فرمان هاي الهي معصوم نباشد …………………………… ذ – امامان همه مسئوليت هاي پيامبر را جز ……………………………………به عهده دارند. 18- اگر پیامبری در دریافت و ابلاغ وحی معصوم نباشد ،امکان .................. پیدا می شود.5/0 19- چهار مورد از ويژگي‌هاي مشترك(فطري) انسان را نام ببريد.ص25-2 20- چهار مورد از محورهاي اصلي برنامه پيامبران الهي را نام ببريد.ص25-2 21- علل آمدن پيامبران متعدد از ناحيه خداوند را بيان كنيد(عنوان همه موارد) ص26-5/1 22- يكي از علل آمدن پيامبران متعدد «رشد تدریجی سطح فکر اقوام وملل »  است ،آن را توضيح بدهيد.ص26-1 23- نقش لزوم  استمرار در دعوت را در تجديد نبوت‌ها (آوردن پيامبران متعدد) بيان كنيد. ص26-5/1 24- علل و عوامل ختم نبوت را نام ببريد(ذكر همه موارد لازم است)ص31-2 25- چهار مورد از ويژگي‌هاي اسلام كه باعث انطباق آن با نيازهاي متغير زمان مي‌شود را نام ببرید.ص32و33-2 26- دادن اختيارات خاص به حاكم اسلام چگونه باعث انطباق و ماندگاري دين در گذر زمان مي‌گردد؟ ص33-5/1 27- منظور از قاعده لاضرر چيست؟ عالمان ديني از آن چه استفاده‌اي مي‌نمايند؟ ص33-1 28- قرآن چگونه از آسيب تحريف مصون مانده است؟ ص31-5/1 29- منظور از عصمت چيست؟ انواع آن را نام ببريد.ص30-2 30- انواع عصمت را نام برده،‌منشأ هر يك را بيان كنيد. ص30-2 31- چرا عصمت براي پيامبران الهي لازم و ضروري است؟ ص30-5/1 32- با توجه يه اين كه دين خدا واحد است، علت وجود اديان مختلف در جهان چيست؟ ص27-2 33- حديث «ما انبياء‌مأمور شده‌ايم كه با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوييم» با كدام يك از علل آمدن پيامبران متعدد، تناسب دارد؟ص26-5/1 34- منظور از تحريف چيست؟ چرا قرآن تحريف نشده است؟ ص31-5/1 35- ازویژگیهای پیامبران وحی را توضیح دهید:ص29-5/1  36  - اعجاز چیست؟ ص29و30-5/1                                         درس سوم : معجزه ای از نوع کتاب   1-یکی از نشانه های محتوایی معجزه بودن قرآن کریم، انسجام و وحدت درونی در عین نزول تدریجی است. توضیح دهید که  این امر چگونه بر معجزه بودن قرآن کریم اشاره دارد؟ ص42-5/1 2- قرآن کریم را با دیگر کتاب های آسمانی مقایسه کنید: (3مورد)ص40تا43-1      الف ) شباهت ها                     ب ) تفاوت ها 3- قرآن کریم را با آثار دانشمندان مقایسه کنید.  )2مورد)ص42و43-2  (الف ) از لحاظ لفظی و ظاهری ب ) از نظر معنایی و محتوایی 4- آیا میان ختم نبوت و نوع معجزه ی پیامبر اکرم (ص) رابطه ای وجود دارد؟ توضیح دهید ص40-5/1 5- چرا پیامبران به داشتن معجزه نیازمندند؟ ص39-5/1 6- تحدی قرآن کریم را توضیح دهید.ص39-5/1 7- اگر معجزه ی پیامبر اکرم (ص) به گونه ای بود که فقط اختصاص به زمان خودش داشت، چه مشکلی پیش می آمد؟ ص40-5/1 8- رابطه ی امی بودن پیامبر اکرم(ص) را با اعجاز قرآن کریم توضیح دهید.ص44-2  9-صحيح يا غلط بودن هر يك از گزاره‌هاي زير را معلوم كنيد.2 ج: اعجاز لفظي قرآن از مقوله شناخت و معرفت است. د: اعجاز معنوي قرآن از مقوله زيبايي و هنر است. س: فصاحت و بلاغت قرآن از جنبه‌هاي اعجاز محتوايي قرآن است. ش: سخن گفتن قرآن در مورد همه مسايل مهم و حياتي از ويژگي‌هاي جامعيت قرآن است. 10- به کارهای خارق العاده ای که انبیا به اذن الهی انجام می دهند،............گویند. 5/0 11- تعبیر قرآن از معجزه .............. است و به معنای .............. می باشد.  1 12- شفا دادن بیماران لاعلاج معجزه ی ............... و مارشدن عصا  ..............  معجزه ی ...... می باشد. 1 13- انبیای الهی حقانیت حود را از طریق .............  به مردم ثابت می کنند.5/0 14- جنبه‌هاي اعجاز قرآن را نام ببريد. 1 15-منظور از اعجاز لفظي قرآن چيست؟ اين اعجاز از چه مقوله‌اي است؟  1 16- 3 مورد از عواملی که موجب نفوذ خارق العاده ی قرآن در افکار و نفوس شده است را نام ببرید. 5/1 17- 4 مورد از جنبه های اعجاز معنوی قران را نام ببرید.2 18-  از جنبه‌هاي اعجاز معنوي قرآن، انسجام و وحدت دروني را توضيح دهيد. 1 19- از جنبه‌هاي اعجاز معنوي قرآن، تأثيرناپذيري از فرهنگ و عقايد زمانه را توضيح دهيد. 1 20-  بالاترين جنبه اعجاز قرآن در فضاي جاهليت (عصر نزول قرآن) چه بود ؟ 1 21 - از جنبه‌هاي اعجاز معنوي قرآن، تازگي و شادابي دايمي است، آن را توضيح دهيد.1 22- امي بودن پيامبر يعني چه؟ چگونه اين مسأله از جنبه‌هاي اعجاز قرآن مي‌باشد؟ 1 23- چرا قرآن درعين نزول تدريجي از انسجام و وحدت دروني برخوردار است؟ 1 24- چرا قرآن در عين نزول در عصر جاهليت متأثر از فرهنگ زمانه نگرديد؟ 1 25-  چرا قرآن همواره از تازگي و شادابي برخوردار و در گذر زمان كهنه نمي‌شود؟ 1 26 -  چرا هر پيامبري به داشتن معجزه نيازمند است؟ 1         درس چهارم : گستره رسالت پیامبر   1- با یک استدلال ثابت کنید که چرا ولایت و رهبری جامعه ( ولایت ظاهری ) از پایه های دین اسلام است. ص53-1 2- بنا بر سخن امام باقر علیه السلام که برای اسلام پنج پایه شمرده اند ، کدام پایه مهم تر است ؟چرا؟ ص53-1 3- بر ترین و بزرگ ترین کاتب وحی ،................ است . 5/0 4-  ثمره ی بزرگ تشکیل جکومت اسلامی ،................. است.5/0 5- مطابق با کدام ولایت ، وجود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم واسطه ی همه ی خیرات و برکات مادی و معنوی انسان هاست؟ 5/0 6- به ترجمه ی آیات زیر دقت کنید و توضیح دهید که این آیات بر کدام یک از قلمروهای رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم دلالت دارد؟3    - ترجمه ی آیات قلمرو رسالت : v      بدینگونه تو را در میان امتی که پیش از ایشان مردمان         دیگری بودند، فرستادیم تا آن چه را به تو وحی کردیم بر   آنان بخوانی................... ( رعد / 13)   v      بگو از خدا و رسول اطاعت کنید، پس اگر روی بگردانید،         همانا که خداوند کافران را دوست ندارد. ( آل عمران / 32)   v      به یقین ، خدا بر مومنان منت نهاد که رسولی از خودشان          در میانشان بر انگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و         پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد، قطعاّ پیش         از آن در گمراهی آشکاری بودند. (آل عمران / 164)     7- چگونه می توان از «ضرورت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت» برای اثبات ولایت و سرپرستی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم  بر جامعه استفاده کرد؟ 5/1 8- «طاغوت » چه کسی است؟ چرا پذیرش ولایت طاغوت در اسلام منع شده است؟ 1 9- دلائل ضرورت تشکیل حکومت اسلامی را بنویسید.2 10-  صحيح يا غلط بودن هر يك از گزاره‌هاي زير را مشخص كنيد: 5/2 الف: رسالت رسول خدا فقط دريافت و ابلاغ وحي به مردم بود. ب: اولين معلم قرآن علي(ع) بود. ج: اجراي احكام و حدود الهي از ابعاد مرجعيت علمي پيامبر است. د: اسلام بر پنج پايه استوار است كه مهم‌ترين آن نماز است. س: بالاترين و برترين مقام پيامبر خدا، ولايت معنوي است.  11-با كلمه و عبارت مناسب جملات زير را كامل كنيد. 4  الف: نويسندگان قرآن را ……………………… و حفظ‌كنندگان آيات را ……………………… مي‌نامند.  ب: بزرگترين معلم قرآن ……………………… است.  ج: اسلام بر ……………………… استوار است و مهمترين آن ……………………… است.  س: ضرورت اجراي احكام اسلامي از ابعاد ……………………… است.  ش: جامعيت دين اسلام از ابعاد ……………………… است.   د: ضرورت پذيرش الهي و دوري از طاغوت از ابعاد ……………………… است.   ر: بالاترين و برترين مقام پيامبر اكرم ……………………… است.  ز: بهره‌مندي مخلوقات از بركات پيامبر از ابعاد ……………………… است. 12-  ابعاد رسالت پيامبر اكرم را نام ببريد. (ذكر همه موارد لازم است) 5/1 13-  نقش پيامبر در قلمرو مرجعيت ديني چيست؟ 5/1 14- نقش پيامبر در قلمرو ولايت ظاهري چيست؟1 15- در روايتي از امام باقر آمده است كه اسلام بر پنج پايه استوار است، آن پنج پايه چيست؟5/2 16- به كمك «جامعيت دين اسلام» ثابت كنيد ولايت از اركان و پايه‌هاي دين اسلام است. 5/1 17- به كمك «ضرورت اجراي احكام اسلامي» ثابت كنيد ولايت از اركان و پايه‌هاي دين اسلام است. 5/1 18- منظور از ولايت معنوي چيست؟ 5/1 19-دو مورد از آثار و بركات ولايت معنوي را بيان كنيد. 1 20- در معارف اسلامي منظور از طاغوت چيست، پيروي از او چه حكمي دارد؟ 1           درس پنجم : تداوم رسالت   1- کدام یک از قلمروهای رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم پس از ایشان ادامه نمی یابد؟ چرا؟ ص61-1 2- نکات مهمی را که از آیه تطهیر به دست می آید ، بنویسید.(سه مورد)ص62-5/1 3- با استناد به حدیث غدیر ولایت و جا نشینی حضرت علی « علیه السلام » را ثابت کنید. ص70-2  4- چرا انتخاب امام بر عهده ی مردم نیست واز جانب خدا صورت می گیرد؟ ص61-1 5- تداوم کدام یک از قلمروهای مربوط به رسالت پیامبر اکرم «صلی الله علیه و آله و سلم» ضروری است؟ این تداوم در چه شکلی انجام می گیرد؟ص61-1 6- چرا تعیین امام باید از جانب خدا و با اعلام پیامبر صورت گیرد و مردم نمی توانند امام تعیین کنند؟ص61-1 7- چگونه از آیه ی ولایت برای تعیین امامت حضرت علی « ع» استفاده می شود؟ ص63-5/1                                                                 8-درمراسم دعوت خویشان ،معرفی امام چگونه صورت گرفت؟ ص62-1 9- سه پیام درباره ی قرآن و عترت از حدیث ثقلین بنویسید: ص68-5/1  10- با خط كشيدن هر يك از عبارات و مفاهيم سمت راست را با پاسخ مناسب از سمت چپ به هم وصل كنيد.2 v     من مات و لم يعرف امام زمانه  مات ميتة‌ جا هلية                    الف) ولايت علي(ع) v      انما وليكم الله و رسوله                                                             ب)‌جانشيني علي(ع) v      انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس                                          ج) ضرورت شناخت امام v     حديث منزلت                                                                           د) عصمت اهل بيت   11-صحيح و غلط بودن هر يك از گزاره‌هاي زير را مشخص كنيد 3 1: بين مسئوليت‌هاي پيامبر و امام فرقي وجود ندارد.                                                   2: همه مسئوليت‌هاي پيامبر بعد از رحلت اوادامه دارد. 3: انتخاب و تعيين امام توسط مردم امكان‌پذير است. 4: رسول خدا اولين بار مسأله جانشيني علي(ع) را در ماجراي انذار اعلام نمود. 5: حديث جابر در راستاي آيه اولوالامر بيان شده و بر ولايت 12 امام دلالت دارد. 6: حديث غدير در سال دهم بعثت رخ داد و تأكيد بر جانشيني علي(ع)دارد. 12: با عبارت و كلمه مناسب عبارات زير را كامل كنيد. 3 الف: دو ويژگي برجسته و مهم امام يكي………… و ديگري…… … مي‌باشد. ب: رسول خدا در حادثه انذار فرمود علي(ع) …………… و……………… ومن در ميان شماست. فرمانش را بشنويد و از او اطاعت كنيد. پ: آيه ولايت بر ……………………… تأكيد دارد. ج: آيه تطهير بر ……………………… تأكيد دارد. د: حديث ثقلين بر ……………………… و ……………………… تأكيد دارد. ه: حديث غدير بر ………………………تأكيد دارد 13: وظايف پيامبر و امام را با يكديگر مقايسه كرده نقطه اشتراك و اختلاف آن دو را بيان كنيد. ص61-5/1 14: چرا مردم نمي‌توانند پيامبر را انتخاب كنند؟ ص61-1 15:حديث جابر بر چه مطلبي دلالت دارد؟ ص66-1 16: حديث منزلت بر چه مطلبي دلالت دارد؟ ص68-1 17: چرا بعد از رحلت پيامبر به امام نياز داريم؟ ص61- 1 18: چرا مراسم غدير هم‌زمان با بزرگترين اجتماع مسلمانان برگزار شد؟ص69- 1 19: منظور از اهل بيت پيامبر كيانند؟ قرآن در وصف آنها چه فرموده است؟ ص64-1 20: حجة الوداع چيست و اهميت آن کدام است؟ ص69-1 21: چرا خداوند انجام ندادن مأموريت مربوط به آيه ابلاغ را مساوي عدم انجام رسالت قرار داد؟ ص69-1     درس ششم : جایگاه تشیع     1-     معنی شیعه چیست؟ 5/0 2-     توضیح دهید که لفظ شیعه از زبان پیامبر در بارئ ی چه کسی و چگونه به کار رفته است؟ 5/1 3-     در میان قبائل جاهلی شرافت و بزرگی به چه بود و پیامبر چگونه با آن افکار مبارزه کرد؟ 5/1 4-     با دقت در حدیث " من شهر علمم و علی دروازه ی آن........" چه نکاتی به دست می آید؟ (2مورد) 2 5-     ائمه بزرگوار ما از چه چیزی به عنوان اصل اساسی اسلام یاد کرده اند؟ 5/0 6-     2 مورد از نکاتی که برای حفظ وحدت میان مسلمانان باید انجام دهیم را ذکر کنید.2 7-     از حدیث " کسی که صبح خود را آغاز کند و در اندیشه ی رسیدگی به سایر مسلمانان نبا شد ،مسلمان نیست، چه نکته ای استفاده می شود؟1 8-     " زینت خاندان ما باشید و مایه ی زشتی و عیب ما نباشید" این سخن امام صادق (ع) را توضیح دهید. 5/1 9-     چگونه می توانیم اعتقادات خود را غنا ببخشیم؟ 5/1 10- چرا علی (ع) زمانی که به حکومت رسیدند ، باز گشت به عدالت و مساوات را سر لوحه ی کار شان قرار دادند؟ 5/1   11-پیامبر (ص) امامان را به چه جیزی تشبیه کردند؟2نمونه بیاورید.2  12-در دوره ی جاهلی و در میان قبائل بزرگی و شرافت مخصوص ...........و ............ بوده است.1  13-صحیح وغلط بودن هر یک از گزاره های زیر را مشخص کنید: 3 Ø      بر مردم واجب است که از علم علی (ع) بهره ببرند. Ø      آیه ی" اولئک هم خیر البریه " در شان خلیفه سوم است. Ø      جابر بن عبد الله انصاری از یاران امام صادق (ع) است. Ø      شیعه بدون عمل باعث تضعیف نام تشیع می شود. Ø      دفاع منطقی از اعتقادات باعث تفرقه وجدایی نمی شود. Ø      کلمه شیعه در قرآن کریم به کار رفته و به معنای پیرو است.     14- چرا پیامبر (ص) تربیت علی (ع) را بر عهده گرفتند؟5/1     15-امام خمینی (ره) در پیام خود به مسلمانان بر چه مفاهیمی اشاره دارند .(دومورد)1     درس هفتم : وضع فرهنگی سیاسی عصر ائمه (ع)   1-چه عاملی باعث شد که احادیث پیامبر اکرم «صلی الله علیه وآله وسلم» پس از رحلت ایشان به درستی حفظ و نگه داری نشود؟ آیا این مشکل برای پیروان ائمه نیز پیش آمد؟2 2- چگونه حکومت عدل نبوی به سلطنت کسرایی تبدیل شد؟5/1 3-تر جمه ی آیه ی 144 سوره ی آل عمران چنین است : « ومحمد نیست مگر رسولی که پیش از او رسولانی دیگری بودند. پس اگر او بمیرد یا کشته شود ،  آیا شما به عقب بر خواهید گشت؟هرکس به عقب باز گردد به خدا هیچ گزندی نرساند و خداوند به زودی پاداش سپاسگزاران را میدهد.» با توجه به این آیه توضیح دهید که : الف – مهم ترین خطری که پس از رحلت رسول خدا مسلمانان را تهدید میکرد چه بو د؟ 5/0 ب – سپاسگزاران واقعی نعمت وجود رسول خدا «صلی الله علیه و آله وسلم» پس از رحلت ایشان چه گسانی هستند؟ 5/0 4- مهمترين مسائل ومشكلات اجتماعي وفرهنگي عصر پس از پيامبر اکرم «صلی الله علیه و آله وسلم» چه چيزهايي بود؟2 5- چرا فرآن كريم مردم را به مطالعه ي سرگذشت ملت ها دعوت كرده است؟5/0 6- تفاوت اساسي حكومت بني اميه وبني عباس با رهبري پیامبر اکرم «صلی الله علیه و آله وسلم» درچه چيزهايي بود؟5/1 7-صحيح يا غلط بودن هر يك از گزاره‌هاي زير را مشخص كنيد:2 الف: يكي از نتايج مطالعه تاريخ گذشتگان عبرت‌آموزي و پندگيري مي‌باشد. ب: مهم‌ترين خطري كه پس از رحلت پيامبر مسلمانان را تهديد نمود بازگشت به دوران جاهليت بود. ج: علي(ع) بعد از رحلت پيامبر به مدت چهار سال و نه ماه امامت نمود. د: در فرهنگ ديني نظام حكومت اسلامي بر محور امامت استوار است 8-بعد از رحلت رسول خدا چه انحراف مهمي در جامعه اسلامي رخ داد؟5/1 9- ممنوعيت از نوشتن احاديث بعد از رحلت پيامبر چه آثار و پيامدهايي را به دنبال داشت؟(ذكر 3 مورد كافي است) 5/1 10-  نقش علماي اهل كتاب را در تحريف انديشه‌هاي اسلامي بعد از رحلت پيامبر بيان كنيد.5/1 11-  نقش حاكمان بني اميه و بني عباس را در تحريف انديشه‌هاي اسلامي بعد از رحلت پيامبر بنويسيد 5/1 12-  حكومت عدل نبوي را با سلطنت قيصري از سه جهت با يكديگر مقايسه كنيد. 5/1 13-  چرا قرآن كريم مردم با به مطالعه سرگذشت ملت‌ها دعوت مي‌كند؟1 14-  چه مسايلي زمينه را براي ورود جعل و تحريف به احاديث پيامبر آماده كرد؟5/1                             درس هشتم: احیای ارزش های راستین   1-خطبه ها و نامه های حضرت علی (ع) در کتاب ............. گرد آوری شده است.5/0 2-دو کتاب مهم روایی شیعه ، یعنی تهذیب و استبصار  اثر .............. می باشد.5/0 3-  چرا ائمه اطهار در حوزه ي زندگي سياسي و اجتماعي خود از برخي روش هاي متفاوت بهره مي بردند؟1 4–تعلیم و تفسیر قران کریم از اقدامات مربوط به مرجعیت علمی ائمه را توضیح دهید.5/1 5- ائمه اطهار از دو جهت مبارزه با حاكمان جور را بر خود لازم مي دانستند آن دو جهت را توضيح دهيد.2 6- اصل تقيه چيست و چرا ائمه اطهار از اين اصل بهره مي بردند؟1 7- يكي از درس هاي مهمي كه مي توان از روش هاي متفاوت ائمه ي اطهار در مواجهه با مسائل گرفت چيست؟ 1 8- كدام يك از قلمروهاي مربوط به رسالت پيامبر اكرم (ص) نيازمند به پيگيري پس از ايشان است؟ چرا؟5/1 9- درستي يا نادرستي گزاره‌هاي زير را معلوم كنيدک 3 الف: هيچ يك از پيامبران الهي در برابر رسالت خود از مردم اجر و مزد نخواستند. ب: تعليم و تفسير قرآن كريم از ابعاد مرجعيت علمي امامان است. ج: دو كتاب التهذيب و كافي از آثار شيخ طوسي است د: نهج‌البلاغه از آثار علي(ع) كه مشتمل بر 11000 كلمه قصار است. ه: عدم تأئيد حاكمان ومعرفي خود به عنوان امام توسط ائمه از ابعاد ولايت ظاهري ائمه است. و: ائمه اطهار با شرايط زمان ومكان از روش‌هاي متفاوت استفاده مي‌نمودند.   10-با كلمه و عبارت مناسب جاهاي خالي را كامل كنيد.2 الف: كتاب ……………………… از آثار علي (ع) است كه مشتمل بر 11000 كلمه قصار است. ب: حفظ سخنان و سيره پيامبر از ابعاد ……………………… ائمه اطهار است. ج: تربيت شاگردان وشخصيت‌هاي اسلامي از ابعاد ……………………… ائمه اطهار است. د: ائمه اطهار عقيده داشتند كه عامل اصلي حكومت جباران و ستمگران ……………………… مردم است 11-ائمه اطهار براي تحقق مسئوليت مرجعيت دینی خود چه اقداماتي انجام دادند؟ (ذكر همه موارد لازم است ) 2 12-هر يك از كتب زير به كدام فرزانه تعلق دارد؟3 الف: من لايحضره الفقيه     ب: صحيفه سجاديه     ج:تهذيب     د: استبصار      ه: كافي      و: غرر الحكم و دررالكلم 13- ائمه اطهار از دو جهت با حاكمان زمان خود مبارزه مي‌كردند آن دو جهت كدام است؟2 14- از مجاهدت در راستای ولایت ظاهری "انتخاب شیوه ی درست مبارزه " را توضیح دهید. 2 15-  چرا ائمه اطهار در دوران امامت خود از روش‌هاي مختلف استفاده نمودند؟ 1 16-  منظور از تقيه چيست و چرا ائمه از اين شيوه استفاده مي‌نمودند؟ 5/1                     * پایان نیمه اول                 درس نهم: «خورشيد پنهان»         1-دو مسئولیت  امام حسن عسگری (ع)در مورد حضرت مهدی (عج)چه بود؟1 2-دوره اول امامت حضرت مهدی (عج)چه نامیده شده، ونحوه هدایت امام در این مدت چگونه بود؟1 3-چرا همواره حاکمان بنی عباس در صدد بودند که مهدی موعود (ع)را به محض تولد از بین ببرند؟1 4- علت غيبت امام عصر (عج) چيست؟75/. 5- غیبت امام عصر (عج)تا چه زمانی ادامه می یابد؟ 1 6- علی (ع)علت خالی شدن زمین از حجت خدا را چه می داند؟5/. 7-امام باقر (ع)قضای حتمی خداوند در مورد« دادن نعمتی به بنده » را چه می داند؟5/. 8- قانون و سنت خداوند در مورد تغییر و تحول جامعه چیست ؟توضیح دهید1 9-غیبت در مقابل «ظهور»است،یا«حضور»؟با این توضیح  «امام غایب» به چه معناست؟1 10- چرا بهره مندي مردم ازامام عصر(عج) را دردوران غيبت به بهره مندي از خورشيد پشت ابر تشبيه كرده اند؟ سه مورد از اين شباهت ها را ذكر كنيد. 11- غيبت در مقابل ظهور است يا حضور؟ تفاوت اين دو در چيست؟5/. 12-بخش اصلی رهبری امام عصر(عج)را چیست؟توضیح دهید.1 13-با توجه به نامه امام عصر (عج)به شیخ مفید اگر کمک ودستگیری و محبت امام به ما وجود نداشت ، چه حوادثی پیش می آمد؟5/. 14-نمونه هایی از هدایت باطنی و ولایت و سرپرستی معنوی امام عصر (عج)را (از محبان و شیعیان )ذکر کنید.1 15- آیا دوران غیبت به معنای عدم رهبری امام عصر (عج)است؟توضیح دهید . 1 16- نحوه رهبری مردم در دوران غیبت  (ولایت ظاهری و باطنی)چگونه است ؟توضیح دهید.  1 17- آیا برای زمان ظهوروقتی معین شده است؟5/. 18-چه شرایطی برای ظهور لازم است؟1 19-پیامبر اکرم ((ص) مثل طهور را به چه چیزی تشبیه می کنند ؟5/. 20-آیا عمر بسیار طولانی برای امام عصر (عج)امکان پذیر است؟چرا؟2 21- امور غیر عادی و غیر عقلی چه تفاوتی با هم دارند؟1                                 درس دهم:   در انتظار طلوع   1- چرا عقیده به «موعود»و «منجی»به خصوص در تشیع اعتقاد عمیقی است؟  1 2-در تاریخ زندگی انسان ها در جبهه حق و باطل چه کسانی قرار دارند و برای چه چیزی تلاش می کنند؟1 3-آيا مي توان گفت كه آينده ي تاريخ انسان به چه سرنوشتي خواهد انجاميد؟ چگونه؟5/1 4- اعتقاد خدا پرستان در باره آینده تاریخ چیست؟1 5- اتفاق نظر همه ادیان الهی در باره موعود و منجی چیست؟75/. 6-همه ادیان الهی در چه اصلی پیرامون منجی و موعود اتفاق نظر دارند؟57/. 7- پیامبران الهی برای تحقق وعدههای الهی از کدام طرح د رپایان تاریخ سخن گفته اند؟75/. 8- آيا موضوع موعود و منجي خاص دين اسلام است؟ توضيح دهيد. 9- امتياز ديدگاه شيعه درباره ي موعود با ديگران در چيست؟ (ذكر دو مورد)1 10- اعتقاد اهل تسنن و تشیع در مورد منجی آخر الزمان چیست؟1 11-اعتقاد مشترک همه مسلمانان در مورد موعود چیست؟75/. 12-   اعتقاد به زنده بودن،و حضوردر جامعه ومشخص بودن پدر ومادر حضرت مهدی درنزد تشیع چه فوایدی دارد؟2 13- جامعه منتظر با واقعیت های ناهنجار موجود چگونه بر خورد می کند؟1 14- انسان منتظر کیست؟1 15-جامعه منتظر چگونه جامعه ای است؟5/1 16- جامعه منتظر در چه جهت تلاش می کند؟چرا؟1 17- پويايي جامعه ي شيعه نا شي از چه عامل هايي است؟5/1 18- از عوامل پویایی جامعه شیعه «آینده سبز» به چه معناست؟75/. 19-  مسئولیت های شخص منتظردر دوره غیبت چیست؟1 20 -  چرا شخص منتظردر دوره غیبت باید ایمان و معرفت و محبت خویش را به امام تقویت کند؟1 21- - چه دورانی عصر شک  دو دلی ها و فتنه های گوناگون و رنگارنگ است؟برای مقابله با آن چه باید کرد؟75/. 22- چرا یکی از مسئولیت های منتظر «ایجادآمادگی در خود و جامعه » است ؟5/1 23- شخص منتظر در چه ابعادی باید آمادگی پیدا کند؟چرا؟1 24- چرا شخص منتظرباید  در همه ابعاد و تخصص ها  ایجادآمادگی نماید؟75/. 25-امام صادق (ع)یاران امام عصر (عج)را از نظر مقاومت و یقین چگونه وصف می نماید؟75/. 26-امام علی (ع)یاران و هم پیمانان امام عصر (عج)را چگونه کسانی وصف نموده اند؟(4مورد)  1 27-چه کسانی می توانند در هنگام ظهور سرشاراز یقین و استوارتر از صخره ها باشند؟5/1 28- چه كساني مي توانند در هنگام ظهور امام عصر(عج) ويژگي هاي لازم براي ياري و همراهي آن حضرت را داشته باشند؟5/1 29- بنا بر سخن امام صادق عليه السلام يكي از ويژگي هاي ياران حضرت مهدي (عج)« محكم تر از صخره ها بودن است. » ـــ    چه كسي مي تواند اين خصوصيت را در هنگام ظهور داشته باشد؟  5/1 30-چه کسانی  می توانند در هنگام بیعت با امام ، اهل جهاد و پیکار باشند،و با دوری از زشتیها پاکدامنی پیشه کنند؟ 5/1 31- بنظر شماچه تفاوتي ميان انتظار مثبت و سازنده با انتظار منفي و مخرب وجود دارد؟5/1 32- کسانی که در عصر غیبت فقط با گریه و دعا سر کنند،در دوران «  ظهور  و نبرد حق و باطل »چگونه رفتار خواهند کرد؟5/. 33-آيا كسي كه در نبرد حق و باطل زمان خود در عرصةي حق عليه باطل حضور فعال نداشته باشد مي تواند در ركاب امام عصر (عج) باشد و او را ياري كند؟5/. 34-  با توجه به احادیث ائمه اطهار هسته مرکزی یاران امام از نظر تعداد و ترکیب چگونه اند؟1 35- برترین اعمال در عصر ظهور چیست؟25/. 36-یاران امام پیشتازی در چه ابعادی خواهند بود؟5/. 37- چه کسانی پیشتازان تحول جهانی و سازندگان تمدن متعالی خواهند بود؟25/. 38- چه کسانی در عصر ظهور و نبرد سهمگین حق وباطل ،صحنه را ترک خواهند کرد؟5/. 39-فرج و گشایش واقعی برای دینداران چگونه حاصل می شود؟25/. 40-چه کسانی به رهبر خود گفتند « تو و پروردگار ت بروید و بجنگید،ما اینجا می نشینیم»؟25/. 41- در عصر غیبت پیروی از امام عصر(عج)مبتنی بر مراجعه به چه کسانی است؟25/. 42- اصل انتظار نتیجه چه نگاهی به جامعه و تاریخ  است؟5/. 43- معناي آيه ي زير را تكميل كنيد و پيام آن درباره ي آينده ي تاريخ را بنويسيد.  و لقد كتبنا في الزبور  « همانا نوشتيم در زبـــور» من بعد الذكر              « پس از ذكـــر (تورات)  » ان الارض يرثها ....................................... عبادي الصالحون .......................................                   درس يازدهم: «مرجعیت» و «ولایت فقیه»     1- فقيـــه چه كسي است؟5/. 2- نقش فقها را در عصر غيبت و در زمان حضور ائمه ي اطهار(ع) با يكديگر مقايسه كنيد.2 3- چرا مرجع تقليد بايد «زمان شناس» باشد؟5/. 4- وظیفه ما  در عصر غیبت  «برای دسترسی به احکام  و معارف درست  دینی» چیست؟ 5/. 5- نقش فقها را در عصر غيبت چیست؟1 6- بنا بر پاسخ امام عصر(عج) به محمد بن اسحاق وظيفه ي شيعه در هنگامي كه به امام معصوم دسترسي ندارند چيست؟1 7- امام عصر ( عج ) در پاسخ اسحاق بن یعقوب که درباره رویدادهای جدید عصر غیبت سئوال می کرد چه راه حلی ارائه داده اند ؟1 8 - مسئو لیتهای ائمه چیست ؟و در دوره غیبت بر عهده چه کسی است؟75/. 9- در عصر غيبت بنا به فرمان امام عصر(عج) مرجعيت علمي و ولايت ظاهري مسلمانان چگونه انجام مي گيرد؟1 10- در عصر غيبت مرجعیت دینی و حکومت اسلامی در چه شکلی استمرار می یابد؟5/. 11- اصطلاحات زير را توضيح دهيد: الف) تـفقـــه (25/.) ب)    فقيــــه (5/.) ج) مرجع تقليد (1) د)   ولي فقيــه(1) ر) تقلـــید(75/.) 12- پیامبر اکرم حال چه کسی را سخت تر از حال یتیم پدر از دست داده می داند؟چرا؟1 13- امام صادق (ع)در حدیث (...صائنا لنفسه ؛حافظا لدینه ،مخالفاً لهواهٌ ؛مطیعا لامر مولاه  ،فللعوام ان یقلدوهٌ)   ــــ    پیروی از چه فقیهی را جایز می داند؟1 14- امام صادق (ع)برای قضاوت چه شرطی را تعیین نمودند؟25/. 15- حکم  امام صادق (ع)در باره کسانی که برای قضاوت به سلاطین یا افراد آنان مراجعه می کنند چیست؟1 16- شما چگونه می توانید فقیه واجد شرایط خود را انتخاب و شناسایی کنید ؟ 5/1 17- با توجه به حدیث امام صادق ( ع ) شرایط و ویژگیهای مرجع را نام ببرید ؟ 18- در عصر غیبت کبری , مسیر مسئولیتهای امام , به جه شکلی تداوم می یابد ؟ نام ببرید . 19- «  مشروعیت داشتن » از شرایط ولی فقیه را شرح دهید.2 20- مرجع تقلید چه شرایطی دارد؟1 21- چرامرجع تقلید باید (( زمان شناس )) باشد ؟ 5/. 22- از شرایط ولی فقیه « شجاعت »و  «کفایت و قدرت تدبیر » رابیان نمایید.1 23- ا نتخاب  « مرجع تقلید  » با  « ولی فقیه »چه تفاوتی دارد؟/1 24- چرا ولی فقیه نمی تواند متعدد باشد؟1 25- «مقبولیت داشتن» ازشرایط ولی فقیه به چه معناست؟1 26- يكي از شرايط رهبري مقبوليت است در اين باره توضيح دهيد.1 27-آيا ولي فقيه مي تواند متعدد باشد .چرا ؟1  28 -تفاوت ولي فقيه و مرجع چيست ؟1  29 -ولي فقيه به چند طريق انتخاب مي شود ؟1 30-چه موقع هماهنگي و وحدت رويه ي بيشتري بر جامعه حاكم مي شود؟1 31- انتخاب ولي فقيه بنا بر قانون اساسي در كشور ما به چه صورت انجام مي گيرد؟1 32- تشخیص  «صلاحیت و داشتن شرایط لازم »ولی فقیه برعهده چه کسی است؟5/. 33- تقلید برای چه کسانی لازم است و شامل چه زمینه هایی است ؟ 1     Ë    عبارتهای زیر را با کلمات درست کامل کنید - الف)  به فقیهی که رهبری جامعه را به دست می گیرد ..........   می گویند . - ب ) در عصر غیبت مرجعیت علمی در شکل .............. ادامه می یابد . - ج ) در عصر غيبت مقام مرجعيت علمي در شكل ........................ادامه مي يابد. -د  ) يكي از راه هاي آسان به دست آوردن حكم مرجع تقليد مراجعه به ..................است. -  ر )يكي از راه هاي شناخت مرجع تقليد پرسش از ...........................است. - ز  )تقليد در احكام دين به معناي ............................است. - س) انتخاب رهبر به روش غير مستقيم يا دو مرحله اي را ...................مشخص و تدوين كرده است            Ë    گزینه های درست را انتخاب کنید 1  - در عصر غیبت کبری امام عصر ( عج ) ------- . الف : حضور ندارد                           ب : حضور آشکار ندارد                                 ج : ظهور دارد ولی حضور ندارد 2- مسئولیت تشکیل حکومت اسلامی بر عهده کیست ؟ الف : رسول خدا                             ب : فقیهان و مراجع تقلید                              ج : رسول خدا و ائمه اطهار 3-تفقه به چه معنی است ؟ الف : معرفت دینی                          ب : احکام دینی                                              ج : تفکر عمیق           Ë    صحیح و غلط   1– ولي فقيه به طور مستقيم يا غير مستقيم از طرف مردم انتخاب مي شود .(ص)(غ) 2- ولي فقيه و مرجع نمي تواند يكي باشد .(ص)(غ) 3-انتخاب مرجع يا مجتهد يك وظيفه شخصي نيست .(ص)(غ) 4-حضرت آيت الله خامنه اي به روش غير مستقيم به رهبري انتخاب شد .(ص)(غ) 5-امام خميني (ره )در ابتداي انقلاب به روش يك مرحله اي به رهبري انتخاب گرديد. 6-انتخاب ولي فقيه يك امر اجتماعي است و جامعه از راههايي كه معين شده است مرجع را شناسايي مي كند .(ص)(غ)             درس دوازدهم:  «ویژگی های حکومت اسلامی»           1-مسئولیت رهبر نسبت به جامعه را با توجه به آیات قرآن در( 4 مورد) بیان کنید.  2 2-رابطه رهبر با مردم را با توجه به آیات ذیل تبیین و تکمیل نمائید. الف - با توجه به آیه شریفه (فبما رحمه من الله لنت لهم .......فاعف عنهم واستغفر لهم) : رابطه رهبر نسبت به مردم چگونه باید باشد؟(75/.) ب – با توجه به آیه شریفه (و شاورهم فی الا مر فاذا عزمت فتوکل علی الله...):رهبر باید چگونه تصمیم گیری  کند؟(1) ج- با توجه به آیه شریفه (فا ستقم کما ا مرت)  رهبر در تصمیم گیری باید ..........باشد.25/. د- با توجه به آیه شریفه(ادع الی سبیل ربک بالحکمه و الموعظه الحسنه و....) :رهبر چگونه به  روشنگری مردم می پردازد؟5/. 3- جملات زیر با توجه به آموزه های دینی و سیره ائمه (ع)از ویژگی های رهبر اسلامی تکمیل نمایید. الف- رفتار  رهبر جامعه اسلامی نسبت به همه آحاد و اقوام چگونه باید باشد؟5/. ب – مهمترین حق مردم  نسبت به رهبر در تعالیم دین اسلام چیست؟5/. ج- رهبر جامعه اسلامی در برابر چه کسانی رفتا ر (متواضعانه) و (مقتدرانه ) دارد؟5/. 4-با توجه به نامه ي حضرت علي(ع) به مالك اشتر توضيح دهيد: الف) چرا نبايد سخن افراد سخن چين را با شتاب پذيرفت؟5/. ب ) چرا نبايد با افراد ترسو مشورت كرد؟5/. ج ) چرا نبايد افراد نيكوكار و بد کار در نظر رهبر يكسان باشند؟5/. چ ) چه كساني در حكومت اسلامي بيش از ديگران به عدالت نياز دارند؟و با چه تدبیراتی باید به امورشان رسیدگی کرد؟1 ح ) چرا مهرباني و محبت رهبر بايد شامل حال همه ي افراد جامعه باشد؟5/. د ) چرا رهبر بايد عيب جويان را از خود دور كند؟5/. ذ) چرا  باید محبوبترین چیزها در نزد رهبر آن چیزی باشد که «در عدالت شامل ترین ،در حق میانه ترین ،و در جلب خشنودی مردم فراگیرترین» باشد؟  1 ر) توصیه امام به صاحبان « قدرت و مقام »  هنگام دچار شدن به تکبر و غرور چیست؟ 75/.  5- از وظایف مردم نسبت به رهبر وحکومت اسلامی( 4 مورد )بیان کنید.2 6-با توجه به أيه شريفه«ان ربكم الرحمان فاتبعوني و اطيعوا امري  »  وظيفه مردم در برابررهبرو حكومت اسلامي جيست؟  5 7-چرا در حكومت  اسلامي مردم وظيفه دارند براي اجراي قوانين اسلامي و پيشرفت جامعه استقامت و پايداري نمايند؟1 8- چرا مردم در حكومت  اسلامي وظيفه دارند آماده مقابله با ظالمان و ستمگران باشند؟5/. 9-محور وحدت و همبستگي در جامعه اسلامي چيست؟25/. 10-حفظ وحدت بر محور رهبري در جامعه اسلامي براي چيست؟5/. 11-مردم در حكومت اسلامي براي چه اموري بايد استقامت و پايداري نمايند؟75/. 12- پيشوايان ديني چه وظايفي براي مردم در برابر حكومت اسلامي تعيين كرده اند4مورد)2 13-چرا افزايش آگاهي هاي سياسي اجتماعي مردم د رحكومت اسلامي مورد تاكيد است؟5/. 14-اميرالمومنين(ع) بزرگترين حقي راكه خداوند واجب نموده,را چه مي داند؟ 5/. 15-به تعبير اميرالمومنين (ع)چرا خداوندحقوق متقابلي بين« رهبر و مردم» را واجب نموده است؟1 16-نظام جمهوري يا مردم سالاري چگونه حكومتي است؟5/. 17- نظام جمهوري اسلامي ايران چگونه حكومتي است؟(نحوه شكل گيري )  1 18-آيا ويزگي مردم سالاري در نظام جمهوري اسلامي ايران وجود دارد؟  1 19-- تفاوت اساسي نظام اسلامي با ساير حكومت هاي دمكراتيك رايج در جهان چيست؟2 20- مراد از« نظام مردم سالاري ديني» چيست؟1 21-هدف اصلي نظام مردم سالاري ديني چيست؟5/1 22-چرا هدف اصلي از نظام اسلامي تامين سعادت اخروي و برقراري عدالت اجتماعي است؟1 23- نقش زمينه سازي حكومت اسلامي براي حكومت جهاني حضرت مهدي(عج) را توضيح دهيد.2 24- تشكيل حكومت اسلامي در عصر غيبت چگونه مي تواند زمينه ساز حكومت جهاني حضرت مهدي (عج) باشد ؟  2    24-در عصر غيبت براي اجراي احكام اسلامي چه چيزي يك ضرورت است؟   25/. 25-    در عصر غيبت چه كاري فرصت  ايجادآمادگي  براي ظهور را فراهم مي كند؟ 25/. 26-« تشكيل حكومت در عصر غيبت به معناي ارائه يك الگو از حاكميت ديند اران است  »را شرح دهيد.   1/5 27-مهمترین حق مردم از نظر رهبر جامعه اسلامی چه باید باشد؟ 5/. 28-رهبر اسلامی در برابرمردم و  .................متواضع و فروتن و در برابر ستمکاران و مستکبران ..................عمل می کند.5/. 29-ولایت و رهبری درجامعه اسلامی ،به جانشینی  و نیا بت از ...............انجام می شود.25/. 30-ولایت و رهبری جامعه در عصر غیبت به نیابت از امام عصر (عج)بر عهده ................است.25/. 31- حكومت مردم سالار را تعريف كنيد . 32-دمكراسي رايج در جهان چه چيزي را هدف خود قرار داده است ؟ 33- مبناي نظام اسلامي چيست ؟ 34-چگونگي رابطه رهبر با مردم را توضيح دهيد. 35-مردم نسبت به حكومت اسلامي چه مسئوليتي دارند ؟مختصر توضيح دهيد.                                                                                                                                               سؤالات چند گزينه اي 1-تعريف مذكور با كدام گزينه مرتبط است  حكومتي كه در آن خواست اكثريت مردم بر سرنوشت جامعه حاكم است نه خواست و اراده فردي يا گروهي خاص . الف )دموكراتيك              ب)ديكتاتوري                     ج)كمونيستي           د)هيچ كدام 2-تشكيل حكومت اسلامي به معناي : الف)امكان اجراي مقررات اجتماعي از اسلام         ب)امكان بر قراري عدالت اجتماعي ج)ايجاد زمينه هاي مناسب براي ظهور حضرت مهدي (عج)            د)همه موارد          درس سيزدهم: عزت نفس   1- برخي شرايط اجتماعي يا اقتصادي (عوامل بیرونی) را عامل گناه و خطاي خود معرفي مي كنند. چنين نظري تا چه اندازه مي تواند درست باشد؟ 2- چرا انسان كريم از انجام گناه پروا دارد؟ 3- عامل اصلي ناتواني برخي انسان ها در كنترل شهوت و تحريكات بيروني چيست؟ 4- ریشه ی عزت و ذلت در وجود انسان چیست؟توضیح دهید .2 5- جملات زير را تكميل كنيد: -       كسي كه در بيرون تن به ذلت تن مي دهد ابتدا.......................................................................................5/. -       اکثر مجرمان و گنهکاران کسانی هستند که.............................................................................................5/.. 6- چگونه مي توان كرامت و عزت نفس را پرورش داد و تقويت كرد؟ 7- الف: ترجمه ي آيه ي شريفه ي زير را بنویسید: 5/1 ولله العزه جميعا ............................................ و لرسوله ............................................ و للمؤمنين ........................................... لكن المنافقين لا يعلمون ........................................... ب ) از اين كه قرآن کریم عزت را ابتدا براي خدا و سپس براي رسول و بعد از آن براي مؤمنين اعلام مي كند چه نتيجه اي مي توان گرفت؟5/. ج ) آيا منافقين مي توانند به ميزاني هر چند اندك بهره مند از عزت باشند؟5/. 8- بنا بر سخن حضرت علي(ع) اگر خداوند در نظر كسي بزرگ شد، ثمره و نتيجهي آن چيست؟5/. 9- نمونه هایی از عزت نفس را درزندگی معصومین وائمه ی بزرگوار بیان کنید.(2مورد)5/1 10- عزت نفس را در برخورد حضرت یوسف در مقابل نفس سرکش زلیخا تبیین کنید.1 11- حضرت زینب چگونه عزت نفس خود را در واقعه ی عاشورا به نمایش گذاشت؟1 12- خود عالي و اصيل با خود داني و غير اصيل چه تفاوتي دارد؟5/1 13- چگونه می توان در زندگی میان خود عالی و خود دانی تعادل برقرار کرد؟5/1 14- یکی از راه های مبارزه با کجی ها و زشتی ها درجامعه چیست ؟5/. 15- عزت به جه معناست و انسان عزیز جه کسی است؟ 75/.. 16- نقطه مقابل عزت جیست؟5/.. 17-عزت نفس به جه معناست؟5/. 18- قرآن یکی از راههای اصلی حفظ کرامت انسانی را جه می داند؟25/. 19- فرد صاحب عزت در برابر جه جیز هایی باید شکست ناپذیر باشد؟1 20- انسان عزیز در مقابل تحریک و تشویق دیگران به گناه چگونه رفتار می کند؟25/. 21- قرآن راه تقویت عزت نفس را چه می داند؟1 22- در کلام امیر المومنین  (ع) که فرمود :" خدا در نفس آنان بزرگ است پس غیر خدا در چشم آنان کوچک " انسانهای عزتمند چه کسانی هستند؟5/. 23- با توجه به سخن علی (ع) :" بنده ی دیگری مثل خودت نباش چرا که خدا ترا آزاد آفریده است"راه حفظ عزت نفس چیست؟25/. 24- انسانهای ذلیل و عزیز در مقابل نفس اماره چگونه رفتار می کنند؟2                 درس چهاردهم: زمينه هاي پيوند 1-   نگاه دين به زن و مرد به عنوان انسان چیست؟2 2-در نگاه دینی زن ومرد در چه نقاطی مشترک و در چه مواردی متفاوتند؟1 3-کدام تفاوتها سبب پدید آمدن خانواده متعادل می شود ؟با مثالی بیان کنید.5/1 4-نقش های مکمل درزن و مردرا تبیین کنید. 5/1 5-مهم ترین عامل پایداری خانواده پس از ازدواج چیست؟5/1 6-مهمترین برنامه هایی که موجب آمادگی جوانان برای ازدواج می شود  کدامند؟(4 مورد 7-چرا دوره بلوغ  تا ازدواج حساس ترین و ارزشمند ترین دوره عمر انسان است؟1 8-با توجه به اینکه نظام هستی بر عدالت است اهمیت عفاف و پاکدامنی را  بیان کنید.5/1 9-چه اقداماتی می تواند درحفظ پاکدامنی موثر باشد؟(4مورد)2 10- جواناني كه تشكيل خانواده مي دهند در مقايسه با جوانان مجرد به كدام فضيلت هاي اخلاقي دست مي يابند؟ (چهار مورد)2 11- چه زمينه هايي سبب تشكيل خانواده مي شود؟1 12- كدام يك از زمينه هاي تشكيل خانواده ارزشمندتر و برتر است؟ چرا؟2 13- چرا مي گوييم خانواده يك نهاد طبيعي و متفاوت با ساير نهادهاي اجتماعي است؟1 14_ مبداءآرامش در خانواده کیست ؟و چرا؟1 15- چگونه مي توان خانواده را به عامل گسترش مهرباني و دوستي در جامعه تبديل كرد؟1 16-پدر و مادر بعد از تولد فرزند چه مسئو لیت هایی در پیشگاه الهی دارند؟1 17-تفاوت نقش های خانوادگی و اجتماعی زن و مرد به چه معناست ؟        75/0 18ـ از زمینه های طبیعی شکل گیری خانواده، نیاز به آرامش و انس روحی با همسر را توضیح دهید ؟     5/1 19ـ از زمینه های طبیعی شکل گیری خانواده، رشد و پرورش فرزندان را توضیح دهید ؟          5/1 20ـ از زمینه های طبیعی شکل گیری خانواده، تسهیل و رشد معنوی و اخلاقی را توضیح دهید 5/1 21ـ چرا جوانان با ازدواج و تشکیل خانواده بهداشت روانی و زیستی و تعادل شخصیتی خود را حفظ می کنند ؟ 1 22ـ ثمرات ازدواج جوان و تشکیل خانواده را بیان کنید (حداقل 2 مورد) ؟ 1 23ـ نظر شما درباره نهاد خانواده و زمینه تشکیل آن چیست ؟       1 24ـ چرا برخی افراد بر کار اقتصادی زن بیش از نقش مادری تأکید می کنند ؟ این نگرش از کجا ناشی می شود ؟ 1 25ـ از زمینه های طبیعی تشکیل خانواده یک مورد را نام ببرید و آنرا به اختصار توضیح دهید.  1 26ـ چه رابطه ای میان ازدواج و بهداشت روانی وجود دارد ؟       1 27ـ آثار مطلوب و مثبت ازدواج در زندگی را بیان کنید ؟           5/1     صحیح و غلط : صحیح را با ص و غلط را با غ نشان دهید.   1ـ از دیدگاه قرآن کریم زن بودن یا مرد بودن نشانه نزدیکی به خداست.      25/0 2ـ ارزشمندترین بنیاد اجتماعی نزد خداوند، خانواده است.          25/0 3ـ همه زنان و مردان به دنیا آمده اند تا به هدف نهایی خلقت برسند و به خدا نزدیک شوند.     25/0 4ـ ارج و منزلت زن به نوع جنسیت آنهاست.    25/0 5ـ حیات پاک و طیب از آن کسی است که به اعمال شایسته قیام کند و قلب خود را سرشار از ایمان کند.            25/0 6ـ از نظر نقش خانوادگی و اجتماعی بین زن و مرد تفاوت وجود دارد.       25/0 7ـ گاهی به علت باورهای غلط فرهنگی و اجتماعی رفتارهای نامناسبی به زنان روا می دارند.      25/0 8ـ ارج و منزلت زن و مرد به میزان ایمان و عمل صالح است.       25/0 9ـ نهاد خانواده مانند یک شرکت تجاری است که در آن چند نفر برای منافع مشترک گرد هم می آیند.    25/0 10ـ تشکیل خانواده زمینه های طبیعی دارد و این زمینه ها زن و مرد را به هم نزدیک می کند.   25/0 11ـ هیچ یک از استعدادهای فرزندان که بخاطر بی تدبیری پدر و مادر سرکوب شوند نزد خدا مجازات ندارد.       25/0 12ـ عالی ترین زمینه برای تشکیل خانواده تسهیل در رشد معنوی و اخلاقی و ابتدایی ترین زمینه نیاز جنسی است.            25/0 13ـ جوانان با ازدواج و تشکیل خانواده، بهداشت روانی و تعادل شخصیتی خود را بدست نمی آورند.    25/0 14ـ معنی عبارات «والصائمین و الصائمات» و مردان و زنان راستگو می باشد.           25/0 15ـ اگر زن و مرد به نیاز آرامش و انس روحی با همسر توجه کنند استحکام خانواده افزایش می یابد.     25/0   ب : تستی (چند گزینه ای) 2ـ همه زنان و مردان به دنیا آمده اند تا ......................................     25/0 الف : به خدا و زیبایی ها برسند        ب : به لذات مادی و دنیوی برسند ج : تشکیل خانواده بدهند                 د : صاحب فرزند شوند 3ـ حیات پاک و طیب از آن کسی است که ......................................            25/0 الف : قلب خود را سرشار از ایمان کند.           ب : ازدواج کند                ج : به اعمال شایسته قیام کند.           د : الف و ج 4ـ کسانی که برای مادر ارزش قائل نیستند ...................................... 25/0 الف : بر نقش پدر بیشتر تأکید می کنندب : بر نقش فرزندان بیشتر تأکید می کنند. ج : بر کار اقتصادی تأکید می کنند                د : بر علم و دانش تأکید دارند. 6ـ تشکیل خانواده ........................................      25/0 الف : زمینه طبیعی دارد.      ب: زمینه اقتصادی دارد.      ج : زمینه اجتماعی دارد.      د : زمینه فرهنگی دارد. 7ـ خداوند در کنار آرامش ......................................         25/0 الف : به زیبایی هم اشاره دارد.                      ب : به تعالی فرزندان هم اشاره دارد. ج : به مهربانی و مودت هم اشاره دارد.            د : به میل جنسی هم اشاره دارد. 9ـ همه زنان و مردان به دنیا آمده اند تا با استفاده از ..................... خود به هدف نهایی خلقت یعنی .................. دست یابند.    25/0 الف : کرامت های ذاتی ـ تقرب به خداوند         ب : اخلاق حسنه ـ بهشت جاوید     ج : سعی و تلاش ـ تقرب به خداوند     کوتاه پاسخ 1ـ ارزشمند ترین بنیاد اجتماعی نزد خداوند چیست ؟    25/0 2ـ ارج و منزلت زن و مرد به چیست ؟           5/0 3ـ کسانی که برای نقش مادری ارزش قائل نیستند بر کدام باور غلط تأکید دارند ؟    5/0 4ـ ابتدایی ترین زمینه برای شکل گیری خانواده کدام است ؟        25/0 5ـ عالی ترین زمینه برای تشکیل خانواده کدام است ؟    25/0 6ـ ثمره ی پیوند زن و مرد و تحکیم بخش وحدت روحی آنها چیست ؟     25/0 7- علت رفتارهای نامناسب نسبت به زنان چیست؟25/.  8-ریشه برخی ازدواجهای ناموفق بی توجهی به کدامیک از اهداف ازدواج است؟25/.  9- به ترجمه ي آيه ي 21 سوره ي روم توجه كنيد: v     _ از نشانه هاي او اين كه از (نوع) خودتان همسراني براي شما آفريد تا بدان ها آرامش يابيد و ميانتان دوستي و رحمت نهاد . .............» v     - اين آيه بيانگر كدام يك از زمينه هاي تشكيل خانواده است؟25/.   10- جای خالی (تکمیل کنید) الف : ارج و منزلت زن و مرد به میزان ........................ و ...................................  آنهاست.          5/0 ب : عالی ترین زمینه برای تشکیل خانواده تسهیل در رشد ......................... و .................................. است . 5/0 ج : ابتدایی ترین زمینه شکل گیری نهاد خانواده ...................................... مرد و زن به یکدیگر است .       25/0 د : زنان و مردان به عنوان افراد نوع انسان، ویژگیهای ................................... یکسان و ............................. واحدی دارند.          5/0 ه : همه زنان و مردان به دنیا آمده اند تا با استفاده از ................... خود به هدف نهایی خلقت یعنی .................. دست یابند.      5/0 ر-قرآن کریم زن و مرد را ........یکدیگر می داند که کاستی ها و نقص های یکدیگر را می پو شانند.25/.           درس پانزدهم: پيوند مقدس   1)     خانواده مورد قبول خداوند چگونه خانواده ایست؟1 2)     چرا پيشوايان ما توصيه كرده اند كه در انتخاب همسر با پدر و مادر خود مشورت كنيم و به نظرات آنان توجه نماييم؟1 3)برای  گرفتن بهترین  تصمیم . شایسته است محیط خانواده  چگونه محیطی باشد؟1 4)چرا اجازه پدر برای ازدواج دختر ضروری است؟2 5)چرا خداوند  جهت شناخت بیشتر اجازه معاشرت قبل از ازدواج را نداده است؟5/1 6)از فواید ازدواج به موقع چه  می دانید؟2 7)زمان مناسب براي ازدواج را توضیح دهید.5/1 8)تاخير در زمان ازدواج چه مشكلاتي در پي دارد؟5/1 9)ارضاء نیاز های جنسی در قالبی غیر از ازدواج چه اسیب هایی به همراه دارد؟1 10)در جامعه ما جوانان چه مشکلاتی برای ازدواج پیش رو دارندو چگونه می توان از آن ها عبور کرد؟2           (   سوالات کوتاه پاسخ)   11- با توجه به آموزه هاي پيشوايان دين موارد زیر را پاسخ دهید. الف ) دو راه مناسب براي شناخت همسر (1) ب ) سه معيار مناسب براي انتخاب همسر75/. 12- زیبا ترین و حساس ترین تصمیم زندگی چیست؟25/. 13-لازمه انتخاب موفق در ازدواج چیست؟25/. 14--داشتن چه قدرتی در انسان ارزشمند اما مسئولیت زا است؟25/. 15- اگر عقدی به زور انجام گیرد حکم آن چیست؟25/.   16- جملات زير را تكميل كنيد) پيشوايان ما فرموده اند :  الف - .............................. نصف دين خود را حفظ كرده است.25/. ب – دو ركعت نماز شخص متاهل برابر با ................................. است.25/. ج) در اسلام هیچ بنایی نزد خدا .................از ازدواج نیست.25/. د)از نظر قرآن مهمترین معیار همسر شایسته ............است.25/.         درس شانزدهم: كانون مهر   1-  شرايط صحيح بودن پيمان ازدواج را ذكر كنيد.(5/1) 2-   منظور از عقد چیست؟1 3-  پرداخت مهریه برای چیست؟و قرآن از چه کلماتی برای مهریه استفاده کرده است. 4-   نفقه چيست و بر عهده ي كيست؟1 5-  شرط پرداخت نفقه رابررسی کنید.1 6-  آيا نقش هايي را كه اسلام بر عهده ي اعضاي خانواده قرار داده مي توان جا به جا كرد؟ چرا؟5/1  7- نقش هايي كه اسلام بر عهده ي هر يك از اعضا قرار داده چه تفاوتي با نقش هاي افراد در مؤسسات و سازمان هاي اداري دارد؟1 8- از نظر اسلام كدام يك از وظايف مربوط به خانواده بر عهده ي مرد است؟2 9- از نظر اسلام كدام يك از وظايف مربوط به خانواده بر عهده ي زن است؟75/. 10- مهم ترين وظيفه ي مشترك زن و مرد در خانواده چيست؟1 11-چرا خداوند وظيفه ي تامين را از دوش مادران برداشته است؟5/1 12- مقدس ترين نقش زن در خانواده چيست؟ چرا؟5/1 13 ) وظایف ما نسبت به پدر و مادر چيست؟2 14 ) وظایف مشترک  پدر و مادر باید به چه اهدافی منجر شود ؟2  15)جایگاه وارزش خانه داری  در آموزه های  دینی ما چگونه است.5/1   16- بنا بر آموزه هاي دینی: Ø   جهاد زن .................... در بهترین شکل آن است.25/. Ø   نشستن مرد در كنار همسر خودو هم صحبتي با او از................... پيش خداوند دوست داشتنی تر است.25/. Ø      حفظ حرمت پدر و دستورات وی به ................فرزند کمک می کند.25/. Ø      محبت و احترام به مادر حس .................را قوی تر می سازد.25/. Ø      زنانی که با تعیین مهریه های زیاد حاضر به ازدواج مشوند .............هستند.25/. Ø      مهر و محبت پشتوانه اصلی ...................خانواده است. Ø      اگر مرد با وجود توانایی نفقه را نپردازد ...............وظیفه دارد حق زن را بگیرد و به او باز دهد.25/.   ·             پایان نیمه دوم                     56 صحيح يا غلط بودن هر يك از گزاره هاي زير را مشخص كنيد.       الف – انسان ها به دليل داشتن ويژگي هاي زبان و آداب و رسوم و… داراي هدف مشترك اند. ب – ارسال يك برنامه كلي براي انسان ها از ناحيه خدا مبنا و ريشه اش به نوع خلقت انسان بر مي‌گردد. ج – منشأ عصمت از اشتباه پيامبر، بينش عميق و ارتباط آنها با واقعيت مي باشد. د – اگر پيامبري فقط در دريافت و ابلاغ وحي معصوم باشد دين الهي درست به مردم نمي‌رسد. هـ – تعدد پيامبران به معناي تعدد و اختلاف در دين مي باشد. س – پيامبران الهي فقط مسئوليت دريافت و ابلاغ وحي را به مردم دارند. ش – لازمه استقرار و ماندگاري يك دعوت تبليغ دايمي آن است.               57 منشأ عصمت از گناه انبياء چيست؟     الف – علم والاي نبي    ب – بينش عميق نبي ج – ايمان و شدت تقوا             د – اراده خدا   58 آيه و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه ليبين لهم بر كداميك از علل تجديد نبوت ها دلالت دارد.     الف – از بين رفتن تعليمات انبياء قبلي           ب – استمرار در دعوت ج – تحريف كلي تعليمات آسماني                د – اختلاف سطح درك مردم   59 در رابطه تحريف قرآن كدام گزينه صحيح است؟     الف – در قرآن هيچگونه تحريفي رخ نداده است         ب – در قرآن تحريف كلي صورت نگرفته است. ج – در قرآن تحريف جزيي صورت گرفته است.          د – در الفاظ قرآن تحريف شده ولي در محتوا و حقيقت آن خير   60 كدام مورد جزء محورهاي اصلي برنامه هاي پيامبران نيست؟     الف – عبادت و بندگي خدا                         ب- برپايي نظام عادلانه اجتماعي ج – ايمان به خداي يگانه                د – دنيا گريزي و آخرت گرايي   61 كدام مورد، از ويژگي هاي دين اسلام كه سبب انطباق آن با نيازهاي متغير زمان مي‌شود، نيست.     الف – دادن اختيارات خاص به حاكم اسلامي                           ب – وضع اصول و قواعد كلي ج – تقدم شكل و ظاهر بر روح و حقيقت تعاليم ديني                د – توجه به نيازهاي ثابت و پايدار انساني   62 با عبارت و كلمه مناسب گزاره هاي زير را كامل كنيد؟     الف – لازمه استقرار و ماندگاري يك دعوت ……………………… است. ب – اگر پيامبري در دريافت و ابلاغ وحي معصوم نباشد ………………………… ج – اگر پيامبري در مقام تعليم و تبيين دين معصوم نباشد ……………………………… د - اگر پيامبري در هنگام اجراي فرمان هاي الهي معصوم نباشد …………………………… ذ – امامان همه مسئوليت هاي پيامبر را جز ……………………………………به عهده دارند.   63 آيات زير را ترجمه كنيد الف- ما وصينا به ابراهيم وموسي و عيسي أن اقيموا الدين و لاتتفرقوا فيه ب- ما كان من المشركين. قولوا آمنا بالله و ما انزلنا الينا ج- و من يكفر بآيات الله فان الله سريع الحساب د- لانفرق بين احد منهم و نحن له مسلمون ذ- و ما اوتي موسي و عيسي وما اوتي النبيون من ربّهم ر- و كان الله بكل شي‌ءٍ عليماً       64 چهار مورد از ويژگي‌هاي مشترك(فطري) انسان را نام ببريد.     65 چهار مورد از محورهاي اصلي برنامه پيامبران الهي را نام ببريد.     66 علل آمدن پيامبران متعدد از ناحيه خداوند را بيان كنيد(بيان همه موارد لازم است)     67 يكي از علل آمدن پيامبران متعدد «پايين بودن سطح درك انسان‌هاي اوليه است» آن را توضيح بدهيد.     68 نقش استمرار در دعوت را در تجديد نبوت‌ها (آوردن پيامبران متعدد) بيان كنيد.     69 به كمك 2 شاهد ثابت كنيد رسول خدا آخرين فرستاده الهي است.     70 علل و عوامل ختم نبوت را نام ببريد(ذكر همه موارد لازم است)     71 چهار مورد از ويژگي‌هاي اسلام كه باعث انطباق آن با نيازهاي متغير زمان مي‌شود را نام ببريد.     72 دادن اختيارات خاص به حاكم اسلام چگونه باعث انطباق و ماندگاري دين در گذر زمان مي‌گردد؟     73 منظور از قاعده لاضرر چيست؟ عالمان ديني از آن چه استفاده‌اي مي‌نمايند؟     74 قرآن چگونه از آسيب تحريف مصون مانده است؟     75 منظور از عصمت چيست؟ انواع آن را نام ببريد.     76 انواع عصمت را نام برده،‌منشأ هر يك را بيان كنيد.     77 چرا عصمت براي پيامبران الهي لازم و ضروري است؟     78 با توجه يه اين كه دين خدا واحد است علت وجود اديان مختلف در جهان چيست؟     79 حديث «ما انبياء‌مأمور شده‌ايم كه با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوييم» با كدام يك از علل آمدن پيامبران متعدد، تناسب دارد؟     80 منظور از تحريف چيست؟ چرا قرآن تحريف نشده است؟     81 قرآن و ديگر كتب آسماني (تورات و انجيل) را از دوجهت با يكديگر مقايسه كنيد.            

دین وزندگی  اول .......

دين وزندگي اول

درس اول : در پیشگاه نور
درس دوم : تفکری در خویش
درس سوم : هدف های اصیل زندگی
درس چهارم : برترین کمال
درس پنجم : تو را چگونه بخوانم ؟
درس ششم : صفات خدا در کلام خدا
درس هفتم : در حمد و تسبیح محبوب
درس هشتم : در پناه ایمان
درس نهم : قدم در وادی امن
درس دهم : عزم خوب زیستن
درس یازدهم : ثبات درعزم
درس دوازدهم : قدم در بیداری
درس سیزدهم : آیین رهروی
درس چهاردهم : کتاب زندگی
درس پانزدهم : در حضور دوست
درس شانزدهم : شوق دیدار
درس هفدهم : همدلی و همراهی
درس هجدهم : ادب دوستی
بانک سوالات
پيوندها

راهنمای پایگاه های اسلامی
جستجوی قرآن(دانلود قرآن)
پایگاه درسهایی از قرآن حجه الاسلام قرائتی
دین و زندگی (2)
رشد
دین و زندگی (3)
تبیان
کعبه سه بعدی

 

تفسير آيات دين و زندگي – کتاب درسي سال سو م دبيرستان

تفسير آيات دين و زندگي – کتاب درسي سال سو م دبيرستان

tf110.persiangig.com/document/Payamha3-Dars1%2616.pdf

پاسخ سوالات دین و زندگی 1 چاپ 89پیام آیات واندیشه وتحقیق

پاسخ سوالات دین و زندگی 1 چاپ 89

درس اول

پیام آیات ص 6

س نحل 44 یتفکرون تعقل و اندیشه

س ص 29 یدبر یتذکر الوالاباب تفکر و اندیشه

 

پیام آیات ص 7

س نحل 44 و س ص 29

پیام آیات ص 8

1 در خود کتاب می باشد

2 مائده در جستجوی رضایت خداوند که همان راه سالم است

  - آل عمران پرهیزکار باشد

  - نحل  - مسلمان باشد

  - نحل اهل تفکر باشد

  - ص  اهل تدبر و تذکر و خرد باشد

  - انعام به او ابلاغ شده باشد

  - بقره تزکیه و پاک شده باشد

3 راهنمایی شده به راه درست زندگی                                               - دانستن حکمت و کتاب

- متذکر شدن انسان به حقایق زندگی                                                             - رسیدن به رحمت مخصوص خدا

- پاک و تزکیه شدن                                                                      - دریافت نور هدایت

- دانستن آنچه نمی دانیم                                                                 - رهایی از ظلمت و تاریکی و گمراهی

- تقویت تقوا                                                                               - تدبر و تفکر کردن و خردمند شدن

- انذار و ترسانیدن انسانها از عواقب امور دنیوی

4 برای همه زمانها می باشد و هیچ محدودیتی ندارد از هنگام نزول قرآن تا روز قیامت

برای همه مکانها می باشد و هیچ محدودیتی ندارد از مکه شروع شده تا سراسر جهان هر کجا که دعوت و پیام قرآن رسیده باشد را شامل می شود

 

پاسخ سوال امام صادق (ع) تا از موعظه های آن پند گرفته و فرمانهای خدا را اطاعت کنند و از غفلت و بیهودگی و باطل دوری کنند و اهل تدبر و تفکر باشند ص 13

 

درس دوم

پیام آیات ص 19

1 چون فانی و ناپدید شونده هستند غروب کننده و ساخته شده توسط دیگری هستند پس به او نیازمند هستند

2 جهت خدایی یا حق گرایانه

3 خداوند فانی نیست نیازمند دیگری نیست چون جهان و جهانیان را او آفریده همه خوبیها و زیبائیهای این جهان از اوست پس لایق پرستش است

 

نامگذاری ص 20 کمال طلبی یا فضیلت خواهی

نامگذاری ص 21 تنوع طلبی بی نهایت طلبی

ب ) بی نهایت طلبی چون انسان به دنبال چیزی است که بی پایان است و در تمام وجودات ، بی نهایت فقط خداست

درس سوم

پیام آیات 1 ص 28

مدثر 38 انسان 3

1 پاداش ما با عمل ما رابطه مستقیم دارد

2 انتخاب ما در سرنوشت ما موثر است

3 انسان مسئول انتخاب خویش است

جمع آوری اطلاعات ص 28

هدف ها و دلبستگی های فرعی یا دنیوی  ----  هدفها و دلبستگی های اصیل یا اخروی ( برای هرکدام مثالهایی که دانش آموزان می گویند و در تخته یاد داشت می شود چند نمونه می نویسیم )

پیام آیات 2 ص 30

1 اسراء 18

2 اسراء 18

3 از رسیدن به هدفهای اصیل و اخروی باز می ماند و با خواری و سرافکندگی وارد جهنم می شود اسراء 18

4 اسراء 19

5 و برای آن سعی کند اسراء 19

6 اسراء 19

7 اسرائ 19 بقره 201

8 اسراء 18 بقره 200

9 بقره 201 قصص 6

نتیجه دنیوی اخروی فرع

 

تفکیک ص 31

اهداف و دلبستگی های فرعی                                               اهداف و دلبستگی های اصلی

- تمام شدنی و پایان پذیر اشت                                            - پایان ناپذیر و همیشگی است

- مانع رسیدن به اهداف دیگر می شوند                                   - این هدفها در تقرب به خدا به دست می آیند

- احتمال عدم دسترسی به آنها وجود دارد                                - مانع بهره مندی از نعمت های دنیوی نمی شوند

- کم ارزش هستند                                                                        - با ارزش هستند

- هدفهای دنیوی هستند                                                       - هدفهای اخروی هستند

- در آخرت پاداش ندارند                                                   - در آخرت پاداش دارند

 

طرح سوال ص 31 اگر هدف اصلی باشد ناپسند است ولی اگر هدف فرعی قرار گیرد جهت رسیدن به هدف اصلی بسیار پسندیده و خوب است و لازم و ضروری نیز است

 

طبقه بندی ص 32 این سوال به میل بچه ها انجام می شود ما آنها را جهت می دهیم بندگی خدا 1 خضوع در پیشگاه خدا 1 عدالت 1 یقین به خدا 1 به نظر من همه می تواند 1 باشد ولی نظر بچه ها هم محترم است

 

اندیشه و تحقیق ص 33

1 مقداری از پیامهای مهم را می توان به دلخواه نوشت

2 اصل این تنوع مفید است زیرا نشانه گستردگی وجود انسان است و آدمی می تواند به همه این کمالات برسد اما برای کسی که آگاهانه به سراغ این استعدادها نمی رود می تواند مضر باشد از این جهت که ممکن است او به اشتباه بیفتد و به استعدادهای کوچک و ابتدایی توجه کند و از هدفهای بزرگ باز ماند

3 اسلام سفارش می کند هر آنچه در امور مادی تلاش می کنی در صورتی که معصیت خدا نباش می تواند رنگ الهی داشته باشد و با نیت خدایی کردن به امو رمعنوی تبدیل می شود پس دنیا و امور مادی وسیله ای برای رشد و کمال انسان است که گویند دنیا مزرعه آخرت انسان است و انسان باید از این ظرفیت برای بدست آوردن امور آخرتی استفاده کند

4 ص 27 سطر 7 خداوند انسان را به روشیمتفاوت از گیاه و حیوان ... نمی توان فرار کرد.

5 انسان که هدف زندگی را به درستی انتخاب کرده و راه رفتن به سوی آن را پیش گرفته باشد فلاح و رستگاریدارد یعنی توانسته به طور متوازن استعدادهایش را شکوفا کرده وبه رشد و کمال که همان رستگاری است برسد.

درس چهارم

پیام آیات ص 37

1 طه 8 زیرا کلمه اسماء حسنی یعنی همه اسمهای نیک و منظورش مطلق اسماء است نه مقداری از آنها با توجه به کلمه مذکور

2 طه 8 زیرا طبق مفهوم آیه تنها اوست که دارنده همه نامهای نیکوست و چون همه صفات نیک به طور کامل در خدا است پس منبع همه صفات پایان ناپذیر اوست

3 توبه 72 و 79 انعام چون او آفریننده آسمانها و زمین و هر آنچه در آن است و همچنین آفریننده همه خوبیها و زیباییهاست پس او سرچشمه و منبع همه کمالات است

4 توبه 72 با توجه به کلمه اکبر به درجه و برتری های بهشت پی می بریم

5 طه 8 خداوند تمام صفات نیکو را داراست 79 انعام منبع همه کمالات نیز خداست 72 توبه خداوند در بهشت پاداش نیکوکاران را بنابه بزرگی هدفشان خواهد داد از آنجا که خداوند منبع کمال است و انسان هم به علت بی نهایت طلبی به دنبال کمال مطلق است پس برترین هدف نیز رضایت خداست که بالاترین درجه بهشت است

 

نمونه هایی.. ص 40

2 79 انعام 72 توبه 96 نحل 72 توبه

 

اندیشه و تحقیق ص 42

1 به دلخواه مقداری از هدفهای مهم ذکر شود

2 بزرگی انسانها به بزرگی هدف آنها و تلاشی که برای آن می کنند بستگی دارد زیرا جهت زندگی انسان را هدف تعیین می کند کسی که خواسته های کوچک در زندگی دارد برای رسیدن به آن تلاش می کند به همان اندازه رشد می کند و به کمال می رسد اما کسی که خواسته های بزرگی دارد و برای آنها تلاش می کند به همان اندازه به کمال می رسد

3 در جای مناسب زیباتر هماهنگ تر مناسب تر کامل تر رشد خواهد کرد

ب من خداست زیرا مبدا و سرچشمه همه خوبیها و زیباییهاست

 

تفسیر کنید

1 در پیش روی انسان دو راه وجود دارد یکی به سوی آسمان نور و کمال مطلق یعنی خداست

دیگری به سوی تاریکی و زمینی که گمراهی و ظلمت است

2 راه حق وآسمانی یک راه بیش نیست ولی راه منحرف سیاه که و ناراحت کننده است می باشد راه حق سبز و نشاط آور است

3- هر چه به طرف خدا نزدیکتر می شویم نورانیت و کمال ما بیشتر می شود ولی راه زمینی تاریکتر نا معلومتر که نشانه عدم کمال است می شود

4 در ابتدای تولد انسان فقط راه سبز وجود دارد که نشانه فطرت پاک انسان می باشد و راه ظلمت بعدا در اثر عدم تفکر و انجام گناه بوجود می آید

5 - ....

4 ص 39 پاراگراف آخر بالای شعر

درس پنجم

پاسخ سوالات ص 51

1 انسان مخلوق خدا است و خداوند خالق آنهاست

مخلوق نمی تواند بر خالق احاطه ( شناخت ) داشته باشد

پس انسان نمی تواند بر خدا شناخت کامل داشته باشد    - شورای 11

2 با مشاهده نعمتها و جهان هستی

کمالات و زیباییهای این جهان از خداونداست

بخشنده کمالات و زیباییها خود باید دارای کمالات باشد تا بتواند به کسی بدهد

پس خداوند صاحب همه کمالات و زیباییهاست   - روم 27 صافات 180 ذاریات 20 و 21

3 این جهان مخلوق خداوند است

مخلوق نمی تواند در مرتبه خالق قرار گیرد

پس این جهان نمی تواند در مرتبه خدا قرار گیرد شورای 11 صافات 180 یس 36

پیام آیات ص 52

محیی-احیاء کننده زنده کننده موجودات چه بعد از مرگ و چه قبل از مرگ خدا همیشه زنده است یس 33

رازق روزی دهنده روزی رسان خداوند روز یموجودات را آفرید و هر موجود با توجه به تلاشش به آن می رسد یس 33 و 35

خالق آفریننده آفریدگار خداوند خلق کننده همه موجودات و جهان و جهانیان می باشد (باعلم و قدرت و حکمت دقیق ) یس 36

مدبر تدبیر کننده عاقبت اندیش چاره جو اداره کننده جهان و جهانیان خداوند در خلق جهان با برنامه ریزی دقیق عمل کرده است یس 36 الی 39

مقدر آنچه تقدیر شده نصیب و قسمت سرنوشت خدا هر چیزی را به اندازه خلق کرده و سرنوشتی برای هر چیز قرار داده یس 37 38 39

حکیم دانا صاحب حکمت کسی که کارهایش از روی دانایی و بینایی باشد قدرتش زیاد و حاکم است و هدف دارد روم 27 و مجموعه آیات

رحیم بخشنده جهان را به گونه آفریده که همه موجودات بتوانندبه راحتی در آن زندگی کنند مجموعه آیات

علیم دانا دانشمند تمامی علم ها و دانش ها نزد خداوند است که همه موجودات نشان دهنده علم خداوند است و نامحدود است مجموعه آیات

اندیشه و تحقیق ص 53

1 الرحمن الرحیم صمد لم یلد و لم یولد لم یکن احد

2 الرحمن الرحیم مالک ( از نعبد نستعین اهدنا انعمت مغضوب خودمان اسمها را استنباط می کنیم )

3 اله اله حی قیوم ملک یعلم قادر علی عظیم سمیع علیم شفیع الله ولی نور وسع

4 الله عزیز ذوانتقام هدی

 

2 ص 54

1 اندازه ها را تو

2 از چه کسی جز تو مدد

3 به درگاه چه کسی

4 چگونه از تو غافل تاشم

5 حیات طیبه ای

6 بی تو هیچ اند

درس ششم

پیام آیات ص 59

1 حشر 22 الی 24

2 خالق باری حکیم عزیز مصور الرحمن الرحیم ملک قدوس سلام مومن مهمین .....

3 انعام 100

4 شرکاءالجن داشتن فرزند و همچنین صفاتی مانند فقر و نیاز جهل و عجز که نشانه کاستی است

تفکیک ص 60

کلیه صفات کمالی ثبوتی می باشند و صفاتی که از نقص ناشی می شود سلبی هستند به دلخواه از قسمتهای خواسته شده نوشته شود

 

تفکیک ص 62 و 63

ثبوتیه ملکا- پاکی راهنمایی- فضل توحید-حکیمی عظیمی کریمی رحیمی فضلی سزاوار سنایی سطر ششم هوالاول = ازلی هوالاخر =ابدی عزی جلالی علمی یقینی- نوری سروری جودی سخایی بدانی فزایی ( در همین سطر عالم بالغیب ستارالعیوب یمیت یحیی از هر بیت در یافت می شود ) احد صمد ملک توحید

سلبیه رنج گداز درد نیاز بیم امید عیب خطا فهم شبه وهم نبد- خلق نبود خلق نبجنبی بگردی بگاهی عیبی بیشی کمی   لیس کمثله لیس له ضد

 

نمونه ص 63

1 22 تا 24 حشر 100 انعام

2 مثل یک

3 ص 59 و 60 وجود دارد

 

اندیشه و تحقیق ص 63

1 صفتی را می توان به خدا نسبت داد که جنبه کمالی داشته باشد

2 زیرا بعضی از صفات از نقص حکایت می کنند نه اینکه واقعا چیزی را برای موصوف خود اثبات نمایند

3 الف همه صفات کمالی در خدا است ولی انسان بعضی از آنها را که شکوفاشده دارد

ب صفات کمالی خداوند به صورت نامحدود است ولی صفات انسان محدود می باشد

ج صفات خداوند عین ذاتش بالفعل می باشد ولی صفات انسان بالقوه بوده ود رصورت شکوفاشدن به صورت محدود دیده می شود

چ در خداوند صفات ناشی از نقص دیده نمی شود ولی در انسان صفات سلبی دیده می شود

 

چهار جمله حمد خدا سوره حمد چهارجمله تسبیح ذکر رکوع سجده تسبیحات اربعه تشهد نماز قسمتی از سوره اخلاص ( البته می تواند جمله دیگری باشد ولی راحترش این است )

درس هفتم

 پیام آیات ص 68

1 عمل شایسته ایمان نحل 97

2 بنابه فرمایش خداوند عمل صالح وقتی ارزشمنداست که از روی ایمان باشد نحل 97- اسراء 9

3 درونی حجرات 14

 

نمونه ص 71

1 حجرات 14 اسراء9                           2 نحل 97

 

اندیشه و تحقیق ص 72

1 برای آن که شناخت از یک کار خوب به عمل منجر شود باید از مرحله عقل و ذهن عبور کرده و به قلب برسد به طوری که قلب آن را باور کند وقتی قلب حقیقتی را باور نمود و به آن شوق پیدا کرد همت انسان را به سوی آن برمی انگیزد و به دنبالش به آن عمل می کند ( می توان ص 69 قسمتهای آبی را هم گفت )

2 در قلب حالت تنفر و انزجار پیدا می شود و هر چه این حالت شدیدتر باشد دوری از عمل هم بیشتر می شود البته تنفر با نوعی علاقه همراه است و آن علاقه و محبت به خود می باشد چون آدمی به خود علاقه و محبت دارد و از چیزی که برایش ضرر دارد متنفر است ( سیگار ) یا هم از ص 69 قلب کانون وجود آدمی است و..

ب استاد مطهری

علم                                                                                            ایمان

  توانستن                                                                                  - خوب خواستن

روشنایی و توانایی بخشیدن                                                           - عشق و امید و گرمی بخشید

  ابزارساختن سرعت بخشیدن                                                         - مقصد دادن جهت دادن

  انقلاب بیرونی زیبایی عقل                                                        - انقلاب درون- زیبایی روح

نیروی منفصل سازگارکردن جهان آدمی                                         - نیروی متصل سازگار کردن روان آدمی

  افقی ساختن طبیعت                                                                - بالابردن ساختن انسان

  امنیت بیرونی                                                                           - امنیت درونی

 

تفسیر کنید ص 73

این نشان دهنده آن است که قلب انسان منزلگاه ایمان است خداوند به انسان قدرت عقل و انتخاب داده تا بتواند بوسیله آن خوب را از بد شناخته و راه درست را انتخاب نماید هر کس عقل خود را به کار نیندازد و از هوی و هوس پیروی کند در حقیت از شیطان پیروی کرده و از فرمانهای الهی پیروی نکرده شیطان دشمن قسم خورده انسان است و قصد دارد که او را به بیراهه برده و از راه راست دورش سازد حال ما می توانیم با کمک عقل و راهنماییهای خداوند که در قرآن آمده عمل کرده و بر نفس خود و شیطان غلبه کنیم .

درس هشتم

پیام آیات1ص 79

آل عمران 190

آفرینش آسمان و زمین هدف دار است قرآن ما را به تفکر در آفرینش تشویق می کند گردش شب و روز هدفمند و نظامند است خردمندان پند پذیرند نشانه قدرت و تدبر خداوند است

 

پیام آیات 2

9 و 41 و 42 احزاب 2 انفال 28 رعد

- ذکر کثیر بامداد و شامگاه ( نماز 5 گانه ) یاد خدا دلهای مومنین را می لرزاند ایمان مومنان با تلاوت آیات زیاد می شود مومنان بر خدا توکل می کنند با یاد خدا دلهای مومنان آرام می یابد با یاد آوری نعمتهای خدا او را تسبیح گفته و شکرگزار او باشیم

 

نمونه یابی ص 80

کارهایی که یاد خداوند را در دل زنده می کند                                      کارهایی که ما را از خدا غافل می کند

2 حضور در مسجد و شرکت در نماز جماعت                                    2 دوستی با کسانی که زندگی را جدی نگرفته اند

3 مطالعه زندگی معصومین                                                            3 سرگرم شدن به فیلم ها و کتاب های نامناسب بازیهای

4 همنشینی با افراد با ایمان و صمیمی و دانشمندان                              گمراه کننده

علوم دینی                                                                                   4 همنشنی با گناهکاران

5 یاری رساندن به نیازمندان و همنوعان                                            5 بی توجهی به نعمت های پیرامون خود      

6 رفتن به مزار شهدا و اهل قبور                                                     6 تکرار گناهان و عادت داشتن به آن

                                                                                                7 خوردن مال حرام و یتیم

                                                                                                8 شرکت در مجالس لهو و لعب

پیام آیات 3 ص 81

عنکبوت 2 حجرات و مومنان نیز غیر مستقیم آمده است

 

پیام آیات ص 82

-          مومنان در نمازهایشان خشوع دارند به خدا توجه دارند  - 2 مومنون

-          مومنان از کارهای بیهوده و لغو پرهیز دارند 3 مومنون

-          مومنان نسبت به پرداخت زکات عاملند 4 مومنون

-          از صفات مومن است که به فرمان الهی خداوند را بسیار یاد می کنند 41 احزاب

-          خداوند را در بامدادان و شامگاهان تسبیح می کنند 42 احزاب

-          نعمت های خدا را یاد کرده سپاس گزار او هستند 9 احزاب

-          بعد از ایمان به خدا و پیامبر دیگر شک به خود راه نداده و در راه او تلاش می کنند 15 حجرات

-          وقتی که خدا را یاد می کنند دلهایشان لرزان می شود 2 انفال

-          وقتی آیات خدا را یاد می کنند و به معنی آن توجه دارند ایمانشان افزوده می گردد 2 انفال

-          با یاد خدا دلهایشان آرام می گیرد 28 رعد

 

اندیشه و تحقیق ص 86

1 زیرا د رسنین بزرگسالی ریشه های اخلاق فاسد در انسان ممکن است زیاد شود و مبارزه با نفس مشکل تر باشد ولی در سنین جوانی و نوجوانی انسان به واسطه پاکی خود به ملکوت نزدیکتر است و تلاش برای اصلاح و خودسازی آسانتر است

2 نگذارید در اصلاح خودتان زمان بگذرد و به پیری بیفتید زیرا تا قوای جوانی هست تا روح لطیف جوانی هست و تا ریشه های فساد در او کم است می تواند خودش را اصلاح کند

3 یادخدا ص 80 انجام نیکی ها و دوری از گناهان

4 عدم یاد خدا همان قسمت بالا

5 توجه دائمی به خداوند و حضور فرشتگان و معصومین رعایت پاکی چشم و زبان و فکر و قلب دوری از آلودگی ها و پلیدیها انجام نیکی ها و خوبی ها وقتی که دل از زشتیها دور شود و به زیباییهای ایمان و نور آراسته شود دل حرم همیشگی خداوند می شود

درس نهم پیام آیات ص 93

1        - اسوه بودن درود خدا بر ابراهیم صبور بودن نیکو کار بودن  - خلیل الله بودن نیکوتر بودن از نظر دین مسلم بودن حق گرا بود ن ممتحنه 4 نساء 125 احقاف 35

2        نه می تواند شامل افراد دیگر هم باشد که راه و روش حضرت ابراهیم را دنبال می کند احقاف 35 نساء 125

3        خدا را محبوب خود قرار داده بود برپایی آیین توحیدی ( محور یکتاپرستی )- ص 91

4        مبارزه با بت پرستی - تفکر توحیدی تحمل سختیها - هجرت از دیار - پایداری در عزم بزرگ -  ص 91

5        اهل تسلیم اهل پایداری اهل تصمیم محبوب قرار دادن خدا حق گرا بودن ص 91

6        زیرا فلاح و رسگاری را از دست می دهد و از خدا دور میشود در حالی که سعادت انسان تنها در آیین حق گرا بودن است ص 91

7        تقوا عزم صبر و بردباری برای رسیدن به هدف احقاف 135 آلعمران 186

8        بهره ای از بهشت ندارند خدا با آنها صحبت نمی کند رحمتش را از آنها می گیرد آنها را عذاب می کند 0 از آنها روی برمی گرداند به حال خود وامی گذارد به آنها نگاه نمی کند آل عمران 77

 

مقایسه ص 95

-          اراده قوی دارند اعتماد به نفس دارند صبور و شکیبا هستند تلاشگر و موفق هستند به عهدشان وفامی کنند هدفشان رضایت خدا می باشد ( موارد دیگر هم می توان ذکر کرد ) انسانهای فاقد عزم برعکس اینها است

 

نمونه یابی ص 97

1 - عزم و صبر در کارهاست احقاف 35 آل عمران 186

2 بند 1 ص 93                               

3 ممتحنه 4 نساء 125

 

اندیشه و تحقیق

ص 98

1 انسان با قدرت اختیار خود می تواند گزینش و انتخاب کند یعنی از طریق تفکر راههای مختلف رسیدن به یک هدف را بررسی و ارزیابی کند و در میان این راهها یکی را برگزیند و عزم کند که آن راه را تا رسیدن به مقصد بپیماید در واقع همین که عزم به کاری صورت گرفت بدان معناست که انسان هدفی را انتخاب کرده است به میزانی که عزم و تصمیم انسان بزرگتر باشد ارزش انسان بالاتر است زیرا تصمیم و عزم اولیه را همه دارند اما وقتی نوبت به تصمیم های بزرگتر و عمل به آن می رسد همه نمی توانند قدم پیش بگذارند

2 95 چون دارای ویژگیهای ( جدول ص 95 ) قسمت راست هستند دوست داریم و قسمت چپ هستند دوست نداریم

ب 130 طه ترجمه آیه ( برگزاری نماز در طول شبانه روز و صبر و شکیبایی ) مرحله دوم

- 17 لقمان ترجمه آیه ( نماز را به پادار امبمعروف و نهی از منکر کن و صبر کن بر آنچه به تو می رسد ) مرحله سوم

- 61 یس ترجمه آیه ( ای فرزند آدم آیا با شما عهد و پیمان نکردم که شیطان و دیو سرکش را پرستش نکنید که او دشمن آشکار شماست ) مرحله اول 

برای پاسخ به این سوال ذکر معنی لازم است ( حفظ معنی نه بلکه ذکر از طرف دبیر محترم )

 

پاسخ سوالات دین و زندگی 1 چاپ 89

پاسخ سوالات دین و زندگی 1 چاپ 89

درس اول

پیام آیات ص 6

س نحل 44 – یتفکرون تعقل و اندیشه

س ص 29 – یدبر – یتذکر – الوالاباب – تفکر و اندیشه

 

پیام آیات ص 7

س نحل 44 و س ص 29

پیام آیات ص 8

1 – در خود کتاب می باشد

2 – مائده – در جستجوی رضایت خداوند که همان راه سالم است

  - آل عمران – پرهیزکار باشد

  - نحل  - مسلمان باشد

  - نحل – اهل تفکر باشد

  - ص  اهل تدبر و تذکر و خرد باشد

  - انعام – به او ابلاغ شده باشد

  - بقره – تزکیه و پاک شده باشد

3 – راهنمایی شده به راه درست زندگی                  - دانستن حکمت و کتاب

- متذکر شدن انسان به حقایق زندگی                       - رسیدن به رحمت مخصوص خدا

- پاک و تزکیه شدن                                           - دریافت نور هدایت

- دانستن آنچه نمی دانیم                                       - رهایی از ظلمت و تاریکی و گمراهی

- تقویت تقوا                                                    - تدبر و تفکر کردن و خردمند شدن

- انذار و ترسانیدن انسانها از عواقب امور دنیوی

4 – برای همه زمانها می باشد و هیچ محدودیتی ندارد از هنگام نزول قرآن تا روز قیامت

برای همه مکانها می باشد و هیچ محدودیتی ندارد از مکه شروع شده تا سراسر جهان هر کجا که دعوت و پیام قرآن رسیده باشد را شامل می شود

 

پاسخ سوال امام صادق (ع) تا از موعظه های آن پند گرفته و فرمانهای خدا را اطاعت کنند و از غفلت و بیهودگی و باطل دوری کنند و اهل تدبر و تفکر باشند ص 13

سؤالات دين و زندگي دوم دبيرستان

سؤالات دين و زندگي دوم دبيرستان 

 

 

درس اول     

 

 

1-       مهم ترين و آشكارترين ويژگي جهان واقعي چيست؟ و اثر آن را در چه چيزهايي مشاهده مي كنيم؟

2-       پنج مورد از ويژگي هاي جهان واقعي را ذكر كنيد؟

3-       كدام ويژگي سبب پيدايش نظام مي شود؟

4-       همكاري و پيوستگي و ارتباط در يك نظام به چه منظور است؟

5-       برتري مجموعه ي منظم در برابر مجموعه ي نامنظم چيست؟

6-       با توجه به آيات ( لايات لاولي الالباب الذين يذكرون الله قياما و قعودا و علي جنوبهم و يتفكرون في خلق الاسماوات و الارض)

الف: اهل خرد چه كساني هستند؟

ب: منظور از قياما و قعودا چيست؟ ( معني كنيد)

7-       عبارت قرآني را ترجمه كنيد( لقومه يعقلون)


درس دوم     

 

 

1-       رابطه ي طولي را تعريف كرده و مثالي براي آن بياوريد؟

2-       رابطه ي عرضي را تعريف كرده و مثالي براي آن بياوريد؟

3-       مبدا و منشا دانش بشري چيست؟

4-       مصنوعات بشري با الهام از چه چيزي به وجود مي آيند؟

5-       چگونه مصنوعات متنوع تر و دقيق تر خواهد شد؟

6-       اين آيه به چه موضوعي اشاره دارد؟ (فتبارك الله احسن الخالقين)

7-       نظام جهاني چه هدفي را دنبال مي كند واجراي آن براي چه سازمان  يافته اند و مي كوشند؟

8-       با شناخت ساختمان دقيق موجودات و غايتمندي آنها حضور ...............و.............. را مشاهده مي كنيم؟

 


درس سوم     

 

 

1-       ارزش هر انساني به چه چيزي بستگي دارد؟

2-       مقام خلافت الهي چيست و چه كسي با چه ويژگي هايي شايسته ي چنين مقامي است؟

3-       خداوند به انسان چه چيزي بخشيده كه او مي تواند حقايق جهان پيرامون را بشناسد؟

4-       انسان چه زماني احساس خرسندي مي كند و چه زماني ملامت گر خويش است ؟

5-       بعدهاي وجود انسان را نام ببريد و ويژگي هاي هر يك جداگانه برشماريد؟

6-       گزينه هاي صحيح را انتخاب نماييد؟

                      الف: خوابهاي با صحنه هاي آشفته و بي اساس بيانگر چيست؟

           1- موضوع مهم               2- خستگي               3-حالت عميق             4-حوادث آينده

                      ب: خداوند گوهر وجود انسان را با حقيقتي ملكوتي به نام ...................سرشت.

           1-روح                          2-جسم                   3- كرامت                     4-قدرت تفكر و تعقل

7-       اين سخن از كيست؟ ( خدا رحمت كند انساني را كه بداند از كجا آمده در كجا قرار دارد و به سوي كجا رهسپار خواهد شد)

8-       الف: امام جعفر صادق (ع)              ب: حضرت رسول اكرم (ص)

                ج: حضرت علي(ع)                               د: امام سجاد(ع

 


درس چهارم     

 

 

1-       وديعه ها و امانات الهي براي سفر به سوي كمال را نام ببريد؟

2-       حضرت علي (ع) عقل را چگونه توصيف كرده است؟

3-       چه هنگام زيبايي ايمان و عمل صالح در وجود انسان تجلي مي كند؟

4-       موانع رشد و رستگاري را نام ببريد؟

5-       علت سقوط انسان از كمال و فلاح به گناه چيست؟

6-       امام صادق (ع) عقل و جهل را چگونه توصيف كرده است؟

7-       شيطان از چه راه هايي انسان را به نافرماني از خدا وسوسه مي كند؟

8-       زندگي صحنه جنگي سخت ميان ................و...................است.

 


درس پنجم     

 

 

1-       انسان ها معمولا در برخورد با مرگ چند ديدگاه دارند؟(با توضيح )

2-       صاحبان ديدگاه اول در برخورد با مرگ چگونه مي انديشند ؟

3-       از پيامدهاي مهم نگرش اول چيست؟

4-       ديدگاه پيروان اديان الهي در رابطه با مرگ چيست؟

5-       رسول خدا(ص) در رابطه با ديدگاه دوم (مرگ) چه مي فرمايند؟

6-       چند مورد از پيامدهاي نگرش دوم در رابطه با مرگ را بنويسيد

7-       چرا زندگي انسان هاي عصر جديد با همه ي پيشرفت ها گرفتار نوعي عدم تعادل شده است؟

8-       لا يرجون يعني چه؟

               الف: بازگشت دارند                   ب: رجعت نمي كنند

               ج: اميد ندارند                           د: راضي نيستند

 


درس ششم     

 

 

1-       كار حكيمانه چگونه كاري است؟

2-       حكيم به چه كسي مي گويند؟

3-       دو ويژگي انسان را نوشته ، توضيح دهيد؟

4-       انسان چگونه به خصلت الهي آراسته مي شود؟

5-       انسان ها چگونه توسط قرآن كريم به ضرورت معاد پي مي برند؟

6-       شعر داده شده از كدام شاعر است ؟( ما ز بالاييم و بالا مي رويم  ما ز درياييم و دريا مي رويم

 


درس هفتم     

 

 

1-       برخي از خصوصيات عالم برزخ را بيان كنيد؟

2-       بنابر فرمايش امام صادق (ع) مومن بعد از مرگ از شش چيز بهره مند مي شود ، آن شش مورد را ذكر كنيد؟

3-       سخن پيشوايان دين بيانگر چه مطلبي است ؟

4-       بعد از نابودي انسان چه چيزي از او باقي مانده و بر چه چيزي تاثير مي گذارد؟

5-       فرمايش امام علي (ع) پيرامون مراحل اوليه مرگ انسان چيست؟

6-       بعد از جنگ بدر خدا به كشته شدگان چه پيامي داد؟

7-       قرآن كريم در مورد حق و عدل چه مي فرمايند ؟ توضيح دهيد؟

 


درس هشتم     

 

1-       برپايي قيامت در چند مرحله انجام مي گيرد؟

2-       چند نمونه از شاهدان و گواهان دادگاه عدل الهي در روز قيامت را فقط نام ببريد؟

3-       ويژگي و خصوصيت نامه ي اعمال انسان در قيامت چيست چه تفاوتي با نامه هاي ثبت شده در اين دنيا دارد؟

4-       طبق سخن امام صادق (ع) آيا واقعا اعمال وزن مي شوند؟ توضيح دهيد؟

5-       معني اين عبارت قرآني چيست؟ ( و كفي بنا حاسبين)

 


درس نهم     

 

1-       به طور خلاصه بيان كنيد كه دوزخيان پس از دچار شدن به عذاب با حسرت چه مي گويند و چه پاسخي مي شنوند ؟

2-       جايگاه نيكوكاران و خصوصياتي از بهشت را طبق آيات و روايات اسلامي توصيف كنيد؟

3-       خلاصه اي از فرمايش امام علي(ع) در توصيف بهشت را بيان كنيد؟

4-       انواع پاداش وكيفر اعمال انساني را در اين دنيا توضيح دهيد با ذكر مثال ؟

5-       جايگاه گناهكاران و خصوصياتي از جهنم را طبق آيات و روايات الهي ترسيم كنيد؟

6-       بئس يعني چه؟

                    الف: چه سخت است          ب: چه ساده است         ج: چه بد است           د: چه خوب است

 


درس دهم     

 

    

1-       معني اين لغات را بيان كنيد؟

                                       الف: قطا                      ب: لا نفضوا                  ج: فاعف                  د: حسبي

2-       توكل به چه معناست؟

3-       انساني كه به خدا توكل مي كند ، چگونه سعادتمند مي گردد؟

4-       شرط رسيدن به بي نيازي و عزت چيست؟

5-       تكيه بر غير خدا چه چيزي را نتيجه مي دهد؟

6-       اگر توكل بر خدا حقيقي و همراه با اخلاص باشد ، چه سودي براي انسان خواهد داشت؟

7-       توكل چه زماني معنا دارد؟

8-       عبارت قرآني (تدعون من دون الله ) به چه معناست؟

9-       اين حديث ( بي نيازي و عزت در گردشند و چون به محل توكل برسند آنجا را وطن سازند)

                       الف: امام سجاد(ع)            ب: امام  محمد باقر(ع)    

                       ج: امام جعفرصادق          د: حضرت علي (ع9


درس یازدهم     

 

1-       آفرينش با..................و........... شروع شد.

2-       خداوند با كدام يك از اسامي خود انسان را آفريد؟

3-       اگر بخواهيم جلوه اي از محبت خداوند را ببينيم چه چيزي را بايد مشاهده كنيم؟

4-       ظرف هستي لبريز از محبت چه كسي است؟

5-       خداوند اساس و پايه دين داري را چه چيزي قرار دارد؟

6-       تصميم ها و كارهاي انسان سرچشمه ي چه چيزهايي هستند ؟توضيح دهيد؟

7-       آثار محبت الهي به چند دسته تقسيم مي شود؟

8-       پيروي از خداوند را توضيح دهيد؟

9-       امام صادق (ع) در مورد پيروي از خداوند چه مي فرمايند؟

10-    چه راهي انسان را به خدا مي رساند ؟توضيح دهيد؟

11-    چه چيزي آغازگر دوستي با خداست؟

12-    پايه و اساس اسلام چه كلمه اي است؟

13-    كتاب جاذبه و دافعه علي(ع) اثر كيست؟

الف: شهيد بهشتي        ب: شهيد چمران        ج: شهيد مطهري       د: شهيد دستغيب

 


درس دوازدهم     

 

1-       اين سخن از كيست؟(آراستگي از اخلاق مومنان است)

2-       آيا ظاهر و باطن انسان با يكديگر ارتباط دارند؟ با ذكر يك مثال توضيح دهيد؟

3-       انسان عفيف چه چيزي دارد؟ و اين موضوع باعث چه مي شود؟

4-       آيا عفاف تنها مخصوص زنان است؟

5-       چرا عفاف در زنان جلوه اي زيباتر دارد؟

6-       چه چيزي در مقابل حقارت و ذلت قرار دارد؟ و در معناي اين مورد چه عواملي گنجانده شده اند؟

7-       عزت واقعي نزد كيست؟

8-       از نشانه هاي رفع شكست خورده و مغلوب چيست؟

9-       ازمهم ترين برنامه هاي ديني چيست؟

10-    كانون عفاف در خانواده چه كسي است؟

11-    اين حديث از كيست؟

( دو ركعت نماز كه با بوي خوش گزارده شود بهتر از هفتاد ركعت نماز بدون بوي خوش است)

الف: رسول خدا (ص)         ب: امام علي(ع)      ج: امام صادق(ع)     د: امام سجاد(ع)

 


درس سیزدهم     

 

 

                                     1  -    ميزان گرايش به پوشش و حجاب در اديان مختلف با چه چيزي رابطه اي مستقيم دارد؟

                                     2  -    دراجتماعات مختلف چه انسان هايي از پوشش كاملتر و متين تري استفاده مي كنند؟ 

                                     3  -    پوشش در آيين مسيحيت چگونه مي باشد؟

                                     4  -    پوشش در آيين يهود چگونه بوده است؟

5  -    اگر مرد مسئوليت خود را انجام ندهد چه اتفاقي مي افتد؟

6-      سخني از حضرت رسول در مورد نگاه به نامحرم بنويسيد؟  

7-     زنان چگونه بايد پوشش خود را تنظيم كنند؟

8-     پوشش باعث چه چيزي در درون زن مي شود؟

9-     اسلام مردان را موظف به رعايت چه شروطي كرده است؟

10-   انسان در مقابل نعمت وموهبت الهي چه مسئوليت را بر عهده دارد؟

             11 -  منشا تفاوت زنان و مردان چيست؟

 


درس چهاردهم     

 

1-       لازمه ي رستگاري و سربلندي جامعه ي اسلامي چيست؟

2-       امام صادق(ع) موثرترين و بهترين راه فراخواني به خير و نيكي را چه مي داند و در اين مورد چه مي فرمايند؟

3-       چه موقع امر به معروف و نهي از منكر ضرورت مي يابد؟

4-       سه شرط از شرايط امر به معروف و نهي از منكر را بنويسيد؟

5-       مراحل امر به معروف و نهي از منكر را بنويسيد؟

6-       امام خميني راجع به روش هاي درست امر به معروف و نهي ا زمنكر چه توصيه هايي مي كند؟

7-       اثرات دعوت به خير و نيكي ها را توضيح دهيد؟

8-       چه كسي مي تواند دعوت را انجام دهد ؟

9-       رسول خدا (ص) در مقام كسي كه امر به معروف ونهي از منكر مي كند چه مي فرمايد؟

 


درس پانزدهم      

 

1-       هر شخص يا ملت چگونه مي تواند راه سربلندي را طي كند؟

2-       از نظر امام علي()ع) فقر چگونه متولد مي شود؟

3-       امام علي (ع) چگونه عزت نفس خود را نگه مي داشت؟

4-       چه زماني نفس ، انسان ها را مشغول مي كند؟

5-       برخي از آثار كار در تربيت انسان را فقط بر شمريد.

6-       از نظر امام علي(ع) چه دستي آتش را لمس نخواهد كرد؟

7-       اين سخن ( هر كس بار زندگي خود را به دوش مردم اندازد ،ملعون است ) از كيست؟

 


درس شانزدهم     

 

1-       كار و تلاش اقتصادي چه مواردي را در پي خواهد داشت؟

2-       در بينش و تفكر اسلامي كار خلاق و مولد منشا اصلي چيست؟

3-       كارهاي انسان به چند دسته تقسيم مي شوند هر يك از را توضيح دهيد؟

4-       مشاركت اقتصادي چه زماني و توسط چه عواملي پديد مي آيد؟

5-       چه زماني چرخ توليد به كار مي افتد ؟

6-       فعاليت بانك به چه صورت است؟

7-       تامين نيازهاي عمومي جامعه به چه صورت است؟

8-       شرايط خمس را توضيح دهيد؟

9-       امام علي (ع) راجع به دريافت ماليات به مالك اشتر چه فرمود؟

10-    حساب سال داشتن به چه معناست؟

11-    عبارت قرآني ( فاولئك هم المضعفون) به چه معناست؟

12-    مصارف زكات بر اساس آيه 60 سوره توبه را بنويسيد؟

13-    زكات به چه چيزهايي تعلق دارد نام ببريد؟

14-    خمس چيست؟ و بر چند چيز تعلق مي گيرد نام ببريد؟

 

دین و زندگی سال دوم تشریحی

 

 

دین و زندگی سال دوم                     درس 1                          جلوه های حکمت و تدبیر

1ـ از سوالات اساسی هر جوان و نوجوانی است.

2ـ آیه ولله ملک السموات و الارض بیانگر چیست .

3ـ مالکیت حقیقی و اصیل از آن کیست و مالکیت انسان چگونه است.

4ـ در خلقت آسمانها و زمین برای چه کسانی نشانه هایی است.

5ـ اولی الالباب چه کسانی است.

6ـ ربنا ما خلقت هذا باطلا از زبان چه کسانی است.

7ـ الذین یذکرون الله فیاما و قعوداً از خصوصیات چه کسانی است.

8ـ دو معنای عبارت ربنا ما خلقت هذا باطلا چیست.

9ـ خردمندان با یاد خدا در خلقت آسمانها و زمین به چه نتیجه ای می رسند.

10ـ عدم وجود نظام و احتمال وقوع هر پدیده و عدم همکاری و حرکت دلخواه نیروهای عالم از خصوصیات چه جهانی است.

11ـ .................... یعنی جهانی که دارای نظم و قانون است.

12ـ برخورداری هر موجود از اجزای خاص و آرایش مخصوص اجزاء و خواص ویژه ی اجزاء و هماهنگی وظیفه آنها و وظیفه ی معین و پیوستگی اجزاء از خصوصیات چه جهانی است.

13ـ شاخصه اصلی مجموعه ها و موجودات بزرگ و کوچک جهان چیست.

14ـ قرآن کریم جهان را ............................... معرفی می کند.

15ـ عنصر ..................... است که سبب پیدایش یک نظام می شود.

16ـ بدون آن پیوستگی و ارتباط هماهنگی معنا ندارد.

17ـ همکاری و پیوستگی نظام برای چیست.

18ـ برای پاسخ این  سوال که چگونه اجزای یک مجموعه متناسب با هدفی  که دارند جمع می شوند چه حالاتی قابل فرض است.

19ـ کدام ویژگی است که مانند روح در همه اجزاء و فعالیت ها مجموعه منظم حضور دارند.

20ـ چرا فرض اول «تصادفی بودن» صحیح  نیست.

21ـ چرا فرض دوم صحیح نیست.

22ـ تنها فرض قابل قبول در همکاری اجزای یک مجموعه منظم چیست.

23ـ ویژگی خلقت در خطبه 90 نهج البلاغه چیست.

24ـ مقصود از اختلاف اللیل و النهار چیست.

25ـ از آین آیه مالکیت و فرمانروایی مطلق الهی استنباط می شود.

26- ارتباط وهماهنگی بین اجزای یک مجموعه ی نظم چه زمانی معنا دارد.

27ـ عبارت ربنا ما خلقت هذا باطلا اشاره به کدام صفت الهی است.

28ـ ازکدام عبارت قرآنی استفاده می شود که مجموعه جهان یک مجموعه منظم است.     

29ـ مهم ترین تفاوت جهان واقعی و خیالی چیست.

30ـ در خلقت جهان هستی وجودی آگاه و مدبر و حکیم ابتدا ........ را از نظر گرفته و متناسب با آن اجزاء را بوجود آورده است.

31ـ او خداوندی است که موجودات را آفرید بدون اینکه از هیچ نمونه آماده و و پیش ساخته ای ایده بگیرد از کیست و بیانگر چیست.

 

دین و زندگی سال دوم                                          درس دوم                            با کاروان هستی

1ـ هو الذی جعل الشمس ................. و القمر .............. را کامل کنید.

2ـ روشنی خورشید و ماه و حرکت منظم آنان برای چیست.

3ـ روشنی خورشید و ماه بیانگر چیست.

4ـ آفرینش جهان هستی بر اساس ....................... است.

5ـ آیه « یسبح له من فی السموات و الارض» بیانگر چیست.

6ـ والی الله المصیر بیانگر چیست.

7ـ وله اسلم من فی السموات والارض بیانگر چیست.

8ـ ترجمه آیه «افغیر دین الله یبغون» چیست.

9ـ عبارت «وقدره منازل» در رابطه با چیست.

10ـ عبارت « وله اسلم من فی السموات» کدام صفت الهی را اشاره می کند.

11ـ منظور از عبارت قرانی «ما خلق الله ذلک الا بالحق» چیست.

20ـ قران کریم بازگشت چه چیزی را به سوی خدا معرفی می کند.

21ـ ارتباط و پیوستگی طولی و عرضی در بدن چه هدفی را دنبال می کند.

22ـ فعالیت هر سلول در بدن در خدمت چیست.

23ـ نظام بزرگ چگونه شکل می گیرد.

24ـ هر چه دایره نظام بزرگ تر می شود.................. .

25ـ وقتی می گوئیم در یک مجموعه منظم هدف اجزاء کوچک در خدمت جزء بزرگ قرار دارد چه نوع پیوستگی بین اجزاء است.

26ـ همه موجودات زمین مانند اجزای بدن است یک پیوستگی ..............تشکیل می دهد.

27ـ زمین جزئی از منظومه شمسی و آن هم جزئی از کهکشان راه شیری است این پیوستگی ................. است.

28ـ انهدام و فروپاشی موجودات و نظام های این دنیا به چه معناست.

29ـ ما تری فی الارض الرحمن من تفاوت بیانگر چیست.

30ـ در فرهنگ نامه راغب فوت به چه معناست.

31ـ اختلاف دو چیز را در اوصاف و خصوصیات چه نامند.

32ـ از نظر علامه طباطبایی منظور از عدم تفاوت در خلقت چیست.

33ـ موجودات به گونه ای با یکدیگر مربوطند که آثار فعالیت یکی نصیب دیگری می شود بیانگر چه موضوعی است.

34ـ منظور از نبودن تفاوت در خلقت به چه معناست.

35ـ خداوند اجزاء جهان را طوری آفرید که بتواند به هدفی که دارند برسند و دیگران مانع او نشوند بیانگر چیست.

36ـ حکما پیوستگی بین اجزای عالم را تحت چه عنوانی مطرح می کنند.

37ـ اجزای همه عالم به هم متصل است و به صورت یک موجود است و نظام واحد دارند بیانگر کدام برهان است.

38ـ عبارت هل تری من فطور بیانگر چیست.

39ـ مبداء و منشاء دانش بشری چیست.

40ـ تمام تلاش ها و تفکر است منظم بشری در مقایسه با نظام عجیب و دقیق کائنات انعکاسی ضعیف و ناقابل است از کیست.

41ـ نظام های دنیوی دارای چه خصوصیاتی است.

42ـ همه مصنوعات بشری الهام گرفته از چیست.

43ـ بشر ........ از سیطره قوانین طبیعت خارج شود.

44ـ انسان در این صورت قادر به ساخت مصنوعات متنوع تر است.

45ـ خارج شدن انسان از سیطره جاذبه زمین و سیر در آسمان پیروی از چه قانونی است.

46ـ تغییرات و محیطی که در اثر تخریب لایه ی از زمین بوجود آمده نشان دهنده چیست.

47ـ وقتی عمر یکی از نظام های این دنیا به پایان میرسد ...................... .

48ـ زمین پاسخگوی نیاز انسان هست ولی پاسخگوی آنا و نیست از کیست.

49ـ تذکر این موضوع موعظه که در استفاده از آفریده های الهی باید به گونه ای عمل شود که نظام خود کنترلی طبیعت پیرامون خود را از دست ندهد از مصادیق چیت.

50ـ کامل کنید علم بی پایان الهی ........... علم انسان ..................

51ـ کدام جمله صحیح و کدام جمله غلط است.

الف : طبیعت با تدبیر درونی خود از فساد و تباهی حفظ می کند.

ب : انسان با شناخت قوانین طبیعت مصنوعاتی می سازد که تابع قوانین خود است.

ج : هر قدر علم انسان به قوانین خلقت کاملتر باشد مصنوعات متنوع تر است.

د : همه ی مصنوعات بشری با الهام از طبیعت و بکارگیری قوانین حاکم بر آن است.

هـ : قوانین بشری با قوانین خلقت در تضاد است.

و : عمر موجودات نامحدود و دائمی نیست.

ز: انرژی و استعداد طبیعت روزی به پایان می رسد و این به معنای نیستی و نابودی است.

ح : فروپاشی و انهدام انرژی برای پیوستن به نظام های دیگر و تجدید سازمان است.

ط : اجزای متلاشی شده در یک چرخه طبیعت دوباره باز سازی شده و در نظامی بالاتر با انرژی بیشتر به هم می پیوندد.

52ـ تفاوت علم خدا با علم انسان چیست.

53ـ تفاوت جهان خلقت با ساخت دست انسان چیست.

دین زندگی دوم                                               درس سوم                                            سرمایه های رشد

1ـ کاروان هستی شتابان رو به سوی ............... دارد.

2ـ ارزش هر انسان چیست.

3ـ خدا رحمت کند انسانی را که بداند از کجا آمده در کجا ترا دارد از کیست و بیانگر چیست.

4ـ سرانجام انسان در ............... رقم می خورد.

5ـ روزها فکر من این است و همه شب سخنم /  که چرا غافل از احوال دل خویشتنم بیانگر چیست.

6ـ اذ قال ربک للملائکه انی جاعل فی الارض خلیفه بیانگر چیست.

7ـ خلقت الاشیاء لا جلک و خلقتک لا جلی از کیست و بیانگر چیست.

8ـ عبارت وفضلنا هم علی کثیر ممن خلقنا بیانگر چیست.

9ـ تو را برای خود پروراندم در مورد چه کسی است.

10ـ و لقد گرمنا بنی آدم بیانگر چیست.

11ـ سخر لکم ما فی سموات و ما فی الارض بیانگر چیست.

12ـ ارجعی الی ربک راضیه مرضیه فادخلی فی عبادی بیانگر چیست.

13ـ هدف از خلقت انسان طبق آیه انا خلقنا الانسان چیست.

14ـ انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفورا بیانگر چیست.

15ـ ودیعه های الهی انسان کدامند.

16ـ سرچشمه همه خوبیها و زیبائیها ست.

17ـ انسان سرشتی ................ و .................... دارد.

18ـ کتاب علم الیقین از کیست.

19ـ علت پرستش بت ها  توسط بت پرستان چه بود.

20ـ مشکل بت پرستان چه بود.

21ـ عبارت سنر یهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم بیانگر چیست.

22ـ آفاق وانفس یعنی چه.

23ـ در هیچ چیز نظر نکردم مگر اینکه خدا را قبل از آن و با آن دیدم از کیست و بیانگر کدام ودیعه الهی است.

24ـ کیست این پنهان مرا در جان و تن /  کز زبان من همی گوید سخن بیانگر چیست.

25ـ متصل تر با همه دوری به من /  از نگه با چشم و از لب با سخن با کدام آیه ارتباط مفهومی دارد.

26ـ در این حال فرد به کوچکی آرمان و آرزوهای بشری پی می برد و عظمت و جلالی را که در ماورای پدیده های طبیعی ........... جلوه گری می کند حس می نماید از کیست.

27ـ انسان از چه چیزایی بیزار و از چه چیزهایی را دوست دارد و این بیانگر چیست.

28ـ فالهمها فجورها و تقواها بیانگر چیست.

29ـ عکس العمل انسان در برابر گناه و زشتی نتیجه چیست.

30ـ کدام مرتبه نفس انسان باعث رضایت وخشنودی و کدام مرتبه نفس باعث سرزنش انسان می شود.

31ـ در قرآن کریم به کدام یک از مراتب نفس سوگند یاد شده و در کدام سوره .

32ـ انسان در مقابل گناه عکس العمل نشان داده و او را سرزنش می کند کدام نفس است.

33ـ این قوه تشخیص دهنده درستی از نادرستی است.

34ـ برترین نعمتی که خدا در وجود انسان قرار داده است .

35ـ حضرت علی (ع) از نعمت عقل با چه خصوصیاتی یاد می کند.

36ـ خداوند علاوه بر ودیعه های الهی در درون ما برای هدایت ما چه چیزی را فرستاده است.

37ـ هدف ارسال انبیاء و پیشوایان چیست.

38ـ علاوه بر ودیعه های الهی و پیامبران خدا انسان را چگونه یاری می کند.

39ـ در این صورت زیبائیهای ایمان و عمل صالح در وجود انسان تجلی می کند.

40ـ از آن می توان به وجدان اخلاقی تعبیر کرد.

41ـ اگر انسان از ودیعه های الهی و انبیاء و الهامات استفاده کند زیبائیهای ........... و ............ در وجودش تجلی کند.

42ـ انسان بر اساس کدام سرمایه خود و جهان را وابسته به خداوندی می­داند که سرچشمه خوبیهاست.

43ـ امام علی (ع) از آن به عنوان بهترین ثروت و کمال انسان یاد می کند.

44ـ این که گوید از دل من راز از کیست بنگرید این صاحب آواز کیست و به کدام ودیعه الهی اشاره دارد.

45ـ انسان زیبائی ها و زشتی ها را درک می کند و به خوبیها گرایش دارد و به کدام ودیعه الهی اشاره دارد.

دین و زندگی دوم دبیرستان                                   درس چهارم                                      روزنه های خطا

1ـ ولا تتبعوا خطوات الشیطان یعنی چه.

2ـ انما یا مرگم بالسوء والفحشاء درباره چه کسی است؟

3ـ چرا شیطان به عنوان دشمن آشکار معرفی شده است.

4ـ منظور از نفس در عبارت « وتعلم ما توسوس به نفسه» چیست.

5ـ و نحن اقرب الیه من حبل الورید بیانگر چیست.

6ـ در عبارت «یل تحبون العاجله » العاجله به چه معناست.

7ـ عبارت «گلا بل تحبون العاجله» در توصیف چه کسانی است.

8ـ طبق آیه 7 سوره یونس چه افرادی به حیات دنیا راضی شده اند.

9ـ والذین هم عن ایاتنا غافلون در توصیف چه کسانی است.

10ـ علت سقوط بعضی انسانها چیست که راه خسروان را پیش می گیرند .

11ـ میل سرکشی که در درون انسان زبانه می کشد و وی را به طلب هر چه بیشتر لذت ها فرا می خواند.

12ـ در سر دو راهی ها ............. به گناه و .............. او را به پاکی فرا می خواند.

13ـ تحریک کننده درونی انسان به سوی گناه چیست.

14ـ دشمن ترین دشمن تو همان نفسی است که در درون توست از کیست وبیانگر چیست.

15ـ حدیث « اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک» به کدام مانع رشد و رستگاری اشاره دارد.

16ـ با توجه به آیات و روایات عامل سقوط انسان چیست.

17ـ قران چه چیزی را سرچشمه بسیاری از گناهان می داند.

18ـ از نظر قران این انسان محال است در گرداب گناه فرو رود.

19ـ قران در برابر کدام عامل رشد انسان را به تفکر و تعقل دعوت می کند.

20ـ امام صادق (ع) در توصیف عقل و جهل برای چه کسی برای عقل و جهل لشکری را مشخص می کند.

21ـ در لشکر عقل و جهل چند فضیلت و رذیلت وجود دارد.

22ـ چه کسی به راحتی تن به گناه می دهد.

23ـ از نظر امام خمینی( ره) این افراد در چنگال گناه اسیر نخواهد شد.

24ـ عالم محضر خداست در محضر خدا معصیت نکنید از کیست بیانگر چیست.

25ـ دو عامل که باعث غلطیدن انسان در گناه می شود چیست.

26ـ کسی که به آخرت ایمان دارد.................. .

27ـ چه عواملی باعث رغبت در اطاعت از خدا و مواظبت بر  پاکیزگی است.

28ـ راههای نفوذ شیطان در انسان چیست.

29ـ کار شیطان چیست.

30ـ راه نفوذ شیطان چیست.

31ـ و وعدتکم فاخلفتکم از زبان کیست و بیانگر چیست.

32ـ فلاتلومونی ولوموا انفسکم از زبان کیست و بیانگر چیست.

33ـ عبارت قرانی « ما انا بمصرخکم و ما انتم بمصرخی» بیانگر چیست.

34ـ هیچ چیز مانند نماز بینی شیطان را به خاک نمی مالد از کیست.

35ـ از نظر قران کریم عامل اصلی گناه کیست.

36ـ نفس هر دم در درونت در کمین    از همه مردم بتر در مکروکین بیانگر چیست.

37ـ آیه اذقال ربک للملائکه انی خالق بشراً من طینی ................. بیانگر چیست.

38ـ خصوصیات بعد جسمانی انسان چبست.

39ـ خصوصیات بعد روحانی چیست.

40ـ آگاهی های انسان و قدرت اختیار و عواطف و احساسات مربوط به کدام بعد است.

41ـ دو دلیل برغیر مادی بودن روح کدام است.

42ـ اثبات وجود چه چیزی نیاز به استدلال ندارد.

43ـ در میان همه تغییرات یک محور ثابت و یک حقیقت تغییر ناپذیر وجود دارد بیانگر چیست.

44ـ چرا شخصیت انسان وابسته به جسم نیست

45ـ من و هویت انسان که ثابت است به چه معناست.

46ـ قوانین و مقررات جامعه بر پایه چیزی بنا شده است.

47ـ رفتی گفته می شود من و شخصیت ثابت است به چه معناست.

48ـ منظور از رویاهای صادقه چیست و این رویاها چه چیزی را اثبات می کند.

49ـ چهار رویای سوره یوسف کدام است.

50ـ این بعد انسان توانایی انتخاب و تصمیم گیری دارد و جاودانگی را درک می کند.

51ـ ویژگی های روح را بیان کنید.

درس پنجم                                           پنجره ای رو به جهان                                دین و زندگی دوم دبیرستان

1ـ دو دیدگاه در مواجهه با مرگ کدام است.

2ـ چرا انسان نمی تواند خود را از اندیشه مرگ و نابودی نجات دهند.

3ـ دو واکنش کسانی که مرگ را پایان زندگی می دانند چیست.

4ـ کدام میل درونی است که انسانها را به بی توجهی به مرگ یا ترس و اضطراب می کشاند.

5ـ سطحی نگری منکرین آخرت نسبت به دنیا و دیدن ظاهر این زندگی مفهوم کدام آیه است.

6ـ از آیه «اولم یتفکروا فی انفسهم ما خلق الله السموات و الارض ...» بالحق بیانگر چیست.

7ـ ان کثیراً من الناس بلقاء ربهم لکافرون بیانگر چیست.

8ـ و رضوا بالحیاه الدنیا بیانگر چیست.

9ـ والدین هم عن ایاتنا غافلون بیانگر کدام خصوصیت منکرین معاد است.

10ـ آثار گناه آلود دیدگاه اول و رسیدن به سر نوشت زیان بار مفهوم کدام آیه است.

11ـ از پیامدهای این نگرش است که مرگ پایان زندگی است.

12ـ نگرانی انسان از مرگ معتقد است به علت چه چیزی زندگی برایش بی ارزش می شود.

13ـ کسی که به نگرش اول از مرگ معتقد است به علت چه چیزی زندگی برایش بی ارزش می شود .

14ـ بیماریهای روانی در انسان نتیجه چه نگرشی است.

15ـ الذین ضل سعیهم فی الحیاه الدنیا بیانگر چیست.

16ـ قل هل نبئکم بلاخسرین اعمالاً بیانگر چیست.

17ـ وهم یحسبون انهم یحسنون صنعاً بیانگر چه مفهومی است.

18ـ فبحطت اعمالهم بیانگر کدام پیامد نگرش گروه اول است.

19ـ دیدگاه دوم درباره مرگ چیست.

20ـ پیامبر (ص) درباره مرگ چه می فرماید.

21ـ از نظر پیامبر(ص) درباره مرگ چه می فرماید.

22ـ حضرت علی(ع) درباره مرگ چه می فرماید.

23ـ ............... میدان از دست جان و ........ عین نزدیک شدن به آن است.

24ـ پیامدهای نگرش دوم درباره مرگ چیست.

25ـ در دیدگاه دوم مرگ نسبت به دنیا ................ و نسبت به جهان دیگر .......... است.

26ـ من آمن باله ......... لا خوف علیهم بیانگر کدام پیامد نگرش دوم است.

27ـ تلاش حضرت علی (ع) در نخلستان و وقف آن به محرومان بیانگر کدام پیامد نگرش دوم مرگ است.

28ـ خدا پرستان در دنیا چگونه زندگی می کنند.

29ـ چرا خدا پرستان مرگ را ناگوار نمی دانند.

30ـ مرگ برای چه کسانی ناگوار است.

31ـ چرا خداپرستان از خدا عمر طولانی می خواهند.

32ـ کدام عامل سبب می شود دفاع از حق و مظلوم آسان تر شود.

33ـ شهادت طلبی نتیجه کدام دیدگاه است.

34ـ حدیث « انی لا اری الموت الا السعاده» بیانگر کدام پیامد نگرش الهی نسبت به مرگ است.

35ـ حضرت قاسم(ع) در پاسخ عموی خود چه چیزی را از عسل شیرین تر می داند.

36ـ مردم از فتنه گریزند و ندانند که ما / به تمنای تو در حسرت رستاخیزم در ارتباط با چه موضوعی است.

37ـ قرآن سرنوشت کسانی را که مرگ و زندگی برتر را فراموش می کنند چگونه معرفی می کند.

38ـ عبارت« فلا نقیم لهم یوم القیامه و زنا» در رابطه با چه کسانی است.

39ـ وقتی امام حسین (ع) در دو راهی ذلت و شهادت چه گفت.

40ـ که گور پرده ی جمعیت جنان باشد بیانگر چیست.

41ـ طبق آیه قرآن سرنوشت کسانی که به زندگی دنیا راضی شده چیست.

42ـ زیان کار ترین مردم چه کسانی هستند.

43ـ عبارت « فالیوم ننسا هم کما نسوا لقاء یومهم هذا در ارتباط با چه کسانی است.

44ـ رسول خدا فرمود برای ............... خلق شده اید نه برای ..............

45ـ حتمی ترین حادثه در زندگی انسان چیست.

درس ششم                                             آینده روشن                                        دین و زندگی دوم دبیرستان

1ـ الله لا اله الا هو لیجمعنکم الی یوم القیامته بیانگر چیست.

2ـ آیه « افحبستم انما خلقناکم عبثاً ........ معاد را در پرتو ....... ثابت می کند.

3ـ آیه « و ما خلقنا السماء و الارض و ما بینهما باطلا»........... معاد را در پرتو .......... ثابت می کند.

4ـ ام نجعل الذین آمنوا و عملوا الصالحات کالمفسدین فی الارض........... معاد رادر پرتو............ ثابت می کند

5ـ ام نجعل المتقین کالفجار ................ معاد را در پرتو .............. ثابت می کند.

6ـ دو دلیل به ضرورت معاد را بیان کنید.

7ـ آیه کریمه آیا ما آنها را که ایمان آورده وکارهای شایسته انجام دادند با تباه کاران یکسان قرار خواهیم داد چه نوع استدلالی را درباره معاد مطرح می سازد و ضرورت معاد را اثبات می کند یا امکان معاد را.

8ـ این که خلقت انسان و جهان را هدفی و مقصدی نباشد در این صورت کاری عبث نخواهد بود معاد را در پرتو کدام صفت خدا اثبات می کند و ضرورت را اثبات می کند یا امکان معاد را.

9ـ آیه شریفه ی آیا گمان برید که شما را عبث خلق کردیم و دیگر به سوی ما باز نمی گردید استدلال عقلی است با نقلی و ضرورت معاد را اثبات می کند یا امکان را.

10ـ آیاتی که معاد را لازمه ی حکمت خدا می شمارند استدلال عقلی اند یا نقلی و ضرورت را اثبات می کند یا امکان را .

11ـ این که قران لازمه عبث نبودن خلقت را بازگشت به سوی خدا می داند ضرورت معاد را اثبات می کند یا امکان معاد را .

12ـ آیاتی که معاد را لازمه عدل الهی می داند استدلال عقلی اند یا نقلی و ضرورت معاد را اثبات می کنند یا امکان معاد را.

13ـ آیه « الله لا اله الا هو لیجمعنکم الی یوم القیامه » ضرورت معاد را در پرتو ............... اثبات می کند.

14ـ وقتی همه پیامبران که راستگو ترین انسانها هستند از جهان آخرت خبر دارند نباید کدام قانون عقلی باید معاد را پذیرفت.

15ـ مهمترین خبری که انبیاء برای ما آورده اند چیست.

16ـ پیامبران پس از ایمان به خدا چه چیزی را مطرح کرده اند.

17ـ قرآن پس از توحید درباره کدام موضوع بیشترین بحث را کرده است.

18ـ حکمت و عدل الهی چه چیزی را ثابت می کند.

19ـ کار حکیمانه چه کاری است.

20ـ موجود حکیم دارای چه خصوصیتی است.

21ـ خداوند بر اساس چه صفتی اگر موجودی را خلق می کند هدفی را برای او قرار می دهد.

22ـ بی نهایت طلبی و میل به جاودانگی که ناشی از ...... خداست ...... را اثبات می کند.

23ـ انسان بر اساس کدام میل درآرزوی حیات جاویدان است.

24ـ عموم تلاشهای انسان دز زندگی تحت تاثیر چه گرایشی است.

25ـ دو ویژگی انسان که مناسب ترین پاسخ ها وجود آخرت است کدامند.

26ـ این که دنیا نمی تواند میل به جاودانگی و بی نهایت طلبی ما را پاسخ دهد بیانگر کدام دلیل ضرورت معاد است.

27ـ اگر مرگ پایان زندگی انسان باشد چه چیز هایی بیهوده می شود و چه صفتی از خدا زیر سوال می رود.

28ـ اگر کمالات کسب شده توسط انسان با مرگ از بین رود کدام صفت الهی نقص می گردد.

29ـ جزء ها را روی ها سوی کل است بلبلان را عشق با روی گل است کدام دلیل بر ضرورت کعاد است.

30ـ بالعدل قامت السماوات و الارض از کیست و بیانگر کدام دلیل بر ضرورت معاد است.

31ـ چرا دنیا امکان تحقیق عدالت الهی را ندارد.

32ـ چرا بعضی از افراد در امکان معاد تردید دارند.

33ـ از نظر قرآن حقیقت وجود انسان چیست.

34ـ بیت آنچه از دریا به دریا می رود از همان جا کآمد آنجا می رود با کدام عبارت قرانی درس 6 ارتباط مفهومی دارد.

35ـ روح هنگام مرگ چه وضعیتی پیدا می کند.

36ـ آیه ایحسب الانسان الن نجع عظامه بلی قادرین علی ان نسوی نبانه با توجه به قدرت نامحدود خدا ........... معاد را اثبات می کند.

37ـ و ضرب لنا مثلاً و نیتی خلقه قال من یحی العضام ... قل یحیها الذی انشاها اول مره و با اشاره به ............... امکان در اثبات می کند.

38ـ در آیه 19 سوره روم با اشاره به نظام مرگ و زندگی در طبیعت ............ را اثبات می کند.

39ـ سه دلیل بر امکان معاد را بیان کنید.

40ـ اشاره به قدرت نامحدود خدا و خلقت نخستین انسان و اشاره به نظام مرگ و زندگی در طبیعت امکان معاد را اثبات می کند یا ضرورت معاد را.

دین و زندگی دوم                                             درس 7                                                              منزلگاه بعد

1ـ تنها آیه ای از قران که کلمه برزخ بکار رفته است کدام است.

2ـ محل تعیین سرنوشت انسان عالم ................ و عامل تعیین کننده با توجه به آیه « و نکتب ما قدموا و آثارهم » اعمال ................و ................. می باشد.

3ـ مهمترین شباهت دنیا و برزخ چیست.

4ـ مهمترین شباهت میان آخرت و برزخ کدام است.

5ـ برزخ در لغت به چه معناست و عالم برزخ یعنی چه.

6ـ ینبا الانسان یومئذ بما قدم و اخر یعنی چه.

7ـ توفی به چه معناست.

8ـ تفاوت دنیا و برزخ چیست.

9ـ پس از مرگ روح انسان چه حالتی دارد.

10ـ سخن گفتن انسان بعد از مرگ با خدا و فرشتگان بیانگر چیست.

11ـ اعمال تقدم چیست.

12ـ اعمال ما تاخر یعنی چه.

13ـ قرار دادن بدعت بد و راه و روش خوب جزء کدام اعمال است.

14ـ اولین مرحله عذاب گناهان چیست.

15ـ ینبا الانسان یومئذ بما قدم و اخر اشاره به کدام عالم است.

16ـ الذین تتو فاهم الملائکه ........ ادخلو الجنه منظور از جنت چیست.

17ـ آیه حتی اذاجاء احدهم الموت قال رب ارجعون لعلی اعمل صالحا فی ما ترک» بیانگر چیست.

18ـ حتی اذا جاء احدهم الموت قال رب ارجعون بیانگر کدام عالم است.

19ـ کسانی که خود را مستضعف می دانند قرآن به آنها چه می گوید.

20ـ سرنوشت کسانی که به خود ظلم کرده اند چیست.

21ـ با بیان امام صادق (ع) روح تونی شدگان در ........... قرار می گیرد.

22ـ عبارات قرانی «قالو فیم کنتم کنا مستضعفین فی الارض » گفتگوی  ............ با ........... است .

23ـ شش چیزی که از نظر امام صادق(ع) مومن پس از آنها بهرمند شود کدام است.

24ـ مطابق فرمایش امام صادق (ع) مومن پس از مرگ شش چیز بهره مند می شود این حدیث اشاره به کدام اعمال است.

25ـ از نظر پیامبر (ص) هر کس سنت زشتی را باب کند تا وقتی مردم بداند عمل می کند .

26ـ اگر انسان از دشمنان خدا باشد در کدام مرحله و چه کسی نزد او می آید که این بدترین و بد لباس ترین خلق خداست.

27ـ مطابق فرمایش علی (ع) اگر انسان از دوستان خدا باشد در کدام مرحله و چه کسی نزد او می آید که خوش چهره ترین و خوش بو ترین افراد است.

28ـ سه چیز که در قبر بد انسان وارد می شود چیست.

29ـ سخن گفتن پیغمبر با کشتگان بد بیانگر چیست.

30ـ مطابق آیه 99 مومنون آن گاه که مرگ یکی از آنها برسد می گوید مرا باز گردان ...........

31ـ برزخ دوره ............... نیست و پرونده انسان ............. .

32ـ اولین سوالی که ملائکه از ستم کاران پس از مرگ می پرسند چیست.

33ـ طبق حدیثی از امام کاظم روح مومن حداقل چند وقت یک بار پس از مرگ به دیدار خانواده اش می آید.

34ـ براساس حدیث اما کاظم (ع) مومنان پس از مرگ بر حسب چه معیاری می تواند به دیدار نزدیکان خود برود.

35ـ از نظر اما کاظم (ع) روح مومن حداقل چند بار به دیدار خانواده اش می رود.

36ـ از تدبر برآیه ی شریفه ونکتب ما قد موا و آثارهم چه فهمیده می شود.

37ـ عبارت « النار یعرضون علیها غدّوا و عشیا در ارتباط با چه کسانی است و بیانگر چیست.

دین و زندگی دوم                                درس 8                                                                               واقعه بزرگ

1ـ اولین حادثه برای ورود به قیامت ............ است .

2ـ مرحله برپائی قیامت شامل چه حوادثی است.

3ـ نفخ صور یعنی چه.

4ـ تغییر ساختار زمین و آسمان در کدام مرحله اتفاق می افتد.

5ـ آیات زیر هر کدام به کدام حادثه مرحله اول اشاره دارد.

الف : و نفخ فی الصور

ب : فصق من فی السماوات

6ـ در آستانه  ........... بساط فعلی جهان در هم فرو می ریزد.

7ـ هنگام برپایی قیامت کدام واقعه بر سایرین تقدم دارد.

8ـ بر اثر کدام واقعه مردگان همه زنده می شوند.

9ـ حوادث مرحله دوم قیامت کدام است.

10ـ برپایی قیامت دارای .............. مرحله است که .......... با نفخ صور آغاز می شود.

11ـ بر چیده شدن حیات و آشکار شدن حقایق مربوط به کدام مرحله قیامت است.

12ـ آیات زیر مربوط به کدام مرحله است

الف : منها خلقناکم و فیها نعیدکم

ب : ثم نفخ فیه اخری

ج : فاذاهم قیام ینظرون

د : و اشرفت الارض بنور ربها

هـ ـ و وضع الکتاب

و ـ وجی ء بالنبین و الشهدا

ز : و قضی بینهم بالحق

ح : و نضع الموزین القسط

13ـ کدام عبارت بیان گر و وسیله ی سنجش اعمال در قیامت است.

14ـ آیه وفیت کل نفس ما عملت بیانگر کدام واقعه است و در کدام مرحله است.

15ـ نورانی شدن زمین در مرحله دوم به چه معنایست.

16ـ بعد از آغاز رسیدگی به اعمال اولین قدم چیست.

17ـ بر اساس آیات و روایات شاهدان به اعمال ما چه کسانی اند و در کجا .

18ـ چرا امامان و پیامبران معیار سنجش اعمال ما هستند.

19ـ وی شاهد و ناظر بر همه ی پیامبران رواست .

20ـ شاهدان روز قیامت چه کسانی اند.

21ـ آنها در طول زندگی انسان همواره مراقب انسان بوده اند و تمامی اعمال آنها ثبت کرده اند.

22ـ در قیامت چون بدکاران سوگند دروغ یاد کنند چه اتفاقی می افتد.

23ـ تفاوت نامه ی در دنیا با نامه ی عمل در قیامت چیست.

24ـ نامه عمل انسان در قیامت چگونه است.

25ـ امام صادق (ع) در مورد و زن اعمال در قیامت میزان را چگونه معنا کرده اند.

26ـ با توجه به آیه ی فاما من تقلت موزاینه میزان یعنی چه .

27ـ منظور از موازین یا معیار سنجش اعمال انسان در آخرت چیست.

28ـ معیار و وسیله سنجش اعمال .................... .

29ـ سنجشگر اعمال ما در قیامت کیست.

30ـ ارزش اعمال انسان به چه چیزی بستگی دارد.

دین زندگی دوم دبیرستان                                             درس 9                                           فرجام کار

1ـ ترجمه آیه «و سبق الذین کفرو الی جهنم زمراً» چیست.

2ـ حتی اذا اذاجاء و ها فتحت ابوابها در مورد چیست.

3ـ عبارت « الم یا نکم رسل منکم ینلون علیکم ءایات ربکم » از زمان چه کسی و خطاب به کیست.

4ـ مخاطب « سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین» چه کسانی هستند.

5ـ و قالو الحمد لله الذی صدقنا وعده از زبان چه کسانی هستند.

6ـ عبارت« قیل ادخلو ابواب جهنم خالدین فیها» را ترجمه کنید.

7ـ و سبق الذین اتقوا ربهم الی الجنه زمراً در چه مرحله ای است.

8ـ جهنم و بهشت به ترتیب چند در دارد.

9ـ آتش جهنم به ........ سر می کشد و از ............. سر چشمه می گیرد.

10ـ ماموران عذاب چه خصوصیتی دارند.

11ـ دوزخیان وقتی دچار عذاب شدند چه می گویند.

12ـ جهنمیان از خدا چه درخواستی دارند.

13ـ پاسخ قطعی خدا به درخواست جهنمی ها چیست.

14ـ جهنمی ها چه کسی را مقصر می شمارند.

15ـ من بر شما تسلطی نداشتم جز این که شما پذیرفتید از زبان کیست.

16ـ فرشتگان در برابر درخواست تخفیف از طرف جهنمی ها به آنها چه می گویند.

17ـ برخورد نگهبانان بهشت با بهشتیان چگونه است و چه وعده ای می دهند.

18ـ بهشتیان چگونه در بهشت قرار می گیرند.

19ـ بالاترین درجه بهشت چیست.

20ـ مزد و پاداش رسالت پیامبر چیست.

21ـ مظهر تمام و کمال و جلوه های زیبائیهای خدا و نزدیک ترین افراد به خدا کیست.

22ـ قل ما سالتکم من اجر فهو لکم ان اجری الا علی الله بیانگر چیست.

23ـ ................. سبب پیروی از خدا ............... نشانه عدم صداقت در دوستی است.

24ـ قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یعنی چه .

25ـ قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحیکم الله بیانگر چیست.

26ـ قل ان کنتم تحبون اله فاتبعونی باطل کننده کدام اعتقاد است.

27ـ ما احب اله من عصاه از کیست و بیانگر چیست.

28ـ اسالک حبک اله من عصاه از کیست و بیانگر چیست.

29ـ اعمالی که ما را به خدا می رساند مشهور به چیست.

30ـ دوست دار خدا .......................... است.

31ـ عاشق روشنایی از تاریکی می گریزد به کدام اثر محبت خدا اشاره دارد.

32ـ لا تجد قوماً یومنون الله و الیوم الاخر یوادون من حاد الله و رسوله به کدام اثر محبت به خدا اشاره دارد.

33ـ پایه و اساس اسلام چیست.

34ـ لا اله الا الله از چه نفی و اثباتی تشکیل می شود.

35ـ دو پایه دینداری کدام است.

36ـ تولی و تبری یعنی چه .

37ـ از نظر امام خمینی تحقق دیانت به چه بستگی دارد.

38ـ خلوص عشق موجدین چگونه میسر می شود.

39ـ اذا قالو لقو مهم انا براء منکم و مما تعبدون و به کدام اثر محبت الهی اشاره دارد.

40ـ اساس و پایه دینداری به بیان قران چیست.

41ـ قربی در آیه ی قل لا اسالکم علیه اجراً الا الموه فی القربی چه کسانی هستند.

42ـ مصرع نبودن نقش دو عالم که رنگ الفت بود دلالت دارد به تقدم  ............... بر ....................

43ـ در قران اجر رسالت پیامبر چه معرفی شده است و علت آن چیست.

44ـ انا براءاء منکم و ما تعبدون من دون الله به کدام اصل دینداری اشاره دارد.

45ـ جمله هر کس به دنبال سعادت است باید عشق را در وجود خود احیاء کند یا چه بیتی اشاره دارد.

46ـ آیه فذوقوا ما کنتم تکنزون بیانگر چیست.

47ـ از آنچه می بافی همه روزه بپوش / ز آن چه می کاری همه روزه بنوش بیانگر چیست.

48ـ چه بعدی از اعمال زندگی دنیوی انسان در عالم آخرت باز می گردد.

49ـ قوانین و مقررات قضایی جزء کدام دسته از انواع پاداش ها و کیفرهاست.

50ـ به ترتیب جنبه ظاهری و باطنی عمل چگونه است.

51ـ در کدام نوع پاداش و کیفر تناسب میان جرم و کیفر اهمیت دارد تا عدالت برقرار شود.

52ـ کدام نوع رابطه مخصوص نامه اعمال است که انسان با خود به قیامت می برد.

دین و زندگی دوم دبیرستان                                   درس 10                                                 اعتماد بر او

1ـ از مهم ترین عوامل تقویت کننده ی عزم می باشد.

2ـ و لو کنت فظا غلیظ القلب یعنی چه.

3ـ آیه و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکل علی الله بیانگر چیست.

4ـ توکل به چه معناست.

5ـ رابطه توکل با معرفت و ایمان چیست.

6ـ نتیجه توکل چیست.

7ـ خداوندا تو با دوستانت بیش از دیگران انس می گیری و برای اصلاح کار آنها که بر تو توکل می کنند از خودشان آماده تری از کیست.

8ـ نتیجه عدم توکل با معرفت و ایمان چیست.

9ـ خدا در قران قبل از توکل پیامبر را به چه مواردی سفارش کرده است.

10ـ لا نفضوا من حولک یعنی چه .

11ـ عبارت و شارهم فی الامر فاذا عزمت فتوکل علی الله خطاب به کیست.

12ـ قل حسبی الله علیه یتوکل المتوکلین به چه معناست.

13ـ دوران تصمیم های بزرگ است.

14ـ چرا هر عمر می گذرد دوران تصمیم های بزرگ کاهش می یابد.

15ـ خصوصیات دوران جوانی و نوجوانی چیست.

16ـ در چه زمانی به توکل و اعتماد به خدا نیاز شدیدتری احساس می شود.

17ـ تفاوت توکل با ریسک کردن چیست.

18ـ ریسک کردن در چه مواردی است.

19ـ انی توکلت علی الله ربی و ربکم بیانگر چیست.

20ـ آیه ما توفیقی الا با لله علیه توکلت و الیه انیف سخن چه کسی است.

21ـ توکل کردن گفتن یک جمله نیست بلکه ........................ .

22ـ چه وقت خدا کارهای ما را به بهترین وجه چاره می کند.

23ـ توکل چه زمانی معنا دارد.

24ـ توکل کننده و امید دهنده به چه کسانی است.

25ـ گر توکل می کنی در کار کن / کشت کن پس تکیه بر جبار کن بیانگر چیست.

26ـ طبق آیات آخرین مرحله قبل از توکل چیست.

27ـ حضرت هود در برابر لجاجت قوم خود چه می فرماید.

28ـ شرایط توکل حقیقی چیست.

دین و زندگی دوم دبیرستان                                                 درس 11

1ـ الذین جاهد و افینا لنهدینهم سبلنا به کدام مرحله تکامل انسان اشاره دارد.

2ـ برنامه های زندگی در ارتباط با خدا چیست.

3ـ برنامه های زندگی در ارتباط با خود چیست.

4ـ برنامه های زندگی در ارتباط با دیگران چیست.

5ـ انجام صحیح و به موقع نماز انتخاب دو دست و حسابرسی از اعمال به ترتیب مربوط به کدام حوزه برنامه زندگی است.

6ـ آفرینش با .................. و ................ آغاز شد.

7ـ آیه «ورحمتی وسعت کل شیء» بیانگر کدام صفت الهی است.

8ـ خداوند با کدام اسم آدمیان را آفرید.

9ـ بیت «نبود نقش دو عالم که رنگ الفت بود زمانه طرح محبت نه این زمان انداخت» بیانگر چیست.

10ـ بیت «طفیل هستی عشق اند آدمی و پری ارادتی بنما تا سعادتی ببری» بیانگر چیست.

11ـ خدا چگونه اسم غفار خود را به نمایش گذاشت.

12ـ سرچشمه بیماری از تصمیم های انسان است.

13ـ عامل خروج از خود محوری چیست.

14ـ عامل تقویت محبت به خدا چیست.

15ـ اثرات محبت به خدا چیست.

16ـ الهی سینه ای ده آتش افروز در آن سینه دلی همه سوز از زبان کیست.

17ـ اکسیری است که مرده را حیات می بخشد و زندگی حقیقی به وی عطا می کند.

18ـ .و من الناس من یتجد من دون الله انداواً ................ و الذین آمنو اشد حبا لله بیانگر چیست.

19ـ قل لا اسالکم علیه اجراً الا الموره فی القربی به کدام آثار محبت خدا اشاره دارد.

دین و زندگی دوم دبیرستان                                  درس 12                               فضیلت آراستگی

1ـ حدیث ان الله جمیل و یحب الجمال از کیست.

2ـ سه ویژگی حضور مومنان در اجتماع چیست.

3ـ دین اسلام دین آراستگی ....................... و ...................  است.

4ـ البسو البیامین فانه اطیب و اطهر از کیست و بیانگر چیست.

5ـ التجمل من اخلاق المومنین از کیست و بیانگر چه مفهومی است.

6ـ خداوند زیبایی و آراستگی را درست دارد و از پرداختن به خود و ژولیده نشان دادن بدش می آید از کیست.

7ـ دو رکعت نماز با بوی خوش بهتر از.................. است از کیست.

8ـ خداوند دوست دارد وقتی بنده اش به سوی دوستانش می رود خود را آماده و آراسته کند از کیست.

9ـ چرا برای مومن آراستگی در طول روز حفظ می شود.

10ـ تجمل در احادیث به چه معناست.

11ـ ظاهر هر کس .................... است.

12ـ چه چیزهای اعمال و ظواهر را می رساند.

13ـ تاثیر ظاهر با باطن انسان چگونه است.

14ـ عفاف یعنی چه.

15ـ انسان عفیف چه خصوصیتی دارد .

16ـ تاثیر عفت در ظاهر انسان چگونه است.

17ـ لباس نازک و بدن نما نپوشید زیرا چنین لباسی نشانه سستی و ضعف ایمان است از کیست.

18ـ بپرهیز از این که خود را برای دیگران بیارایی و با انجام گناه به جنگ با خدا برخیزی از کیست.

19ـ چرا امام پوشیدن لباس نازک را نشانه ضعف دین می داند.

20ـ چرا عفاف در زنان و دختران جلوه ی زیباتر و بدتر دارد.

21ـ زن کانون ................... خانواده است.

22ـ آراستگی زنان در جامعه باید چگونه باشد.

23ـ عرضه نابجای زیبای زیبائیها چه اثراتی دارد .

24ـ عزت در مقابل چه چیزی قرار دارد.

25ـ عزت نفس به چه معناست.

26ـ بزرگترین شکست چیست.

27ـ چرا عزتمند عفیف هم هست.

28ـ من کان یرید الفره فلله العزه جمیعاً بیانگر چیست.

29ـ از نیازهای مهم دوره نوجوانی و جوانی است.

30ـ جوان برای اثبات مفید بودن وجودش چه انجام می دهد.

31ـ کدام فضیلت اخلاقی است که سبب می شود انسان اندام ظاهری خود را وسیله ی خود نمایی و جلب توجه دیگران قرار دهند.

32ـ پیامبر اسلام به چه نوع لباس تاکید می کند چرا.

33ـ استفاده از عطر و لباسهای روشن در عبادتها چه حکمی دارد.

دین و زندگی سال دوم                                    درس 13                                           زیبائیهای عفاف

1ـ پوشش مناسب از نشانه های ................ و .............. است.

2ـ گرایش به پوشش در زن و مرد چگونه است.

3ـ پوشش و عفاف با چه چیزی رابطه مستقیم دارد.

4ـ دیدگاه اریان الهی درباره پوشش چیست.

5ـ دیدگاه یهود درباره پوشش و حجاب چیست.

6ـ حجاب در مسیحیت چگونه است.

7ـ وضعیت حجاب در زمان ظهور حضرت مسیح چگونه بود.

8ـ وضعیت زنان قبل از اسلام در ایران چگونه بود.

9ـ وی از همسر خود خواست که در جشن ازدواج بدون حجاب باشد ولی او نپذیرفت.

10ـ تفاوت فرهنگ ها درباره حجاب چیست.

11ـ آیه قل للمومنین یغضوا من ابصارهم و یحفضوا فروجهم بیانگر چیست.

12ـ و قل للمومنات یغضض ابصارهن و یحفظن فروجهن بیانگر چیست.

13ـ و لایبدین زینتهن الا ما ظهر منها بیانگر چیست.

14ـ ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن بیانگر چیست.

15ـ پیامبر اکرم نگاه به نامحرم را به چه تشبیه نمی کند.

16ـ امام کاظم (ع) دیدن چه مقدار مجاز از بدن زن را برای دیدن توسط مرد نامحرم مجاز می شمارد.

17ـ از نظر امام صادق (ع) مقدار مجاز بدن زن برای دیدن توسط مرد نامحرم چقدر است.

18ـ قل لازواجک و بناتک و نساء المومنین یدنین علیهن من جلا بیهن بیانگر چیست.

19ـ علت پوشش حجاب طبق آیه ذالک ادنی ان یعرفن چیست.

20ـ جلباب چیست.

21ـچگونگی و نوع پوشش به چه چیزی بستگی دارد.

22ـ معیار پوشش مردان از نظر اسلام چیست.

23ـ دو شرط پوشش زنان چیست.

24ـ چه چیزی دو شرط پوشش برای زنان را به طور کامل داراست.

25ـ دو مسئولیت مهم انسان در قبال هر نعمت چیست.

26ـ وظیفه زن در برابر اعطای زیبایی به او چیست.

27ـ چه چیزی زمینه ساز تفاوت پوشش برای زنان را به طور کامل داراست.

28ـ دیدگاه قرآن درباره حجاب چیست.

29ـ آیه شریفه « قل للمومنین یغضوامن ابصارهم» به چه مسئله ای اشاره دارد.

30ـ نظر اسلام درباره پوشش مناسب چیست.

31ـ اثرات حجاب و پوشش زنان چیست.

32ـ محارم سببی یعنی چه .

33ـ محارم نسبی یعنی چه.

34ـ محارم رضاعی کدام است.

35ـ کدام یک برای مردان محرم و کدام نامحرم اند.

1ـ دختر خواهر  2ـ زن پدر  3ـ زن برادر   4ـ مادر زن  5ـ دختر دایی 6ـ زن پسر

36ـ کدام یک برای زنان محرم و کدام نامحرم است.

1ـ پدر شوهر  2ـ شوهر مادر  3ـ  پسر خواهر  4ـ شوهر خواهر  5ـ پسر شوهر  6ـ پسر برادر

37ـ فضل بن یسار از اصحاب کدام امام است.

38ـ ولیضر بن بخمر هن علی جیوبهن اشاره به چیست.

39ـ عمو و دایی و برادر جزء کدام محارمند.

40ـ اثرات حجاب چیست.

دین و زندگی دوم دبیرستان                                        درس 14                               نظارت هماهنگی

1ـ مخاطب آیه « اتقوا الله تقاته» چه کسانی اند.

2ـ در آیه «و اذکروا نعمه الله علیکم» منظور از نعمت چیست.

3ـ اتقواله حق تقاته بیانگر چیست.

4ـ و لا تموتن الا و انتم مسلمون بیانگر چیست.

5ـ آیه و اعتصمو بحبل اله جمیعاً و لاتفرقوا به چه چیزی دعوت می کند.

6ـ قران برای ایتکه اثر معجزه آسای اسلام را در ایجاد وحدت بیان کند از چه یاد می کند.

7ـ قران پس از سفارش به تقوی و وحدت به چه دعوت می کند.

8ـ ولکن منکم امه یدعون الی الخیر بیانگر چیست.

9ـ امر به معروف وظیفه چه کسی است.

10ـ و لاتکونو کالذین تفرقو و اختلفوا من بعد ما جاء هم البینات درباره چه کسانی است.

11ـ سرنوشت کسانی که با بی تقوایی به وحدت جامعه لطمه می زنند چیست.

12ـ پیامبر اسلام مثل یک جامعه را به چه تشبیه می کند.

13ـ 5 وجه مشترک میان سرنشینان کشتی و یک جامعه کدام است.

14ـ دو وظیفه مردم برای رسیدن به سعادت در جامعه چیست.

15ـ یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر بیانگر چیست.

16ـ دعوت به خیرها و نیکی ها چیست.

17ـ اثرات دعوت به نیکی ها چیست.

18ـ امام صادق(ع) بهترین دعوت به خیر و نیکی را چگونه می داند.

19ـ دعوت کننده مردم باشید اما نه با زیان بلکه با پارسایی از کیست.

20ـ خصوصیات دعوت عملی چیست.

21ـ مراتب بعد از دعوت عملی چیست.

22ـ چرا باید مقابل گناهکار اقدام مناسب کرد.

23ـ اقدام مناسب در در برابر گناهکار چیست و چگونه به اجرا در می آید.

24ـ امام حیسن (ع) هدف قیام خود را چه می داند.

25ـ از نظر حضرت علی (ع) اگر امر به معروف و نهی از منکر ترک شود چه اتفاقی می افتد.

26ـ تاثیرات امر به معروف در جامعه از نظر امام باقر (ع) چیست.

27ـ امام صادق درباره چه گروهی می فرماید گروهی از اینان در کارهای گناههکاران شرکت نداشتند.

28ـ هر کس به کار نیکی امر یا از کار باز دارد را به خیر راهنمایی کند در آن عمل سهیم و شریک است.

29ـ و ما الاعمال کلها و الجهاد فی سبیل اله عند الامر بالمعروف ....... الا کنفته فی بحر لجی از کیست.

30ـ 4 شرط وجوب امر به معروف و نهی از منکر چیست.

31ـ اهمیت اموری مانند اصول دین یا مذهب و حفظ عقاید مسلمان به چه علت است.

32ـ اما حسین(ع) و یارانش به چه علت مصیبت بزرگی را تحمل کردند.

33ـ مرحله اول امر به معروف و نهی از منکر چیست.

34ـ مرحله زبانی کدام مرحله از امر به معروف و نهی از منکر است.

35ـ مرحله سوم امر به معروف و نهی از منکر چیست.

36ـ کدام مر حله امر به معروف در حوزه مسئولیت حاکم اسلامی است.

37ـ عدم در پیش گرفتن روش صحیح امر به معروف چیست.

38ـ توصیه های موثر امام خمینی در امر به معروف چیست.

39ـ امر به معروف و نهی از منکر چه حکمی دارد.

40ـ امام حسین (ع) عمل خود را در مبارزه ی با حکومت فاسد چه نامیدند.

41ـ علم به بی تاثیری امر به معروف و نهی از منکر ............ امر و نهی موجب .................. تکلیف است.

42ـ اگر انسان احتمال مفسده و ضرر جانی یا مالی بدهد امر به معروف و نهی از منکر چه حکمی دارد.

43ـ آن گاه که ضروریات دین در خطر است وظیفه مکلف چیست.

44ـ روی بر گرداندن از گناهکار و موعظه کردن به ترتیب جزء کدام مراحل است.

45ـ وحدت مسلمانان چگونه تامین و تضمین می شود.

46ـ در حکم پیش گیری و مانع گسترش گناه است.

47ـ از نظر حضرت علی (ع) تمام کارهای نیک در مقابل امر به معروف ............

48ـ امر به معروف و نهی از منکر در رابطه با چه اموری است.

49ـ طبق فرمایش امام علی(ع) اگر امر به معروف ترک شود کدام نزد خدا قبول نمی شود.

50ـ مهم ترین شرط کسی که می خواهد مردم را به خیر و نیکی دعوت کند چیست.

دین و زندگی دوم دبیرستان                                           درس 15                                  کار، گوهر زندگی

1ـ از ارکان مهم زندگی اجتماعی انسان است.

2ـ سخن از کار به چه معناست.

3ـ هدف از ذکر نعمت های خداوند در قرآن چیست.

4ـ عبارت ان فی ذالک لایه لقوم یتفکرون و لقوم یعقلون و لقوم یذکرون بیانگر چیست.

5ـ داشتن هدف ها و آرمان ها بزرگ از خصوصیات چه دورانی است.

6ـ امید و تلاش از خصوصیات کدام دوران است.

7ـ با چه چیزی می توان به اهداف بزرگ خود در زندگی رسید.

8ـ چه چیزی به هدف های بلند واقعیت می بخشد.

9ـ راه رسیدن به سربلندی برای یک ملت چیست.

10ـ عواقب کار کسانی که با سوء استفاده ثروتی بدست می آورند برای خودشان چیست.

11ـ عواقب ثروتهای کلان باد آورده برای جامعه چیست.

12ـ خصوصیات افرادی که با سوء استفاده ثروتی به دست می آورند چیست.

13ـ از نظر پیامبر این افراد در قیامت در شمار انبیاء هستند.

14ـ کسی که شب را در حال خستگی ناشی از کار بگذراند کاری که برای درآمد حلال بوده است شب را آمریده به سر آورده است از کیست.

15ـ امام صادق (ع) چند نفر شاگرد دارد.

16ـ امام صادق (ع) به ابو عمر و شیبانی چه گفت.

17ـ امام کاظم (ع) درابهره کار و تلاش چه می فرماید.

18ـ منظور امام کاظم (ع) از افراد برتری که کار می کردند چه کسانی بوده است.

19ـ رسول خدا درباره چه کسی فرمود از چشم من افتاد.

20ـ ملعون من القی کله علی الناس از کیست و بیانگر چیست.

21ـ از نظر حضرت علی (ع) ............. و ............ با هم عقد زوجیت بستند و فرزندی به نام ......... از آنها متولد شد.

22ـ آثار کار و تلاش برای مرد چیست.

23ـ آثار کار و تلاش برای جامعه چیست.

24ـ آثار تنبلی و بیکاری برای فرد چیست.

25ـ آثار تنبلی و بیکاری برای جامعه چیست.

26ـ .......... سازنده انسان و .......... فاسد کننده اوست.

27ـ آثار تربیتی کار در انسان چیست.

28ـ استعدادهای انسان چه زمانی ظهور می شود.

29ـ اثرات تنبلی در فرد چیست.

30ـ وی قدر زحمت و کار را می داند از رنج مردم به رنج می افتد.

31ـ .............. کارخانه سازندگی و تربیت و تعالی بخش احساسات انسانی است.

32ـ اگر نفس خود را به کاری مشغول نکنی او تو را مشغول می کند از کیست و بیانگر کدام اثر کار است.

33ـ اتقان در کار یعنی چه .

34ـ کسی که اهل کار است چه خصوصیاتی دارد.

35ـ و تری الفلک مواخر فیه یعنی چه.

36ـ تسیمون یعنی چه.

37ـ حمل صخره های سترگ از قلی کوه های رفیع از بار منت آدمیان برایم دوست داشتنی تر است بیانگر کدام اثر کار است.

38ـ کسی که اهل کار است از رنج مردم به رنج می افتد به کدام اثر کار اشاره دارد.

39ـ حدیث ملعون من القی کله علی الناس بیانگر چیست.

40ـ لحماً طریاً درباه چیست.

41ـ نزول باران رویش گیاهان انواع میوه ها نشانه های الهی برای چه گروهی است.

42ـ تسخیر شب و روز خورشید و ماه ستارگان به نشانه های الهی برای چه گروهی است.

43ـ خداوند انچه را در زمین به رنگ های گوناگون برای انسان پدید آورد نشانه برای چه کسانی است.

44ـ از چه چیزی می توان هم چون کیمیایی نام برد که مس وجود انسان را به زر تبدیل می کند.

45ـ ان فی ذالک لایه لقوم یذکرون به چه معناست.

دین و زندگی دوم دبیرستان                    درس 16                                              کار در نظام اقتصادی

1ـ نقش کار در بینش و تفکر اسلامی چیست.

2ـ بر چه اساس مالک اصلی همهی موجودات خداست.

3ـ منطق فطرت درباره مالکیت چیست.

4ـ هر کس به آباد کردن زمینی که بی استفاده است بپردازد آن زمین از ان او خواهد بود از کیست و طبق چه منطقی است.

5ـ به چه فعالیتی کار گویند.

6ـ دوست ندارم آسیابی را اجاره کنم و همان آسیاب را باقیمتی بیش تر به دیگری اجاره دهم از کیست و بیانگر چیست.

7ـ از امام کاظم سوال شد شخصی یک ماده غذایی را موجود آیا می تواند بیش از تحویل کالا آن را به دیگری بفروشد امام چه جوابی داد.

8ـ از نظر فقها معامله در کارهای کاذب چه حکمی دارد.

9ـ کارهایی که انسان انجام می دهد به چند گروه تقسیم می شود.

10ـ تاثیر کارهای کاذب به اقتصاد جامعه چیست.

11ـ چه هنگام ربا پیش می آید.

12ـ ربا یعنی چه.

13ـ آثار ربا در جامعه چیست.

14ـ نمونه ربا در جامعه چیست.

15ـ یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و ذرو اما بقی من الربا ان کنتم مومنین بیانگر چیست.

16ـ فان لم تفعلوا فاذنو بحرب من الله و رسوله بیانگر چیست.

17ـ از نظر قرآن راه افزایش ثروت در جامعه چیست.

18- و ما آتیتم من رباً یربوا فی اموال الناس فلا یربوا عندالله بیانگر چیست.

19- و ما آتیتم من زکاه تریدون وجه الله بیانگر چیست.

20- اما رضا (ع) علت حرام بودن ربا چیست .

21- دو عامل دخیل در هر فعالیت اقتصدی چیست .

22- با ............ و .............. مشارکت اقتصادی بوجود می آید.

23- تقسیم سود در فعالیت اقتصادی چگونه است.

24- برنامه اسلام در مورد ثروت و سرمایه چیست.

25- از راههای برقراری عدالت چیست.

26- سودی که از راه فعالیت اقتصادی میان دارندگان سرمایه تقسیم می شود چه حکمی دارد.

27ـ کانون مشارکت کار و سرمایه و محلی است که صاحبان پول و سرمایه ثروت خود را بدانجا سپارد.

28ـ اساس بانکداری در نظام اسلامی چگونه است.

29ـ روش بانکداری اسلامی در اعطاء وام چگونه است.

30ـ بانکداری اسلامی در مشارکت با وام گیرنده ................... .

31ـ در بانکداری اسلامی چه چیزی اهمیت دارد.

32ـ قانون بانکداری که در مجلس تصویب شده بر چه اساسی است.

33ـ هزینه های جامعه از چه راههای تامین می شود.

34ـ منظور از اتفاق واجب و مستحب چیست.

35ـ هزینه های ناشی از خل ها و شکاف های موجود در جامعه از چه راهی است.

36ـ کدام هزینه ها با انفاق جبران می شود.

37ـ اموالی که افراد صاحب ثروت در راه خدا صرف امور خیریه می شود چه نام دارد.

38ـ قرآن بعد از نماز به چه چیزی تاکید می کند.

39ـ انما الصد قات للفقراء و المساکین و العالمین علیها ....... بیانگر کدام انفاق است.

40ـ زکات به چه چیزهایی تعلق می گیرد.

41ـ غلات اربعه کدام است و چه چیزی به ان تعلق دارد.

42ـ موارد مصرف زکات چیست.

43ـ زکات امموال در چه صورتی واجب است.

44ـ حد نصاب در زکات یعنی چه.

45ـ نیت زکات باید چگونه باشد.

46ـ زکات طلا و نقره در چه صورتی واجب است.

47ـ منظور از انعام ثلاثه چیست و چه به آنها تعلق می گیرد.

48ـ زکات فطره چیست.

49ـ میزان زکات فطره چیست.

50ـ کسی که دیگری باید فطره او را دهد دادن فطره توسط او چه حکمی دارد.

51ـ کسی که نمی تواند مخارج سال خود را تامین کند زکات فطره .......... .

52ـ انسان باید زکات فطره را به قصد ............... .

53ـ خمس به چند چیز تعلق می گیرد و رایج ترین ان چیست.

54ـ مقدار خمس را بنویسید.

55ـ مصارف خمس را نام ببرید.

56ـ منظور از حساب سال چیست.

57ـ تا خمس مال پرداخت نشود استفاده از آن ............. .

58ـ اگر با پولی که خمس آن داده نشده است خانه ای خریداری شود حکم نماز در آن چیست.

59ـ آذوقه خانه اگر از سال زیاد بیاید حکم آن چیست.

60ـ طلا و زیور آلات اگر بیش از مقدار مصرفی باشد خمس ............. .

61ـ اگر چیزی که خمس آن داده نشود به کسی هدیه شود ............. .

62ـ اگر بچه ای سرمایه ای داشته باشد و از آن منافعی بدست آید چه حکمی دارد.

63ـ هدف مالیات چیست.

64ـ هزینه جامعه چگونه باید تأمین شود.

65- وظیفه نظام اسلا می در قبال خمس و زکات و مالیات چیست.

66- از نظر حضرت علی (ع) بهبودی و صلاح دیگران در چیست.

67- از نظر حضرت علی (ع) کار مردم چه وقت سامان می یابد.

68- از نظر حضرت علی (ع) حاکم قبل از مالیات باید به چه فکر کند.

69- زیور آلات خانم ها ............. ندارد ولی ممکن است ................... داشته باشد.

70- هزینه های جامعه از دو راه ............... و ..................... تأمین می شود.

71- حد نصاب پرداخت زکات برای سکه های نقره چیست.

72- برای انجام کدام واجب باید سال تعیین کرد.

73- به ترتیب حد نصاب و حساب سال برای چه مطرح می شود.

74- آیه انما الصدقات للفقراء برای چه نازل شده است.

75- واعلموا انما غنمتم من شیء در ارتباط با چه چیزی است؟

76- خداوند ادامه چه چیزی را اعلان جنگ با خدا و رسولش می داند.

سئوالات تستی وتشریحی دین وزندگی وفلسفه ومنطق

سوالات اختصاصی کنکور سراسری دین و زندگی
منطق سوم دبیرستان
فلسفه سوم دبیرستان
فلسفه پیش دانشگاهی
دین و زندگی سوم دبیرستان
دین و زندگی دوم دبیرستان
دین و زندگی اول دبیرستان
دین و زندگی پیش دانشگاهی
مطالب متنوع و کوتاه
بانک نمونه سوالات امتحانات نهایی منطق سوم انسانی
بانک سوالات امتحانی درس فلسفه سوم انسانی
تست منطق سوم
تست فلسفه سوم انسانی
تست فلسفه پیش دانشگاهی
تست دین و زندگی اول دبیرستان
تست دین و زندگی دوم دبیرستان
تست دین و زندگی سوم دبیرستان
تست دین و زندگی پیش دانشگاهی
کتابچه راهنمای معلم درس منطق
بانک سوال دین و زندگی 1
بانک سوال دین و زندگی 2
بانک سوال دین و زندگی 3
بانک سوالات دین و زندگی پیش دانشگاهی

چکیده دین وزندگی2 قسمت2

درس نهم : فرجام کار

 

هدف کلي :

          آشنايي با سرنوشت و سرانجام انسان در منزل آخرت و احساس نياز به کسب آمادگي در آن روز

  مرور بر مفاهيم :

           1. پس از پايان محاکمه الهي ، دوزخيان به سوي جهنم رانده مي شوند .

           2. پس از پايان محاکمه ي الهي ، نيکوکاران و رستگاران را به بهشت مي برند .

           3. جهنميان در جهنم به عذاب هاي مختلفي دچار مي شوند .

           4. عظمت عذاب هاي جهنم نشاني از عمق گناهان انسان است .

           5. ما بايد بکوشيم تا خود را از عذاب الهي حفظ کنيم .

           6. بهشتيان در بهشت از نعمت هاي بي شماري بهره مي برند .

           7. برترين مقام بهشت ، مقام رضا و خرسندي است .

          8. بالاترين درجه ي بهشت ، فردوس است .

          9. بهشت و جهنم و نعمت هاي بهشتي و عذاب هاي جهنمي آثار و نتايج اعمال ما در دنياست . 

نکات :

            1. از ويژگي هاي آتش جهنم :

                     - آتش جهنم بسيار سخت و سوزاننده است .

                     - افروختگي آتش ، آن چنان است که به دل ها سر مي کشد و دل ها را مي سوزاند .

                     - هر بار که فرد مي نشيند ، شراره اي بر آن مي افزايند و آن را شعله ور تر مي کنند .

                     - سر چشمه ي آن از خود کافران و مجرمان و ستمکاران است .

           2. مراد از هيزم دوزخ منظور از خود کافران و مجرمان و ستمکاران است و بت هايي که مي پرستيدند .

           3.  ماموران عذاب ، ملائکه اي هستند که بسيار سخت گير و شديدالعمل اند و از انجام وظيفه ي خود سرپيچي نمي کنند .

           4. نيکوکاران مراحل زير را طي مي کنند تا به بهشت برسند :

                     - چون بهشتيان سر رسند ، درهاي آن را به روي خود گشوده مي بينند .

                     - بهشت هشت در دارد که بهشتيان از آن درها وارد مي شوند .

                     - نگهبانان بهشت به آنان سلام مي کنند و خوشامد مي گويند .

                     - رستگاران حمد و سپاس خدا را مي گزارند .

                     - هر يک متناسب با اعمالشان در درجه اي از بهشت قرار مي گيرند .

                     -  بالاترين درجه ي بهشت فردوس است

                     - بالاترين مرتبه ي نعمت هاي بهشت لقاء و ديدار خداوند است

          5. بهشت هشت در دارد که بهشتيان از آن درها وارد مي شوند :

                     - يک در مخصوص پيامبران و صديقان است .

                    - يک در مخصوص شهيدان و صالحان است .

                    - درهاي ديگر براي گروه هاي ديگر است .

           6. برخي از نعمت هاي بهشتي :

                     - رنج و بدي به بهشتيان نمي رسد .

                    - هر چه دل و ديده شان بخواهد ، آماده مي شود .

                    - در بهشت هيچ آلودگي و ناپاکي وجود ندارد .

                    - گفتارشان سلام و درود است و کسي سخن لغو و گناه آلود نمي شنود .

                    - پيوسته با خدا هم صحبت اند و به « سبحانک اللهم » مترنم اند .

                    - بهشت براي آنان سراي سلامتي ( دارالسلام ) است .

                     - نعمت هاي دائمي آن هيچ گاه خستگي و سستي و ملامت نمي آورد .

                     - در آن جا انسان هميشه تازه و شاداب و سرحال است و همواره احساس طراوت و تازگي مي کند .

                     - زنان و مردان بهشتي در زيباترين و جوان ترين وجه در بهشت زندگي مي کنند .

                     -  همسران بهشتي نيکو سيرت و زيبا رو ، جوان و شاداب ، پاک و طاهر ، شادکام و مسرور ، خوش و خرم ، بدون غصه و خشم و پيوسته عاشق و خرسند خود هستند .

           6 . انواع رابطه هاي ميان عمل و پاداش و کيفر :

                      1 - پاداش و کيفر بر اساس مجموعه اي از قرار دادها که رابطه ي ميان کارها و پاداش ها و کيفرها يک رابطه ي قرار دادي است و انسان ها مي توانند با وضع قوانين اين رابطه ها را تغيير دهن

                      2 - پاداش و کيفري که محصول طبيعي خود عمل است .  مانند سیگار کشیدن که جزای طبیعی آن سرطان ریه است .

                      3 - پاداش و کيفر اخروي : در عرصه ي قيامت خود عمل نمايان مي شود و هرکس عين عمل خود را مي بيند .

            7. هر عملي دو جنبه دارد . يک جنبه ي مادي و ظاهري و يک جنبه ي باطني و غيبي .

                      - جنبه ي مادي و ظاهري بعد از عمل از بين مي رود .

                      - جنبه ي باطني و غيبي هرگز از بين نمي رود و در نفس روح باقي مي ماند .

             8. نامه ي عمل گزارش اعمال نيست ، بلکه شامل خود اعمال است و به همين جهت هرگز از انسان جدا نمي شود .

             9. به فرموده ي امام صادق (ع) : عمل در دوره ي برزخ به صورت يک شخص بر انسان ظاهر مي شود و انسان بدان آگاه مي گردد .

تفاوت هاي ميان ويژگي هاي آخرت با دنيا و برزخ

          1- دنياي ما جهان پست و عالم آخرت جهان برتر است .

          2- در اين جهان حيات و مرگ در هم آميخته و يکي در کنار ديگري است اما آن جهان يک پارچه حيات است .

          3- در اين جهان آن چه ما انجام مي دهيم از ديد ديگران نهان است اما آخرت محل برملا شدن اسرار نهاني است .

          4- دنياي ما دنياي فرسودگي و تباهي و فناست و آخرت جهان بقا و ثبات است .

          5- در جهان آخرت از نظام همکاري و تعاون موجود در اين عالم خبري نيست .

          6- در جهان آخرت قدرت درک و احساس در انسان بسيار شديد تر است .

          7- دنيا سراي اختيار و عمل است اما در جهان آخرت موسم اختيار به ير رسيده و هنگام عمل به سررسيده است .

-   اگر « دل » بهترين و مناسب ترين زمين براي کشت محصول آخرت است ، چهار شرط ديگر عبارتند از :  

            1. ايمان

            2. عمل صالح

            3. توبه

            4. مراقبت و محاسبه ي نفس 

 

درس دهم : اعتماد براو

 

هدف کلي :

         توجه به نقش توکل و اعتماد به خدا در تقويت عهد ها و پيمان ها و تسريع در حرکت به سوي خدا

  مرور بر مفاهيم :

          1. پس از تفکر درباره معاد لازم است با خدا تجديد پيمان کنيم .

          2. توکل به خدا از مهم ترين عوامل تقويت کننده ي عزم است .

          3. توکل به تعقل و مشورت کمک مي کند .

          4. هر چه تصميم هاي انسان بزرگ تر باشد به تکل بيش تر نياز پيدا مي کند .

          5. توکل نشانه ي شجاعد است و با تهور متفاوت است .

          6. پيامبران بزرگ الهي با توکل بر خدا مبارزه ي خود را پيش برده اند .

           7. ملاک توکل به خدا عبارت است از :

                  - توانايي خداوند در برآوردن حاجات

                  - دانايي خداوند به عوامل سعادت ما

                  - قدرت مطلق خدا براي اجراي هر کاري 

نکات :

           1. مهم ترين عامل تقويت کننده ي عزم :   توکل بر خدا و اعتماد به او است .

           2. اعتماد برخدا و واگذار کردن نتيجه ي کارها ببه خدا را تکل مي گويند .

           3. انسان به خداوند توکل مي کند زيرا تکيه گاهي مطمئن براي خود قرار مي دهد و امورش را به او واگذار مي کند .

           4. توکل رابطه ي مستقيمي با معرفت خدا و ايمان به او دارد . هرچه درجه ي ايمان بالاتر باشد ، اعتماد و توکل انسان بر خدا نيز افزايش مي يابد .

           7. اگر انسان بر خداوند توکل نداشته باشد ، در برخورد با مشکلات ، دروني آکنده از اضطراب ، نگراني و دلهره خواهد داشت ؛ زيرا از پشتيبان مطمئن و راستين غافل گرديده است و به تکيه گاه هاي دروغين و لرزان اعتماد دارد .

           8 . دوران تصميم هاي بزرگ دوران نوجواني و جواني است .

           9 .  به ميزاني که تصميم بزرگ تر باشد ، نياز شديدتري به توکل بر خدا وجود دارد .

           10. عکس العمل پيامبران الهي در برابر سر سختي قومشان توکل بر خدا بود و استوار و پايدار مسئوليت خود را ادامه مي دادند                                   .          11. توکل امري قلبي و دروني است و در اين صورت است که موثر واقع مي شود .

           12. توکل باید همراه با معرفت و اخلاص باشد ، شايسته است که با اخلاص بر خدا اعتماد کنيم و بدانيم که هيچ قدرتي در جهان مانع چاره سازي خدا نيست .

          13. انسان بايد در راستاي داهيابي به نيازها و خواسته هايش ، از ابزار ئ اسباب بهره جويد . زيرا اين ابزار و اسباب بنابر حکمت الهي قرار داده شده و بي توجهي به آن ها ، بي توجهي به حکمت و علم الهي است . 

شرايط توکل حقيقي

-         فکر و انديشه ي خود را به کار گيرد ،

-          با ديگران مشورت کند ،

-          بهترين راه ممکن را انتخاب کند

-          با عزم و اراده ي محکم براي رسيدن به مقصود تلاش کند . 

  درس يازدهم : دوستي با حق

 

اهداف کلي :

-         شناخت آثار محبت داشتن به خدا

-         تلاش براي تقويت رابطه ي محبت آميز با او

-         دوستي با دوستان خدا و دشمني با دشمنان خدا

  مرور بر مفاهيم :

           1. آفرينش با رحمت و محبت آغاز شده است .

           2. اساس و پايه ي دينداري محبت و عشق به خداست .

           3. محبت و دوستي انسان را به پويايي و تحرک مي رساند .

       4. محبت به خداوند ، محبت به دوستان خدا را در پي دارد .

           5. محبت به خداوند سبب پيروي و اطاعت از او مي شود .

           6. محبت به خداوند يبب بيزاري و تنفر از دشمنان خدا مي شود .

           7. دينداري بر دو پايه ي تولي و تبري استوار است .

          8. مبارزه با دشمنان خدا از آثار محبت به خدا است .

نکات :  

          1.  با توجه به آیه شریفه « و رحمتي وسعت کل شي - رحمتم هر چيزي را فراگرفته است » غفاریت خداوند ناشی از رحمانیت اوست

          2 .نفش  محبت و دوستي در زندگی  :

                   -  سرچشمه ي بسياري از تصميم ها و کارهاي انسان است .

                   -  فعاليت هايي که آدمي در طول زندگي انجام ميدهد ، ريشه در دل بستگي ها و محبت هاي او دارد

                   -  محبت است که به زندگي آدم ها جهت مي بخشد .

          3. آثار محبت به خدا :

                    -  دوستي با دوستان خدا یعنی ، رسول خدا(ص) و اهل بيت ايشان (ع) هستند که مظهر تمام و کمال حق و جلوه ي زيبايي هاي اويند

                    - پيروي از خداوند

                    - محبت به راهي که ما را به خدا مي رساند . اگر انسان از صميم دل کسي را دوست داشته باشد ولي از فرمانش سرپيچي کند نشانه ي عدم صداقت در دوستي او است  و دوستدار خدا ، دوستدار دين او و راه رسيده به اوست .

                    - بيزاري و تنفر از باطل و دشمنان خدا

                    - مبارزه با دشمنان خدا

        4. دينداري بر دو پايه استوار است :

                 - تولي ( دوستي با خدا )

                 – تبري ( بيزاري از باطل )

        5-  دوستي با خداوند آثار و تجلياتي دارد که اگر اين آثار و تجليات موجود باشد ، شخص مي تواند دريابد که در دوستي با خدا صادق است . 

          6-  نمي شود کسي دوستدار فضيلت ها باشد اما از عدل و حق و مساوات لذت نبرد ، در جهان زشتي و نامردمي و ستم ببيند و بتواند قرار و آرام بگيرد . 

درس دوازدهم : فضيلت آراستگي

 

هدف کلي :

           آشنايي با ارزشمندي آراستگي ظاهري همراه با عفاف در اسلام و گرايش به اين آراستگي و عفاف .

  مرور بر مفاهيم :

           1. اسلام بر پاکيزگي و آراستگي تاکيد مي کند .

           2. آراستگي هنگام عبادت و آراستگي در خانه نيز مورد تاکيد اسلام است .

           3. ميان آراستگي ظاهر و آراستگي باطن ارتباط وجود دارد .

           4. عفاف يک حالت روحي و فضيلت اخلاقي است .

           5. زن کانون عفاف خانواده و توجه به عفاف براي او ارزشمند تر است .

          6. عزت در مقابل حقارت و ذلت قرار دارد .

          7. نياز به مقبوليت با آراستگي ارتباط دارد .

          8. انسان صاحب عزت نمي کوشد که با ايجاد تغييرات ظاهري ، توجه ديگران را به خود جلب کند . 

توجه دین به زیبایی و آراستگی :

          1. رسول خدا ( ص) مي فرمايد : خدا زيباست و زيبايي را دوست دارد .

          2. از نظر امام صادق (ع) دو رکعت نماز که با بوي خوش گزارده شود از هفتاد رکعت نماز بدون بوي خوش بهتر است .

          3. بيشترين توصيه به آراستگي براي وقت عبادت است .

          4. توصيه هاي پيشوايان دين براي آراستگي هنگام عبادت : - استفاده از عطر – شانه زدن موها – پوشيدن لباس کاملا تميز و روشن – پاک بودن بدن

نکات :

         1. ظاهر هرکس تجلي درون اوست و انديشه ها ، اخلاق و روحيات ، اعمال و ظواهر را مي سازند و شکل مي دهند . از سوي ديگر ، رفتارهاي ظاهري نيز به تدريج بر باطن انسان تاثير مي گذارد و روحيه ي فرد را تغيير مي دهد .

         2. عفاف يک حالت روحي و فضيلت اخلاقي است که سبب مي شود انسان اندام ظاهري خود را وسيله ي خودنمايي و جلب توجه ديگران قرار ندهد و دگيران نتوانند از او هيچ گونه سوء استفاده اي کنند

         3. ویژگی های انسان عفیف:

                  - انسان عفيف حيا دارد که ديگران به جهت بدنش به او توجه کنند و به تحسين و تمجيد وي بپردازند .

                 - انسان عفيف ، آراسته است اما آراستگي او به گونه اي است که جسم او وسيله ي جلب توجه ديگران قرار نمي گيرد .                                      .                - خود را بزرگ تر از آن مي ياب د که ديگران او را به عنوان يک ابزار نگاه کنند .

        4 . به همان اندازه که رشته هاي عفاف در روح انسان ضعيف مي شود ، نوع آراستگي به خصوص آراستگي در پوشش تغيير مي کند و پوشش جنبه ي خودنمايي پيدا مي کند .

       5.  هر اندازه که رشته عفاف مستحکم شود ، پوشش و آراستگي ظاهري جلوه گاه زيبايي هاي روح و شخصيت متعالي انسان مي گردد .

        6. عرضه ي نابجاي زيبايي ها ، به جاي گرمي بخشيدن به کانون خانواده ، « عفت » و « حيا » را از بين مي برد و اين دو گوهر مقدس را از او مي گيرد و خانواده را نيز نابود مي کند .

        7. عزت نفس بدان معناست که وي عظمت و صلابتي در خود احساس مي کند که موجب مي شود حقارت و پستي را نپذيرد و تن به شکست و زبوني ندهد .

          8. بزرگ ترين شکست نيز شکست روحي و معنوي است .

          9. انسان عزتمند ، عفيف هم هست ؛ يعني ، عزتمندي او نمي گذارد به گونه اي خودنمايي کند که سرانجام آن تحقير در جامعه باشد يا وسيله ي جلب توجه نگاه هاي آلوده قرار گيرد .

         10.  عزت نفس در مقابل حقارت و ذلت قرار مي گيرد ، خودنمايي باعث حقارت و ذلت است که به تحقير فرد در جامعه منجر مي شود چون وسيله ي جلب توجه نگاه هاي آلوده قرار مي گيرد . 

 

پيام هاي اصلي درس

           - يکي از برنامه هاي ارزشمند زندگي انسان حضور عزتمند ، عفيف و آراسته در اجتماع است .

          - اسلام تاکيد فراواني بر چنين حضوري دارد چون اين آراستگي و زيبايي ظاهر و باطن است .

          - توصيه ي پيشوايان به آراستگي شامل حضور در اجتماعات و معاشرت ها ، هنگام حضور در خانواده و از همه مهم تر هنگام عبادت است .

         - بايد ميان ظاهر و باطن در آراستگي تناسب وجود داشته باشد .

         - بين آراستگي ظاهري و عفاف و عزتمندي تناسب وجود دارد .

         - آراستگي با نياز به مقبوليت رابطه دارد .

         - ميان آراستگي ظاهر و آراستگي باطن ارتباط وجود دارد .

         - عفاف با نوع آراستگي مرتبط است .

         - عزت با نوع آراستگي ارتباط دارد

         - عفاف يکي از عوامل مهم حفظ بنيان خانواده است .

         - نياز به مقبوليت نزد ديگران از نيازهاي فطري انساني است و بايد الگوهايي مثبت و مناسب براي رفع اين نياز وجود داشته باشد . 

  تفاوتي ميان آراستگي و خودنمايي

          انسان عفيف آراسته است ، به گونه اي که جسم او وسيله ي جلب توجه ديگران قرار نمي گيرد اما هر قدر رشته هاي عفاف در روح انسان ضعيف شود نوع آراستگي به خصوص آراستگي در پوشش تغيير مي کند و جنبه ي خودنمايي پيدا مي کند .

اما يکي از مهم ترين تفاوت ها کوچکي نفس در خودنمايي و سلامت نفس در آراستگي است . 

رابطه اي ميان عفت و آراستگي 

           انسان عفيف حيا دارد که ديگران به جهت بدنش به او توجه کنند و به تحسين و تمجيد وي بپردازند . او در وجود خود ارزش هاي والاتري مي يابد که مي تواند تحسين و احترام ديگران را برانگيزد . 

 

 

 

   

  درس سيزدهم : زيبايي عفاف

 

هدف کلي :

           آشنايي با رابطه ي حجاي و عفاف و مسائل پيرامون حجاب براي گرايش و توجه بيشتر به حجاب اسلامي

  مرور بر مفاهيم :

           1. پوشش و حجاب در همه ي اديان ديگر هم مطرح است و خاص دين اسلام نيست .

           2. حدود پوشش حجاب در قرآن کريم و روايات معصومين (ع) مشخص شده است .

           3. حد و شرايط پوشش در اسلام معين شده است .

           4. پوشش زنان محدوده ي بيشتر و دقيق تري دارد .

          5. پوشش زنان مانع حضور آنان در اجتماع نيست .

          6. پوشش مناسب از نشانه هاي عفاف و عزت نفس است .

          7. گرايش به پوشش و عفاف يک گرايش فطري است .

 

 

نکات :   

            1. هر قدر سطح ارزش هاي اخلاقي در آن جوامع پايين آمده ، پوشش مردان و زنان نيز در سطح پايين تري قرار گرفته و شکل نامناسبي پيدا کرده است .

            2. اديان الهي همواره بر پوشش تاکيد کرده و آن را لازمه ي دينداري شمرده اند .

              3. رعایت حجاب در ادیان دیگر

                     - در آيين مسيحيت پوشش اهميت زيادي داشته و زنان معتقد به حضرت مسيح (ع) مي کوشيدند مانند حضرت مريم (س) موي خود را بپوشانند و با حجاب وارد جامعه شوند . اين امر نشان مي دهد که از نظر آنان ، داشتن حجاب ، به دينداري نزديک تر و در پيشگاه خدا پسنديده تر است .

                     - در آئین یهود زنان هنگام حضور در اجتماع به حجاب پای بند بودند.

                     - زنان ايراني قبل از اسلام که عموما پيرو آيين زرتشت بودند ، با پوشش کامل در محل هاي عمومي رفت و آمد مي کردند

             4. نگاه به نامحرم تيري زهر آلود از ناحيه ي شيطان است . 

             5. نکات  «  آيه ي 59-  سوره شريفه احزاب »

                       -  حد پوشش و علت آن را نيز مشخص کرده است .

                       - زنان مسلمان از همان ابتدا موي سر خود را مي پوشاندند ولي با حدود آن آشنا نبودند

                       -  پوشش سبب مي شود که زن به عفاف و پاکي شناخته شود

                       -  افراد بي بند و بار که اسير هوا و هوس خود هستند ، در مقابل زنان با حجاب احساس حقارت کرده و به خود اجازه ي تعرض به او را ندهند .

           6. چگونگي و نوع پوشش به آداب و رسوم ملت ها و اقوام بستگي دارد

           7.  برای مردان پوشيدن لباسي که آنان را نزد مردم انگشت نما کند يا وسيله ي جلب توجه زنان نامحرم قرار گيرد ، حرام است .

           8. زن به شکرانه ي نعمت زیبایی خود  ، بايد :

                     اولا در حفظ زيبايي و طراوت خود بکوشد ؛

                     ثانيا از اين نعمت براي رشد و کمال خود و خانواده بهره

9.       تاثیر پوشش زنان در اجتماع  ، بنا به فرموده ي قرآن کريم :

-         آزادي و حضور موثر آنان در جامعه را سلب نمي کند

-          فعاليت هاي موثر ، مفيد و بدون زبان آنان را ممکن مي سازد ،

-          سلامت اخلاقي جامعه را بالا مي برد

-          حريم و حرمت زن را حفظ مي کند

-          آرامش رواني او را افزايش مي دهد . 

پيام هاي اصلي درس :

         - در اديان ديگر به جز دين اسلام نيز پوشش و حجاب وجود داشته است .

         - در قرآن کريم درباره ي عفاف و پوشش دستورات خاصي وجود دارد .

         - پوشش سبب مي شود که زن به عفاف و پاکي شناخته شود .

         - اسلام نحوه و شکل پوشش را هم مشخص کرده است .

ميان پوشش زنان و مردان تفاوت وجود دارد و مسئوليت هايي که زنان در برابر نعمت زيبايي بر عهده دارند منشا اين تفاوت است . 

 

درس چهاردهم : نظارت همگاني

 

هدف کلي :

        آشنايي با اصل امر به معروف و نهي از منکر ، براي کسب آمادگي جهت انجام دادن صحيح آن

  مرور بر مفاهيم :

            1. جامعه انساني يک واحد به هم پيوسته و سرنوشت اعضاي آن به هم وابسته است .

            2. افراد جامعه انساني نمي توانند خود را از ديگران جدا کنند و فقط به منافع خود بينديشند .

            3. دو وظيفه ي مهم مسلمانان عبارت است از :

                        - دعوت يکديگر به خير و نيکي

                        - امر به معروف و نهي از منکر

           4. مسلمانان بايد مانع ترک واجبات و انجام گناه در جامعه شوند .

          5. امر به معروف و نهي از منکر سبب نظارت همگاني است .

          6. واجب شدن امر به معروف و نهي از منکر شرايطي دارد .

          7. امر به معروف و نهي از منکر مراحل و مراتبي دارد .

         8. انتخاب روش هاي درست براي انجام امر به معروف و نهي از منکر بسيار مهم است .

         9. انگيزه ي اصلي نهضت امام حسين (ع) انجام دادن وظيفه ي امر به معروف و نهي از منکر بود . 

نکات :

         1. هدف رسول خدا با بيان مثال کشتی  ، بيان هدف واحد و مسئوليت مشترک در ميان افراد يک جامعه بود .

          2. شباهت ميان سرنشينان کشتي و مردم يک جامعه :

                   - بيان هدف واحد و مسئوليت مشترک در ميان افراد يک جامعه

                   - هدف واحد دارند .

                   - به راهنما و هدايت کننده نياز دارند .

                   - در حفظ و سلامت جامعه مسئوليت مشترک دارند .

                   - با وجود استقلال در بعضي امور شخصي حق آسيب رساندن به پيکر جامعه را ندارند .

• مثال پيامبر اکرم (ص) ، پيوستگي زندگي اجتماعي و رابطه ي زندگي انسان ها با يکديگر را نشان مي دهد .

           3. دو مسئوليت اصلي انسان مسلمان :

                    - دعوت يکديگر به خير و نيکي

                    - امر به معروف و نهي از منکر

            4. هدف مشترک امت اسلامي رسيدن به رستگاري و سربلندي جامعه اسلامي است .

            5. ويژگي ها و ثمرات دعوت به خير و نيکي عبارتند از :

                     الف) دعوت به خير و نيکي قبل از امر به معروف است.

                     ب ) براي آشنايي و تشويق و ترغيب ديگران به خوبي هاست تا ميدان بر بديها تنگ شود و تمايل به سوي آنها کاهش يابد .

                     ج ) هم سلامت جامعه را دوام مي بخشد و هم به تعالي آن کمک مي کند.

                     د ) به عنوان پيشگيري ،مانع گسترش گناه مي شود .

                     هـ ) نياز به درون (امر به معروف و نهي از منکر )را کم مي کند .

             6. از ديدگاه امام صادق (ع) موثرترين راه فراخواني به خير و نيکي دعوت عملي است .

             7. از ثمرات دعوت عملي :

                     - دعوتي پر جاذبه است .

                     - انسان ها زيبايي و خير واقعي را مشاهده مي کنند و به راستي و درستي دعوت کننده ايمان مي آورند .

                     - برترين نوع دعوت است .

              8. دعوت به خير وظيفه ي اسلامي است و دعوت عملي برترين نوع دعوت است .

• « نظارت همگاني » به صورت « امر به معروف و نهي از منکر » در جامعه ي اسلامي به اجرا در ميآيد .

             9 . ثمرات امر به معروف و نهي از منکر از ديد امام باقر ( ع) :

                     - همه ي واجبات با آن برپا مي شود .

                     - به وسيله ي آن امنيت برقرار مي گردد .

                     - کسب و کار مردم حلال مي شود .

                     - حقوق افراد تامين مي شود و در سايه ي آن آباداني مي آيد .

                     - از دشمنان انتقام گرفته مي شود .

                     - کارها روبه راه مي گردد .

            10. شرايط وجوب امر به معروف و نهي از منکر :

                      - بداني چيزي را که شخص ترک کرده و انجام نداده ، از واجبات است و يا آنچه را انجام داده ، از محرمات است .

                      - بداند که شخص گناه کار تصميم دارد گناه خود را ادامه دهد .

                      - احتمال بدهد امر و نهي اوموثر واقع مي شود.

                      - بداند که در اين امر و نهي مفسده اي نيست .

           11. مراحل امر به معروف و نهي از منکر :

                   - مرحله ي اول :  در مقابل  گناه  توسط گناه کار یا  به او اخم کنيم يا دوستي با او را ترک کنيم .

                   - مرحله ي دوم : با زبان ، او را امر يا نهي کنيم.

                   - مرحله ي سوم : به زور و جبر او را از حرام باز داريم يا به واجب وادار کنيم . البته اين کار در حوزه ي حاکم و نظام اسلامي و مشروط به اجازه ي اوست .

          12. روش هاي امر به معروف و نهي از منکر :

                   کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي کند ، موظف است :

                            - در انجام آن مرتکب گناهي – مانند دروغ ، توهين و تحقير – نشود .

                            - مانند طبيبي مهربان رفتار کند .

                            - مصلحت مخاطب را رعايت کند .

                            - از خودخواهي و خودستايي بپرهيزد .

                            - قصدش تنها رضاي خدا باشد .

                            - خود را منزه از گناه و برتر از گناهکار نبيند .

                           - اگر بداند و يا احتمال دهد که امر به معروف و نهي از منکر با تکرار ، موثر واقع مي شود ، بايد آن را تکرار کند . 

 

 

درس پانزدهم : کار ، گوهر زندگي

 

هدف کلي :

             آشنايي با اهميت کار و تلاش در فرهنگ اسلامي و گرايش به سوي آن

  مرور بر مفاهيم :

           1. خداوند ، طبيعت پيرامون را براي بهره مندي انسان آفريده و مسخره گردانيده است .

          2. انسان بايد روزي خود را در طبيعت جستجو کند و با کار و تلاش به آن برسد .

          3. لازمه ي دريافت برکات الهي ، کار روي منابع طبيعي و ايجاد عمران و آباداني است .

          4 . آثار کار عبارتند از :

                   - شکوفايي استعدادها

                   - لطافت احساس

                   - تمرکز قوه ي خيال

                   - احساس عزت نفس

          5. اثرات کار و فعاليت سازنده عبارتند از :

                   - سبب آباداني جامعه مي شود .

                   - در تعالي روح و شخصيت انسان موثر است . 

پیام آیات :  « سوره ي شريفه نحل ، آيه ي 10 تا 14 »

             -  خداوند ، طبيعت پيرامون رابراي بهره مندي انسان آفريده و مسخر گردانيده است .

             -  تسخير شب و روز ،ستارگان و درياها نشانه هايي از قدرت خداوند هستند .

             -   آب ،درخت ،کشت و زرع ،انواع ميوه ها ،ماهي هاي خوردني دريا و زيورهاي گران بهاي دريايي مي خواهند به ما بياموزند که بايد روزي خود را در طبيعت جستجو کنيم.

ذکر نمونه هايي از نعمت ها و بخشش هاي بي شمار خداوند در زمين و آسمان و محيط زندگي ما براي اين است که :

             الف) در آنها تفکر و تعقل کنيم .

             ب ) به ياد محبت هاي خدا باشيم .

             ج ) با کار و تلاش نعمتهاي خدا را به دست آوريم .

             د ) شکرگزار خداوند باشيم .

           -- . داشتن هدف و آرمان هاي بزرگ و اميد و تلاش براي رسيدن به آنها از ويژگيهاي دوره ي نوجواني و جواني است  . تحرک ،جنب و جوش و پويايي است که به هدف هاي بلند واقعيت مي بخشد و کام آدمي را شيرين مي کند .

نظر معصومین (ع) در مورد کار برای کسب روزی :

            - قرار گرقتن  در شمار  انبیاء

            -  آمزریده شدن

            - . با اينکه امام صادق (ع) در بسياري از اوقات به کشاورزي هم مي پرداختند . و می فرمایند  :  ، من دوست دارم که براي به دست آوردن روزي رنج بکشم و آفتاب بخورم .

           - . امام کاظم (ع) در زمين خودشان ،به شدت مشغول کار بودند .  و می فرمایند : کار و فعاليت ،سيره ي پيامبران ،اوصياي آنان و بندگان شايسته ي خداست .

 

آثار تربيتي کار :

           - شکوفايي استعدادها:  انسان در کار ، خود را مي آزمايد ، کشف مي کند و به توانايي هاي وجودي خود پي مي برد .

           - لطافت احساس

           - تمرکز قوه ي خيال

           - احساس عزت نفس:  کسي که کار مي کند و دستش را پيش ديگران دراز نمي کند احساس عزت و کرامت نفس مي کند

پيام هاي اصلي

            - کار از ارکان مهم زندگي است .

            - نعمت هاي خداوند را بايد با کار و تلاش به دست آورد .

            - کار و تلاش عامل اصلي رسيدن به هدف است .

            - در سختي کار لذت و گشايشي است که در هيچ آسايشي يافت نمي شود .

تفاوت شخصیت یک انسان تلاش گر با یک فرد بیکار :

             چنين شخصي احساس عزت و کرامت نفس مي کند ، به امور بيهوده نمي انديشد ، قدر و زحمت کار را مي داند ، از رنج مردم به رنج مي افتد و شادماني مردم او را شاد مي کند ، احساسات متعالي دارد و توانايي هاي وجود خود پي مي برد . 

 

 

درس شانزدهم : کار در نظام اقتصادي

 

اهداف کلي :

-         آشنايي با معيارهاي کسب حلال

-          نقش ثروت در عدالت اجتماعي

-          احکام مالي اسلام

-          تلاش براي عمل کردن به اين احکام

  مرور بر مفاهيم :

             1. منشا اصلي توليد ثروت ، کار مفيد و مولد است .

             2. رياکاري کاذب وئ نامشروع است .

             3. قرآن کريم معامله ي ربوي را اعلان جنگ با خدا مي شمارد .

             4 . مشارکت کار با سرمايه و تقسيم سود حاصل از اين فعاليت ، يک فعاليت مشروع است .

             5. بانکداري اسلامي بر مبناي مشارکت کار و سرمايه تنظيم شده است .

             6. انفاق دستور اسلام است .

             7. انفاق بر دو نوع است : واجب و مستحب

             8. ماليات به هزينه هاي شهروندي هر شخص در جامعه مربوط مي شود و با انفاق فرق دارد . 

تکات :

            1. در اسلام  ، کار خلاق و مولد ، منشا اصلي کسب مال و درآمد و کليد استفاده منابع طبيعي و خدادادي است .

            2.  منطق فطرت هم براي پديد آورنده ي يک شي حق تصرف در آن را مي پذيرد و او را مالک مي شناسد .

            3. مالک اصلي و حقيقي همه ي موجودات خداست .

        4.  کار باید  مولد و خلاق و نتيجه ي سودمندي داشته باشد .

            5. پول وسيله اي براي مبادله ي کالاست . اگر اين پول ، خودش مستقلا مورد معامله قرار گيرد ، بدون اين که فايده اي در کار باشد ، ربا پيش مي آيد .

            6 . برخي اشخاص مقداري پول را قرض مي دهند و بدون اين که کاري انجام دهند يا در کار آن ها شريک شوند و خطر احتمالي را بپذيرند ، با وام گيرنده شرط مي کنند که پول بيش تري بازگرداند .این عمل را ربا می نامند

           7 . در هر فعاليت اقتصادي ، دو عامل دخالت دارد : سرمايه و کار . با سرمايه و کار نوعي مشارکت اقتصادي به وجود مي آيد و سودي که نتيجه ي اين فعاليت است ، بنابر توافق قبلي ، ميان صاحب سرمايه و انجام دهنده ي کار تقسيم مي شود .

           8 . برنامه ي اسلام در مورد ثروت و سرمايه ، به کار گرفتن آن در توليد و سازندگي و توسعه و رفع فاصله ي طبقاتي است .

           9 . ويژگي هاي اصلي بانکداري اسلامي :

                   - بانک کانون مشارکت کار و سرمايه  

                   -  سرمايه ي بانک و کار افراد دست به دست هم مي دهد و فعاليت اقتصادي شکل مي گيرد .

                   -  اساس بانکداري در نظام اسلامي بر مشارکت بانک و افراد است

                   - قانون بانکداري بر اساس مشارکت سرمايه و کار استوار است و از اين جهت با مقررات مالي اسلام مطابقت دارد .

از راه هاي تامين هزينه ها در جامعه ي اسلامي :

             1) انفاق ،

             2) ماليات

تعریف انفاق

            . افرادي که از نعمت سلامتي و تمکن مالي برخوردارند ، بخشي از اموال و سرمايه ي خود را به شکرانه ي سلامتي و رفاه شخصي در راه خدا صرف امور خيريه و عام المنفعه مي کنند که به آن انفاق مي گويند .

. انفاق بر دو نوع است :

             1) واجب ،

             2) مستحب  ( صدقه )

 انفاق واجب بر دو نوع است :

             1) خمس

             2) زکات

 موارد مصرف زکات :

             - درويشان و درماندگان

             - کارکنان گردآوري آن

             - تالیف قلب ها و  آزاد کردن بردگان و غرامت ديدگان

              - در راه ماندگان ، و بايد در راه خدا صرف شود .

 زکات بر چند چيز تعلق مي گيرد :

              - غلات : گندم ، جو ، خرما و کشمش

               - دام ها : شتر ، گاو و گوسفند

               - سکه ها : طلا و نقره

حد نصاب در زکات :

           زکات در صورتي است که مورد زکات به حد معين يا تعداد معين برسد . هر يک از اين اموال نه گانه حد نصاب خاصي دارند . احکام زکات فطره :

            1. کسي که موقع غروب شب عيد فطر بالغ و عاقل و هشيار است و فقير نيست بايد براي خودش و کساني که نان خور او هستند ، هر نفر به ميزان تقريبي 3 کيلو گرم گندم و يا جو يا خرما يا برنج و مانند اين ها به مستحق بدهد . اگر پول يکي از اين ها را هم بدهد ، کافي است .

            2. کسي که ديگري بايد فطره ي او را بدهد ، واجب نيست فطره خود را بدهد .

            3. کسي که نمي تواند مخارج سال خود و خانواده اش را تامين کند و کسبي هم ندارد که بتواند مخارج سال خود و خانواده اش را پرداخت کند ، فقير است و دادن زکات فطره بر او واجب نيست .

            4. انسان بايد زکات فطره را به قصد قربت يعني براي انجام فرمان خداوند بپردازد و موقع پرداختن نيت زکات فطره نمايد .

خمس

         خمس يکي از راه هاي تامين هزينه هاي عمومي است که به هفت چيز تعلق مي گيرد و رايج ترين آن ها منفعت کسب و کار است . همه ي کساني که از طريق کار ، درآمدي کسب مي کنند ، پس از صرف هزينه هاي سالانه ي زندگي خود و خانواده ، بايد5/1 آنچه را باقي مانده به عنوان خمس جدا کرده و به حاکم اسلامي و يا مجتهد جامع الشرايط پرداخت کند تا در راه هايي که قرآن کريم و رسول اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) معين کرده اند مصرف کند .

. احکام مربوط به خمس :

           -  تا خمس مال پرداخت نشود ، استفاده از آن جايز نيست ، مثلا با پولي که خمس آن پرداخت نشده ، نمي توان چيزي خريد .

           -  اگر با پولي که خمس آن داده نشده است ، خانه اي خريداري شود ، نماز خواندن در آن خانه باطل است .

آذوقه اي که از درآمد سال براي مصرف در خانه خريده شده است – مانند برنج ، روغن و چاي – اگر در آخر سال زياد بيايد بايد خمس آنچه باقي مانده است ، پرداخت شود .

           -  زيورآلات خانم ها ، اگر بيش از مقدار مصرفي متداول آن ها باشد و جنبه ي ذخيره به خود بگيرد ، قسمت اضافي آن داراي خمس است و خمس آن بايد پرداخته شود .

           -  اگر چيزي را که خمس آن داده نشده به کسي ببخشند ، آن چيز مال او نمي شود .

           -  اگر بچه اي سرمايه اي داشته باشد و از آن منافعي به دست آيد ، بنابر احتياط واجب بعد از آن که بالغ شد بايد خمس آن را بدهد .

مالیات :

علاوه بر هزينه هاي يک شهر ، هزينه هايي وجود دارد که مربوط به زندگي در يک کشور است . ساخت راه هاي ميان شهر ها و روستاها ، محافظت از جنگل ها و محيط هاي طبيعي ، ايجاد امنيت و مانند اين ها هزينه هايي دارد که افراد کشور در تامين آن شرکت مي کنند .

پرداخت ماليات براي تامين اين گونه هزينه ها است . 

 

چکیده دین وزندگی۲

چکیده دین وزندگی۲

درس اول : جلوه هاي حکمت و تدبير

 

هدف کلي :

          آشنايي بيشتر با غايت مندي و حکمت و تدبير در خلقت و انس و توجه بيشتر به خالق حکيم و مدبر جهان

اصطلاحات علمي درس :

         * حکمت و حکيم

         * غايت مندي

         * تدبير

         * صانع و صنع

  مرور بر مفاهيم

         1. هر موجودي از اجزاي خاص و معيني تشکيل شده است .

         2. اين اجزا با آرايش مخصوص به خود در کنار يکديگر قرار گرفته اند .

         3. هر يک از اين اجزا ، خواص ويژه اي دارند که با وظيفه ي آن ها هماهنگي دارد .

          4. هر جزئي کار مخصوص انجام مي دهد وظيفه ي معيني بر عهده دارد .

          5. ميان وظايف و مسئوليت ها پيوستگي و ارتباط مشاهده مي شود .

          6. نتيجه ي هر نظمي هدف خاص است .

          7. شاخصه ي اصلي مجموعه ها و موجودات بزرگ و کوچک جهان « هدف » است . 

 

پیام آیات :

         1- آيات شريفه ي 189 تا 191 آل عمران ، دو نشانه را براي صاحبان خرد معرفي مي کند :

                 الف) آفرينش آسمانها و زمين

                 ب) آمد و شد شب و روز

          2- با توجه به آيات شريفه ي فوق ،صاحبان خرد ويژگي هايي دارند از جمله :

                الف) خداوند را در همه حال (ايستاده ، نشسته و در حالي که به پهلوهاي خود آرميدند ) ياد مي کنند.

                ب) در آفرينش آسمان ها و زمين انديشه مي کنند.

         3- از دقت در آيات شريفه ي فوق اين مطلب مستفاد مي شود :

                خداوند خالق حکيم و مدبر است و هيچ امري از طرف او بيهوده و باطل نيست.

جهاني خيالي و بدون قانون و نظم داراي ويژگي هايي مي باشد از جمله:

           در اين جهان ممکن است در هر لحظه و بدون علت خاصي ،حادثه اي رخ دهد ،موجودي پديد آيد يا از بين برود و اشياء خصوصيات خود را از دست بدهند .

          در اين جهان فرضي ،نيروهاي عالم ،در هر گوشه اي به دلخواه خود دخالت مي کنند و حوادثي غيره منتظره را پديد مي آورند. 

  جهان واقعي

          - ميان (( همکاري و نظم )) و (( قانون مندي )) رابطه اي وجود دارد يعني همکاري و ترکيب ميان پديده ها از نظم و قانون مندي خاصي پيروي مي کنند و نتايج معين و مشخصي را به دنبال دارد . اين حالت را مي توانيم در همه موجودات پيرامون خود ، هم چون سنگها ، فلزات ، گياهان ، حيوان ها و انسانها ببينيم .

- ويژگي هاي جهان واقعي عبارتند از :

         الف) هر موجودي از اجزاي خاص و معيني تشکيل شده است .

         ب) اين اجزاء با آرايش مخصوص به خود در کنار يک ديگر قرار گرفته اند .

         پ) هر يک از اين اجزاء ،خواص ويژه اي دارند که با وظيفه ي آنها هماهنگي دارد .

          ج ) هر جزيي کار مخصوصي انجام مي دهد و وظيفه ي معيني بر عهده دارد .

          د ) ميان وظايف و مسئوليت ها پيوستگي و ارتباط مشاهده مي شود ،به گونه اي که کار هر يک مکمل و ادامه ي کار ديگري است و کارها و مسئوليت ها در ارتباط با هم معنا مي يابند و اگر به کار يک جزء به تنهايي نگاه شود ، ناقص و ناتمام به نظر مي آيد.

          هـ) نتيجه ي هر سامان و نظمي و هر همکاري و فعاليتي ،هدف خاصي است که آن را از ساير سامان دهي ها و همکاري ها جدا مي کند .

- از ويژگيهاي جهان واقعي (( پيوستگي و ارتباط ميان وظايف و مسئوليت ها )) را چنين مي توان شرح داد :

           الف ) کار هر يک از اجزاء مکمل و ادامه ي کار جزء ديگر است .

           ب ) کارها و مسئوليت ها در ارتباط با هم معنا مي يابند .

           ج ) اگر به کار يک جزء به تنهايي نگاه شود ،ناقص و ناتمام به نظر مي آيد . 

  شاخصه هاي اصلي

          - شاخصه ي اصلي مجموعه هاي قانون مند و منظم هدف و غايت است .

          - هدف و غايت عنصري است که سبب پيدايش يک نظام مي شود و به تمام فعاليت هاي آن معنا مي بخشد .

          - ويژگي اي که مانند روح در همه ي اجزاء و فعاليت ها حضور دارد هدف است .

          - بدون هدف پيوستگي و ارتباط و هماهنگي معنا ندارد و مجموعه ي داراي نظام شکل نمي گيرد .

          - همکاري و پيوستگي و نظام براي آن ضرورت دارد که به هدف معيني منجر شود و به سرانجام روشني برسد .

   ويژگي هاي خلقت خداوند با توجه به خطبه 90 نهج البلاغه :

          الف ) بديع بودن و بي سابقه بودن خلقت

          ب) استفاده نکردن از طرح و نقشه ي قبلي

          پ) آيت و نشانه بودن همه ي موجودات بر حکمت و تدبير الهي

          ج ) وجود نظم مشخص ،تقدير و اندازه ي معين و متناسب با هدف در هر موجود

          د ) وجود هماهنگي ميان نظم و ساختار هر موجود با نوع کار و فعاليتي که بر عهده دارد و هدفي که تعقيب مي کند .

          هـ) تجاوز نکردن موجودات از تقدير الهي و نظم تعين شده

          و) حرکت موجودات در چهار چوب هدف 

 

  درس دوم : با کاروان هستي

هدف کلي :

           تشخيص جهان به عنوان يک نظام يکپارچه که داراي هدف است .

  مرور بر مفاهيم :

        1. مجموعه ي جهان خلقت نظامي واحد و به هم پيوسسته است .

        2. يک پيوستگي طولي و يک پيوستگي عرض ميان نظام ها برقرار است .

        3. نظام هاي هم طول --> نظام هاي تو در تو .

        4. نظام هاي هم عرض --> نظام هايي که در کنار يکديگرند .

        5. نظام هاي بزرگ از به هم پيوستن نظام هاي کوچک شکل مي گيرند .

        6. فعاليت نظام هاي کوچک هم در خدکت خود اين نظام و هم در خدمت نهايي ترين هدف نظام است .

        7. هر قدر علم و دانش بشر توسعه يابد درک روابط و پيوستگي ميان نظام ها آسانتر مي شود .

       8. از پيوستگي و ارتباط ميان نظام ها ، نظام واحد جهاني حاصل مي شود .

       9. نظام واحد جهاني يک هدف بزرگ را دنبال مي کند و آن سير في الله يعني حرکت تکاملي خلقت است .

      10 . نامحدود بودن عمر نظامهاي دنيوي به معناي نيستي و نابودي نيست ،بلکه براي پيوستن به نظامي ديگر و تجديد سازمان و استمرار در متن نظامهاي ديگر صورت مي گيرد.

      11 -طبق  آيه ي ...ما تري في خلق الرحمن من تفاوت فارجع البصر هل تري من فطور هيچ چيز در متن عالم طبيعت از بين نمي رود بلکه در نظامي تازه تر خود را مي نماياند .

رابطه عرضی و طولی

       يک پيوستگي طولي و يک پيوستگي عرضي ميان نظام ها بر قرار است .

پيوستگي طولي ميان نظام ها :  

        درپيوستگي طولي هدف جز کوچک در طول هدف جز بزرگ قرار دارد و آن نيز در خدمت جز بزرگ تر ، تا به برترين هدف

 

پیوستگی عرضی در نظام ها :

         ميان نظام هااين است که غير از رابطه ي طولي , مجموعه اي از اعضا هستند که به هم مرتبط و پيوسته اند .اين اعظا در عرض يک ديگر و انجام دادن فعاليتي مشترک ,يک مجموعه را مي سازند.

 

ويژگي هاي يک نظام يک پارچه :

        1. فعاليت نظام هاي کوچک هم در خدمت خود اين نظام هاست و هم در خدمت نهايي ترين هدف نظام است .

        2. هر دستگاهي نظم ، قانون مندي و هدف خاص خود را دارد . اما اين امر نه تنها مانع هماهنگي و همکاري سراسري آن ها براي رسيدن به هدف نهايي نيست ، بلکه در خدمت آن است .

        3. نظام هاي بزرگ از به هم پيوستن نظام هاي کوچک شکل مي گيرند .

        4. هر چه دايره ي نظام ، بزرگ تر مي شود ، نظم و قانون مندي گستر ده تري به وجود مي آيد که نظام هاي کوچک تر را در درون خود جاي مي دهد .

       5. نظام هاي پيوسته و تو در تو ، فعاليت هماهنگ و سازمان يافته اي انجام مي دهند که در پايان منجر به رسيدن به هدف نهايي مي شود .

پيامهاي اصلي درس :

          الف) بدن انسان تمثيلي است براي نظام واحد جهاني ،نظامي که اجزاي آن فعاليتهاي معيني را در جهت رشد و بالندگي بر عهده گرفته اند .

          ب) سلولها کوچکترين عضو در ساختمان حيوانها (و گياهان )هستند . هر سلولي داراي نظامي واحد و پيوسته است.

          پ) سلولها خود عضوي از يک نظام بزرگتر هستند که به خاطر نقشي که در آن نظام بزرگ (معده ،روده يا قلب ) دارند ،معنا مي يابند .

         ت) معده ،روده و قلب و ... که نظام بزرگتري را شکل مي دهند عضوي از يک نظام بزرگتر يعني بدن انسانند که به خاطر نقش و جايگاهي که در بدن دارند معنا مي يابند .

         س) مجموعه نظام هاي کوچک و بزرگ داخل بدن انسان با هم پيوسته اند و براي تامين يک هدف نهايي مي کوشند .

         ج) جهان نيز مانند بدن انسان شامل مجموعه ي نظامهاي کوچک و بزرگ است که با هم مرتبط و پيوسته اند .

         د) اگر نظامي به ظاهر از بين برود ،اجزايش نابود نمي شود بلکه در نظامي جديد ظهوري دوباره پيدا مي کند

         ه) فعاليت مجموعه ي نظامهاي به هم پيوسته –نظام واحد جهاني – يک هدف بزرگ دارند که همان حرکت تکاملي خلقت و سير في الله است . 

 

  درس سوم : سرمايه هاي رشد

 

هدف کلي :

         آشنايي با جايگاه انسان در نظام خلقت و ارزشهاي انسان

  مرور مفاهيم

         1- ارزش هر کس به درک و فهم او از حقيقت هستي و جايگاه انسان در کاروان آفرينش بستگي دارد .

         2- وديعه هاي الهي در انسان عبارتند از :

                -سرشت خدا آشنا

                - گرايش به نيکيها و زيبايي ها

                - وجدان اخلاقي

                - قوه ي عقل

         3- از وجدان اخلاقي تعبير به نفس لوامه شده است.

         4 - برترين نعمتي که خدا در وجود انسان قرار داده است قوه ي عقل است

         5- قوه ي عقل تشخيص دهنده ي درستي از نا درستي و خوبي از بدي است

         6- حجت آن چيزي است که با آن عليه انسان دليل مي آورند

         7- حجت آشکار رسولان و انبياء و ائمه

         8- حجت نهان عقل

         9- نتايج پذيرش دعوت انبياء:

                 - تجلي زيبايي هاي ايمان و عمل صالح

                - سرشار شدن زندگي از نيکيها و زيبايي ها

                - بهره مندي از زندگي جاويد در بهشت

1. ارزش هر کس به درک و فهم او از حقيقت هستي و جايگاه انسان در کاروان آفرينش بستگي دارد .

2. امام علي (ع)در مورد حقيقت انسان مي فرمايند :خدا رحمت کند انساني را که بداند از کجا آمده ،در کجا قرار دارد و به سوي کجا رهسپار خواهد شد.

3. خداوند به انسان کرامت بخشيد . و بر بسياري از مخلوقات برتري داده است و آنجه را که در آسمانها و زمين است براي بهره مندي او آفريده است . 

  سوره ي اسراء – آيه ي 70

سوره ي جاثيه – آيه ي 13

سوره ي فجر – آيات 27 تا 30

          پيام اين آيات چنين است که خداوند درميان موجودات جهان ،انسان را براي خود برگزيد و بهشت ويژه اش را به او اختصاص داد و فرمود : (( جهان را براي تو آفريدم و تورا براي خودم )) . 

  سوره ي انسان – آيات 2 و 3

         آيات شريفه ي فوق درباره ي منزلت انسان بيانگر اين مفهوم است که خداوند انسان را صاحب اراده و آزاد آفريد و مسئول سرنوشت خود قرار داد و او از انسان خواسته است با کار و ابتکار خود زمين را آباد سازد و با انتخاب خود ،يکي از دو راه سعادت و شقاوت را اختيار کند .

  سوره ي فصلت – آيه ي 53

 

         آيه ي شريفه ي فوق بيان گر اين مفهوم است که کافي است انسان با ديده ي دل ،در خود و جهان نظر کند و جلوه هاي قدرت ،حکمت ،رحمت و مهرباني خداوند را در آنها ببيند و سرشت خدا آشنا که يکي از وديعه هاي الهي در انسان است از آن مستفاد مي شود.

         امام علي (ع) در خصوص ((سرشت خدا آشنا ))مي فرمايند : در هيچ چيزي نظر نکردم ،مگر اين که خدا را قبل از آن ،بعد از آن و با آن ديدم.

         تدبر در آيه ي سنريهم اياتنا في الافاق و في انفسهم حتي يتبين تهم انه الحق ... ما را به مفهوم ابياتي از عمان ساماني مي رساند که اين ابيات ناظر بر ((سرشت خدا آشنا )) است .

  سوره ي شمس – آيات 7 و 8

          آيات شريفه ي فوق بيانگر اين وديعه ي الهي است :گرايش به نيکي ها و زيبايي ها يعني انسان نيکي ها و بدي ها و زيبايي ها و زشتي ها را درک مي کند و در خود گرايشي به سوي نيکي ها و زيبايي ها احساس مي کند .کرامت ،بزرگواري ،صداقت و عدالت را دوست دارد و از دو رويي ،ذلت ،دون همتي و ظلم بيزار است .

          تدبر در آيه « لا اقسم بيوم القيامه و لا اقسم بالنفس اللوامه » ما را به مفهوم « وجدان اخلاقي » مي رساند .

          در قرآن کريم از وجدان اخلاقي به نفس لوامه تعبير شده است .

          برترين نعمتي که خدا در وجود انسان قرار داده است ، قوه ي عقل است .

          منظور از قوه عقل ، تشخيص دهنده ي درستي از نادرستي و خوبي از بدي است .

          منظور حضرت علي (ع) از قوه ي عقل اين است که اين نعمت بزرگ را پيام آور حقق ، دوست انسان ، نجات دهنده ي وي ، بهترين ثروت و نزديک کننده به خدا ناميده است .

          حجت آن چيزي است که با آن عليه انسان دليل مي آورند .

 دو حجتي که خداوند در روز قيامت عليه گناهکاران با آن ها دليل مي آورد :

الف) ارسال پيامبران در وجود امامان . ب) وجود عقل در انسان

پذيرش دعوت انبيا و بهره بردن از الهامات فرشتگان و امدادهاي آنان نتايجي را براي انسان به دنبال دارد :

          1) زيبايي هاي ايمان و عمل صالح در وجودش تجلي مي کند .

          2) زندگي اش سرشار از نيکي ها و زيبايي ها مي شود .

          3) زندگي جاويد لبريز از سرور و خرسند را در بهشتي که خداوند برايش آماده کرده ، به دست خواهد آورد . 

 

   

  درس چهارم : روزنه های خطا

 

هدف کلي :

 آشنايي با موانع رشد و کامل و عوامل سقوط انسان و گرايش به دوري از آن ها

  مرور بر مفاهيم

         1. موانع رشد و رستگاري عبارتند از :

                 - نفس اماره

                 - جهل از حقايق

                 - غفلت از خدا و آخرت

                 - دام هاي شيطان

        2. تحريک کننده ي دروني به سوي گناه همان نفس اماره است .

        3. قرآن کريم جهل را سرچشمه ي بسياري از گناهان و لغزش ها داند .

        4. ايمان به آخرت سبب دوري از گناه مي گردد .

        5. راه هاي وسوسه کردن انسان توسط شيطان عبارتند از :

               - آراسته و زيبا نشان دادن گناه

               - سرگرم کردن انسان ها به آرزوهاي دور و دراز دنيايي

               - غافل کردن از ياد خدا

               - ايجاد دشمني و کينه ميان افراد

       6. از نظر قرآن کريم عامل اصلي گناه خود انسان است .

       7. ابعا وجود انسان عبارتند از :

               - بعد جسماني

               - بعد روحاني

      8. « ثابت بودن خود » و « روياهاي صادقه » اثبات کننده ي بعد روحاني وجود انسان هستند .

      9. « من » و « هويت » انسان ثابت است و مستقل از جسم اوست .

      10. روح ثابت است يعني اين که تجزيه و تحليل نمي پذيرد و فرسوده و مستهلک نمي شود

      11. در روياي صادقه انسان از زمان حال و مکان خود خارج مي شود که اين دليلي بر بعد روحاني وجود انسان است

      12. ويژگيهاي روح يا بعد روحاني وجود انسان :

              - توانايي انتخاب و تصميم گيري دارد .

              - جاودانگي را طلب مي کند .

              - به دنبال کمالات بي نهايت و نا محدود است .

              - کرامتها يا رزايل اخلاقي را کسب مي کند.

              - اگر به کرامت اخلاقي آراسته شد ،مقرب درگاه خدا مي گردد.

              - اگر به رذيلتها تن داد تا اعماق جهنم سقراط مي کند . 

توضیحات :

1- به اين علت انسانها تن خويش را به گناه آلوده مي کنند و از همراهي با کاروان کمال و فلاح باز مي مانند که زمينه گناه را در خود پرورش مي دهند و دل به دعوت هاي باطل دروني و بيروني مي سپارند .

2- موانع رشد و رستگاري عبارتند از :

          الف ) نفس اماره

                    -  ميل سرکشي که در انسان زبانه مي کشد و وي را به طلب هر چه بيشتر لذت ها فرا مي خواند ،

                    -  ((نفس اماره ))يعني فرمان دهنده به بديها

                    -  تحريک کننده ي دروني به سوي گناه ،همان (( نفس اماره )) است

                    -  حضرت علي (ع) درباره ي آن مي فرمايد : (( دشمن ترين دشمن تو همان نفسي است که در درون توست ))

                    -  ميل سرکشي که در درون انسانها زبانه مي کشد و وي را به طلب هر چه بيشتر لذت ها فرا مي خواند ،نفس اناره يعني فرمان دهنده به بدي ها ناميده مي شود .

          ب ) جهل از حقايق

                 -  قرآن کريم جهل را سرچشمه ي بسياري از گناهان و لغزشها مي داند

                 -  امام صادق (ع) در خصوص نقش جهل در لغزش و گناه مي فرمايند : در لشکر عقل ، هفتادوپنج فضيلت و ارزش وجود دارد که سرچشمه ي همه ي فضايل ديگرند و در لشگر جهل ،هفتادوپنج رزيلت و زشتي وجود دارد که منبع ساير زشتي ها و بدي هاست.

                 - کسي که خدا را فراموش مي کند و از او غافل است ،به راحتي تن به گناه مي دهد.

          ج ) غفلت از خدا و آخرت

                   - عامل ديگر غلطيدن در گناه ،بي توجهي به آخرت است.

ايمان به آخرت به دو علت سبب دوري از گناه مي گردد :

         الف ) کسي که به آخرت ايمان دارد ،گناه را چون آتشي مي بيند که اگر از آن توبه نکند روزي گريبان او را خواهد گرفت .

         ب) شوق رسيدن به پاداش آخرت سبب رغبت در اطاعت خداوند و مواظبت بر پاکيزگي است

          د ) دام هاي شيطان

                -  شيطان دشمن انسان است و خود را از آدميان برتر مي پندارد

                -  سوگند ياد کرده است که فرزندان آدم را فريب دهد و انتقام رانده شدن از درگاه الهي را بگيرد .

                -  کار او وسوسه کردن و دادن وعده هاي دروغين است و جزهمين وسوسه ،راه نفوذ ديگري ندارد .

                -  راه نفوذ او همان هوسها و نفس اماره ي خود انسان است

شيطان از راه هاي زير ، انسان را به نافرماني از خدا وسوسه مي کند .

         - آراسته و زيبا نشان دادن گناه .

         - سرگرم کردن انسان ها به آرزوهاي دور و دراز دنيايي .

        - غافل کردن از ياد خدا و کارهاي که به ياد خدا مي اندازد ، مانند نماز .

        - ايجاد دشمني و کينه ميان افراد . 

3- . وجود انسان از دو بعد جسماني و روحاني تشکيل شده است .

          -  بعد جسماني و مادي انسان ، مانند ساير جسم ها و مواد  

                      دچار تجزيه و تحليل مي شود

                      سرانجام فرسوده و متلاشي مي گردد

                      به مکان خاص و زماني خاص نيازمند و محدود است .

        -  بعد روحاني و غير جسماني انسان :

                     -  تجزيه و تحليل نمي پذيرد ،

               -   متلاشي نمي شود و به همين جهت ، بعد از مرگ بدن باقي مي ماند و آگاهي و حيات خود را از دست نمي دهد .

               -   آگاهي هاي انسان ، قدرت اختيار و تصميم گيري ، عواطف و احساسات و اخلاق ، همه مربوط به اين بعد از وجود انسان است .

3- دو دليل براي اثبات وجود بعد روحاني انسان وجود دارد : 1) ثابت بودن خود . 2) روياهاي صادقه

            -  گرچه انسان در طول زندگيي حالات و تصورات گوناگوني پيدا مي کند ، معلوماتش تغيير مي کند و اخلاقش عوض مي شود ، اما در ميان همه ي اين تغييرات و تحولات ، يک محور ثابت و يک حقيقت تغيير ناپذير دارد که به پشتوانه ي آن مي گويد : اخلاق من تغيير کرده يا افکار من عوض شده است . زيرا در همه ي اين قضايا ، « من » يک حقيقت ثابت و پابرجاست و من به «غيرمن» تبديل نشده است .

           -  . تبديل نشدن «من» به «غيرمن» ، وجود بعد روحاني انسان را ثابت مي کند و به آن ثابت بودن خود مي گويند .

          -  وقتي مي گوييم روح ثابت است ، منظور اين است که «من» يا «روح» تجزيه و تحليل نمي پذيرد و فرسوده و مستهلک نمي شود و به چيز ديگري تبديل نمي گردد ؛ مانند مواد جسماني بدن نيست که جاي خود را به مواد ديگر دهد . چرا که اگر چنين اتفاقي بيفتد ، اين «من» جديد را نمي توان همان «من» قبلي دانست .

          -  ثبات هويت ما ناشي از ثبات اندام هاي ما نيست . ديده ايم که برخي از انسان ها قسمت هايي از بدن خود را در حادثه اي از دست مي دهند ، اما نه خودشان و نه ديگران ، هيچ گاه احساس نمي کنند که قدري از هويت و «من» او کم شده باشد و اين نشان مي دهد که ثبات هويت و «خود» ما ناشي از ثبات اندام هاي ما نيست .

           -  بعضی از خواب ها ، خبر از حوادث گذشته يا رويدادهاي آينده مي دهند يا ويژگي هاي مکاني را بيان کنند که شخص بيننده ي خواب هرگز آن جا را نديده است . بنابراين ، انسان در اين قبيل خواب ها ، از ظرف زمان يا مکان خود خارج مي شود و ره زماني در گذشته يا در آينده مي رود و يا در مکاني که تا به حال نرفته ، قرار مي گيرد .

 

درس پنجم : پنجره اي به روشنايي

 

هدف کلي :

 مقايسه ديدگاه ها درباره ي مرگ و تشخيص مزيت ها و برتري هاي ديدگاه توحيدي و ثمرات آن

مرور مفاهيم :

          1. انسان همواره با حادثه ي عظيمي به نام «مرگ» روبروست .

          2. در مواجهه ي با مرگ دو ديدگاه کلي وجود دارد .

         3. يک ديدگاه مي گويد که مرگ پايان زندگي است .

         4. ديدگاه ديگر مي گويد که مرگ آغاز حيات برتر است .

         5. قرآن کريم اين دو ديدگاه را طرح مي کنند و نتايج هر دو ديدگاه را اعلام مي کند .

         6. هر يک از اين دو ديدگاه داراي پيامدهايي در زندگي انسان است .

         7. دنياي امروز ، با غفلت از جهان آخرت ، زيان سنگين اخلاقي و اجتماعي ديده است .

دو واکنش کساني که مرگ را پايان زندگي مي دانند در برابر موضوع مرگ :

                - اضطراب از فنا و نابودي

               - غفلت و بی توجهی نسبت به مرگ برای رهایی از اضطراب ناشی از آن

پیام آیات    سوره ي روم ، آيه ي 7و8 و سوره ي يونس ، آيه ي 7و8

           اين آيات ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله ي مرگ را نقد مي کند و پيام هاي زير از آن مستفاد مي شود:

           1. منکرين آخرت نسبت به زندگي دنيا سطحي نگر هستند و ظاهر اين زندگي را مي بينند .

           2. اين گروه درباره نظام خلقت نمي انديشند : جهان خلقت نظامي حق دارد که لازمه ي آن غايتمندي آن است .

           3. اين گروه ملاقات پروردگار را انکار مي کنند .

           4  . رضايت دادن به زندگي دنيا و قناعت کردن به آن از ويژگي هاي اين گروه است .

           5. از نشانه هاي نظام حکيمانه و غايتمندي در جهان خلقت غفلت مي کنند .

           6. ديدگاه اين گروه آثار گناه آلود دارد و سرنوشت زيانباري در جهان ديگر دارند .

پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ اين است که :

          - قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان .

           - بي ارزش شدن زندگي

           - دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي

           - کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي .

           - قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد . 

دقت آيات  سوره ي کهف ، آيه ي 103 تا 105  سرنوشت کساني که راه غفلت از مرگ را پيش گرفته اند چنين است که :

           - کوشش آنان در زندگي به جايي نمي رسد .

           - سرمايه ي زندگي را از دست مي دهند .

           - فکر مي کنند که بهترين عملکرد را دارند اما تلاششان بي نتيجه است .

           - اگر اعمال درستي هم داشته باشند به دليل نوع زندگي که انتخاب کرده اند فايده نخواهد داشت .

           - اعمالشان در روز قيامت ارزشي ندارد و راهگشا نخواهد بود .

 

دید گاه الهی نسبت به مرگ :

           - مرگ غروبي است  که طلوعي درخشانتر در پيش دارد .

           -   مرگ ، نسبت به دنيا مرگ و نسبت به جهان ديگر تولد است .

           - آدمي نابود نمي شود و از يک هستي به هستي بالاتري مي رود .

           -  مرگ گذرگاهي به جاودانگي است .

. پيامبر اکرم (ص) درباره ي مرگ مي فرمايد : باي بقا خلق شده ايد ، نه براي نابودي و فنا ، و با مرگ تنها از جهاني به جهان ديگر منتقل مي شويد .

. از ديدگاه پيامبر (ص) با هوش ترين مومنان کساني هستند که : آنان که فراوان به ياد مرگ اند و بهتر از ديگران خود را براي آن آماده مي کنند .

. امير مومنان علي (ع) درباره مرگ مي فرمايد : اي مردم ! آدمي در همان حال از مرگ مي گريزد ، آن را ملاقات مي کند . زندگي ميدان از دست دادن جان ، و فرار از مرگ عين نزديک شده به آن است .

پيامدهاي ديدگاه الهي نسبت به مرگ :

         - بيرون آمدن زندگي از بن بست

         -  باز شدن پنجره ي اميد و روشنايي به روي انسان

         - ايجاد شور و نشاط و انگيزه ي فعاليت و کار در زندگي .

         - نهراسيدن از مگر و آمادگي براي فداکاري در راه خدا .

         -  دفاع از حق و مظلوم و فداکاري در راه خدا آسان تر مي شود

         -  شجاعت به مرحله ي عالي آن می رسد فداکاري در راه خدا ضروري شود

برخي از افراد گرچه منکر آخرت نيستند ولي از آن غافل اند يعني رفتار و کردارشان کم تر از ايمان قلبي و باور جدي به اين انديشه است . بسياري از آنان چنان به زندگي دنيوي خود سرگرم اند که از حيات اخروي غافل مانده اند . اينان در حقيقت داراي ايمان قوي نيستند و صرفا به زبان يا حداکثر در انديشه معاد را قبول دارند و قلبا بدان گرويده اند . 

 

درس ششم : آينده ي روشن

 

هدف کلي :

           توانايي تبيين دلايل ضرورت معاد و امکان معاد جسماني

 مرور مفاهيم :

           1. قرآن کريم حيات اخروي انسان را حتمي مي داند و انسان ها را به انديشه ي در آن دعوت مي کند .

           2. قرآن کريم زندگي دنيايي را عبث و بيهوده نمي داند و خداوند را از بيهوده کاري منزه مي شمارد .

           3. عقل آدمي مي گويد که توجه به خبر انبيا درباره ي آخرت ، ضرورت است و هشدار آنان را بايد جدي گرفت .

           4 . اقتضاي حکمت الهي وجود جهان آخرت و بازگشت انسان به سوي خداست .

           5. اقتضاي عدل الهي وجود جهاني به نام آخرت است نا انسانها به آن چه استحقاقش را دارند ، برسند .

           6. زنده شدن انسان ها پس از مگر با همه ي قوانين علمي سازگار است و امکان تحقق آن وجود دارد .

           7. از ديدگاه انبيا لازمه ي ايمان به خدا ، ايمان به آخرت است .

          8. بعد از توحيد مهم ترين موضوعي که در قرآن کريم سخن رفته ، معاد است .

یک استدلال : دفع خطر احتمالي لازم است

           مقدمه اول : . مهم ترين خبري که انبيا براي بشر آورده اند خبر از معاد و سراي آخرت است و آنها آن را به عنوان یک خطر جدی عنوان کرده اند

           مقدمه دوم  :طبق یک  قاعده عقلي« دفع خطر احتمالي لازم است . »

           نتیجه : پس بر هر انسان عاقلی تحقیق و توجه به آخرت امری واجب و ضروری است

استدلالهايي که بر ضرورت معاد دلالت دارند :

            - راه حکمت الهي

            - راه عدل خداوندي

کار حکيمانه ، کاري است با هدف معقول و شايسته که نتايج صحيح و عاقلانه به دنبال دارد .

کسي که کارهايش حکيمانه است  حکيم مي گويند .

لازمه ي حکمت خدا اين است که هيچ کاري از کارهاي خدا بيهوده و عبث نباشد پس لازمه ي حکمت خدا اين است که زندگي انسان را پاياني نباشد و آن چه در اين جهان به دست مي آورد با مرگ او از بين نرود . 

خدا حکيم است چرا که اگر موجودي را خلق مي کند :

           - هدفي شايسته برايش قرار مي دهد .

          - امکانات رسيدن به هدف را هم به او اعطا مي کند .

          - اگر تمايلات و خواسته هايي در وجودش آفريده ، پاسخ مناسب آن را پيش بيني کرده است .

یک استدلال :

           -  هر انساني ميل به جاودانگي دارد و در آرزوي حياتي جاويدان است

           -  لازمه حکمت الهی این است که اگر میلی را در نهاد انسان قرار داد راه رسیدن به آن را هم داشته باشد

           -   اگر زندگي انسان منحصر به همين دنيا باشد به معني آن است که به اين ميل او پاسخ درستي داده نشده است .

نتیجه :  از آن جايي که هر ميلي که در نهاد انسان است ، پاسخگويي در جهان خارج دارد نتيجه مي گيريم که يک زندگي جاويد در جهان آفرينش وجود دارد .

یک استدلال دیگر : « ميل به کمالات بي نهايت » ضرورت معاد را ثابت مي کند :

           - انسان طالب و خواستار همه ي کمالات و زيبايي ها ست ، اين طالب در هيچ حدي محدود نمي شود و پايان نمي پذيرد .

            - دنيايي که در آن زندگي مي کنيم به تنهايي جاي مناسبي براي پاسخگويي به نيازهاي انسان نيست و عمر محدود انسان نيز با اين گرايش ها تناسب ندارد .

           - ممکن نيست که خداوند عشق به خود و حيات ابدي را در وجود کسي قرار دهد و سپس او را در حالي که هنوز به شدت مشتاق اوست و بدان نرسيده از هستي بيندازد . 

 نتيجه :  اگر مرگ پايان زندگي انسان باشد ، عموم دستورات الهي و سفارش هاي عقل و فطرت بيهوده مي شود و همه ي کمالات کسب شده از دست خواهد رفت . پس ميل به کمالات بي نهايت ضرورت معاد را در پرتو حکمت الهي اثبات مي کند . 

 اثبات ضرورت معاد بر اساس عدل الهی :

یک استدلال :

            -  در این دنیا هم انسان های نیکوکار و هم  انسان های بد کار وجود دارند

            - نظام حاکم بر اين جهان اجازه نمي دهد که هر کس به طور کامل به نتيجه ي اعمال نيک يا بد خود برسد

            - در اين صورت اگر معاد نبود امکان اجراي عدالت ميان مردمان وجود نداشت .

نتیجه :  پس عدل خدا ايجاب مي کند که در پي اين جهان عالمي ديگر وجود داشته باشد تا عدل و داد درباره ي همگان اجرا شود . 

 

درس هفتم : منزلگاه بعد

 

هدف کلي :

           آشنايي با جهان برزخ و توانايي تبيين رابطه ي آن با دنيا و آخرت

  مرور بر مفاهيم :

              1. به فرموده ي قرآن کريم پس از مرگ و قبل از قيامت ، انسان وارد عالم برزخ مي شود .

             2. در دوره ي برزخ ، بدن مادي و دنيايي حيات خود را از دست مي دهد .

             3. در دوره ي برزخ ، روح فعاليت آگاهانه دارد .

            4. پيشوايان معصوم ما را درباره ي سرنوشت مومنان و کافران در برزخ ، راهنمايي کرده اند.

            5. بهره اي از بهشت و جهنم آخرت نيز در دوره ي برزخ نصيب مومنان و کافران مي شود .

            6. دردوره ي برزخ پرونده ي اعمال انسان ها باز است و آثار کارهايي که در دنيا انجام داده به او مي رسد . 

نکات :

1. انسان ها در هنگام مرگ ، از آگاهي و توانايي اي برخوردار هستند که بتوانند با خداوند و ملائکه گفت و گو کنند و پاسخ شان را بشنوند .

2. برزخ در لغت به معناي فاصله و حايل ميان دو چيز است .

3. عالم برزخ عالمي است ميان زندگي دنيايي و حيات اخروي که آدميان پس از مرگ وارد آن مي شوند و تا قيامت در آن جا مي مانند .

4. ويژگي هاي عالم برزخ :

           - روه هم چنان به فعاليت هاي آگاهانه خود پس از مرگ ادامه مي دهد .

           - در اين عالم ، انسان با خداوند و فرشتگان گفتگو مي کند و پاسخ شان را مي شنود .

           - بخشي از پاداش و جزاي مردم در عالم برزخ داده مي شود .

           - ارتباط عالم برزخ با دنيا ، پس از مرگ نيز همچنان برقرار است .

5.  فرشتگان در هنگام مرگ  روح انسان ها را « توفي » مي کنند ، يعني روح انسان را به طور تمام و کمال دريافت مي کنند .

6. دريافت تمام و کمال چيزي را توفي مي گويند .

7. از ويژگي هاي عالم برزخ :

            - انسان با خداوند و فرشتگان گفتگو مي کند و پاسخ شان را مي شنود .

            - مجموعه ي اعمال خود در دنيا را مي بيند و با آن ها گفتگو مي کند .

8. بخشي از پاداش و جزاي مردم در عالم برزخ داده مي شود . مومنان در « بهشت برزخي » و کافران در « جهنم برزخي » که تجلي کوچکي از بهشت و جهنم آخرت است ، روزگار مي گذرانند .

9. پرونده ي اعمال انسان ها با مرگ بسته نمي شود و پيوسته بر آن افزوده مي گردد .

10. آثار ماتقدم به اعمالي گفته مي شود که آثار و نتايج آن ها :

            - محدود به دوران عمر انسان مي باشند .

            - با مرگ شخص پرونده ي آن ها بسته مي شود .

11. آثار ماتاخر به اعمالي گفته مي شود که اثار و نتايج آن ها :

           - حتي بعد از مرگ از بين نمي رود .

           - مردمي که در دنيا هستند تحت تاثير آثار خوب يا بد آن اعمال هستند .

12. مطابق کلام امام صادق (ع) شش چيز است که مومن بعد از مرگ نيز از آن ها بهره مند مي شود شش مورد است که آنها جزء آثار ما تاخر محسوب می شوند  :

- فرزند صالحي که براي او طلب مغفرت کند .

- کتاب قرآن که از آن قرائت کند .

- چاه آبي که حفر کرده ( و به مردم آب مي دهد ) .

- درختي که کاشته است .

- آبي که براي خيرات جاري کرده است .

- روش پسنديده اي بنا نهاده و ديگران پس از وي ، آن را ادامه مي دهند . 

  تفاوت هايي ميان دنيا و برزخ

           1- عالم برزخ جنبه ي مادي ندارد .

           2- نظامي غير از نظام اين عالم برآن حاکم است .

           3- عالم برزخ بسياري از محدوديت هاي عالم ماده را ندارد و از گستردگي و عظمت وصف ناپذيري برخوردار است .

           4- عالم برزخ نسبت به عالم ماده تشبيه شده است به عالم خارج نسبت به محيط داخل رحم . 

 

  درس هشتم : واقعه ي بزرگ

 

هدف کلي :

            آشنايي با مراحل وقوع قيلمت و چگونگي محاکمه ي الهي

  مرور مفاهيم:

           1- قرآن کريم مراحل تکويني قيامت را در سوره هاي مختلف بيان کرده است.

           2- برپايي قيامت دو مرحله دارد،هر مرحله با يک نفخ صور آغاز مي شود.

           3- در مرحله اول بساط حيات روي زمين برچيده مي شود .

           4- در مرحله ي دوم همه ي انسانها زنده مي شوند ،پرده ها کنار مي رود و حقايق آشکار مي گردد .

          5- دادگاه الهي برپا مي گردد و به حساب انسلنها رسيدگي مي شود .

          6- پيامبران و امامان شاهدان دادگاه الهي هستند .

          7- نامه ي اعمال هر کس در اختيارش قرار مي گيرد .

نکات :

          1- قيامت در دو مرحله اتفاق مي افتد.

          2- مرحله اول قيامت با پايان يافتن دنيا آغاز مي شود .

          3- از حوادث مرحله اول قيامت:

                    الف) نفخ صور اول یا بنا به قول قرآن صیحه صداي مهيب آسمانها و زمين را فرا مي گيرد و آنچنان ناگهاني رخ مي دهد که همه را غافلگير مي کند .

                    ب ) مدهوشي اهل آسمان و زمين  و برچيده شدن  بساط حيات انسان و ساير موجودات

                   ج ) تغيير در ساختار زمين و آسمان یعنی  آسمان ها و زمين به آسمان ها و زميني ديگر تبديل مي شوند تا مناسب احوال و شرايط قيامت گردند

 

           4. وقايع مرحله دوم قيامت :

                     - نفخ صور دوم  -   مقدمه ي حيات مجدد انسان ها فراهم مي شود .

                     - زنده شدن همه ي انسان ها

                     - نوراني شدن زمين

                               - سرگذشت انسان ها و حوادث تلخ و شيرين و کارهاي نيک و بد آن ها را که ديده است ، آشکار کند.

                               - پرده کنار رود و واقعيت حوادثي که بر زمين گذشته است ، روشن شود .

                     - بر پا شدن دادگاه عدل الهي

                     - حضور شاهدان و گواهان

                     - دادن نامه ي اعمال.     

 خصوصيات کتاب اعمال : - همه ي اعمال از کوچک و بزرگ ، در آن ثبت است .

                                   - مردم همه ي اعمال خود را در آن مي يابند .

                     - قضاوت بر معيار حق

              5. شاهدان و گواهان روز رستاخيز :

                       - پيامبران و امامان  :   چون ظاهر و باطن اعمال انسان ها را در دنيا ديده اند و از هر خطايي مصون و محفوظ اند ، بهترين گواهان قيامت اند  و شاهد و ناظر همه ي پيامبران و امت ها ، رسول خدا (ص) است

                       - فرشتگان الهي

                       - اعضاي بدن انسان

            6. معيار سنجش اعمال انسان ها در قيامت پيامبران و امامان هستند .

            7 . وزن کننده و سنچش گر اعمال انسان خدا است .

            8. هر نفر تنهايي و فقط با عمل خود حاضر مي شود و ترازوي عدل براي او برپا مي گردد .

            9 . معيار و وسيله سنجش اعمال حق و عدل است .

            10. اعمال پيامبران و امامان معيار و ميزان سنجش اعمال سايرين محسوب مي شود ، چون عين حق و حقيقت است . 

دین وزندگی  اول

·                                 نمونه سوالات تستی

·                                 نمونه سوالات تشریحی

·                                 تفسیرآیات درس

·                                 نکات مهم درس

·                                 سوالات متن درس

·                                 نمونه سوال تشریحی(۹-۱)

·                                 سوالات متن درس۱۸

·                                 نکات مهم درس18

·                                 سوالات متن درس۱۷

·                                 نکات مهم درس۱۷

·                                 سوالات متن درس۱۶

·                                 نکات مهم درس۱۶

·                                 تفسیر آیات درس ۱۵

·                                 سوالات متن درس۱۵

·                                 نکات مهم درس۱۵

·                                 تفسیرآیات درس۱۴

·                                 سوالات متن درس۱۴

·                                 نکات مهم درس۱۴

·                                 تفسیرآیات درس۱۳

·                                 سوالات متن درس۱۳

·                                 نکات مهم درس۱۳

·                                 تفسیرآیات درس ۱۲

·                                 سوالات متن درس۱۲

·                                 نکات مهم درس۱۲

·                                 سوالات متن درس۱۱

·                                 تفسیرآیات درس۱۱

·                                 تفسیرآیات درس ۹

·                                 نکات مهم درس۱۱

·                                 نمونه سوال دین و زندگی سال اول دبیرستان پایانی دوم نمونه 1

·                                 سوالات متن درس۱۰

·                                 نکات مهم درس۱۰

·                                 سوالات متن درس۹

·                                 نکات مهم درس۹

·                                 تفسیرآیات درس هشتم

·                                 تفسیرآیات درس هفتم

 

نمونه سئوال دین وزندگی اول

نمونه سوال تشریحی(۹-۱)

درس اول     

1-       معنی آیه زیر را بنویسید ( قال یا قومِ انی بری)

2-       حضرت ابراهیم از چه بیزار بود؟

3-       حضرت ابراهیم بر چه معیاری انتخاب خود را انجام داد؟

4-       معنی کلمات زیر را بنویسید؟

اَراکُ               فَطَرُ           اَفَلَ


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

 

نمونه سوال دین و زندگی سال اول دبیرستان پایانی دوم نمونه 1

 نمونه سوال دین و زندگی سال اول دبیرستان پایانی دوم نمونه 1 

 

الف ) پرسش و پاسخ تشریحی (5/7 نمره )

1. حضرت ابراهیم پس از تماشای طلوع و افول ماه و خورشید چه فرمود ؟ و چه نکته ی مهمی را به مردم آموخت ؟ 1


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

 

 

نمونه سوال دین و زندگی اول دبیرستان پایانی دوم نمونه 2

نمونه سوال دین و زندگی اول دبیرستان پایانی دوم نمونه 2 

 

الف ) پرسش و پاسخ تشریحی (5/7 نمره )

1. آیا هرانسان دیگری نیز می تواند انتخاب حضرت ابراهیم را داشته باشد؟ریشه های انتخاب اوچه بود؟1


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

 

 

نمونه سوال دین و زندگی اول دبیرستان پایانی اول نمونه 2

 نمونه سوال دین و زندگی اول دبیرستان پایانی اول نمونه 2 

 

الف ) پرسش و پاسخ تشریحی (5/7 نمره )

1. بزرگ ترین انتخاب حضرت ابراهیم چه بود ؟ و بر چه معیاری انتخاب خود را انجام داد ؟ 1

2. اختیار انسان چه تأثیری در سعادت و خوشبختی آدمی دارد ؟ 75/.


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

 

نمونه سوال تشریحی دین و زندگی اول دبیرستان پایانی اول  (نمونه۱)

نمونه سوال تشریحی دین و زندگی اول دبیرستان پایانی اول 

نمونه ی (1)

 

الف ) پرسش و پاسخ تشریحی (5/7 نمره )

1. حضرت ابراهیم کدام جهت را برای زندگی برگزید ؟ و دلیلش برای انتخاب این جهت چه بود . 1


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

 

 

 

نمونه سوالات مفهومی و تشریحی از دین وزندگی (1)

نمونه سوالات مفهومی و تشریحی از دین وزندگی (1)

درس اول:

1- حضرت ابراهیم (ع) کدام جهت را برای زندگی خود انتخاب کرد؟ چرا ؟ 1 نمره

2- حضرت ابراهیم در پاسخ به قوم خود که با او ستیزه میکردند چه فرمود؟1 نمره

3- چه زمانی حضرت ابراهیم به یقین رسید؟1 نمره

4- این عبارت قرآنی را ترجمه کنید: " فلما رآی الشمس " 75/0


برای دیدن ادامه مطلب اینجا را کلیک کنید

 

نمونه سوال تشریحی(۹-۱) دین وزندگی 1

 

درس اول     

1-       معنی آیه زیر را بنویسید ( قال یا قومِ انی بری)

2-       حضرت ابراهیم از چه بیزار بود؟

3-       حضرت ابراهیم بر چه معیاری انتخاب خود را انجام داد؟

4-       معنی کلمات زیر را بنویسید؟

اَراکُ               فَطَرُ           اَفَلَ

5-       معنی ( انی وجهت وجهی للذی فطر السماوات و الارض حنیفا و ما انا من المشرکین ) را بنویسید.

6-       چرا حضرت ابراهیم قومش را در گمراهی آشکار می دید؟

7-       حضرت ابراهیم در چه صورت خود را از گمراهان می دانست ؟

8-       انتخاب بزرگ حضرت ابراهیم چه بود؟

9-       در عبارت ( قال لا احب الافلین ) آفلین به چه معناست ؟

10-    حضرت ابراهیم کدام جهت را برای زندگی خود برگزید ؟

11-    چه ویژگی در ستاره،ماه و خورشید هست که سبب می شود لایق پرستش نباشد؟

12-    از انتخاب بزرگ حضرت ابراهیم چه نتیجه ای می گیریم ؟

13-    حضرت ابراهیم چه دلیلی برای انتخاب خود داشت ؟

14-    عبارت قرآنی ( ... ولا اخاف ما تشرکون به ...) را ترجمه کنید؟

15-    به کدام  دلیل آزر وقومش در گمراهی بودند؟

الف: شرک               ب: بت پرستی        ج: ارتباط با ارواح       د: ارتباط با حق

16-    داستان زندگی حضرت ابراهیم را از کدام سوره در می یابیم ؟

الف: انعام                 ب: آل عمران           ج: بقره       د: نساء

17-    (هذا اکبر) یعنی چه :

الف: این بزرگترین است         ب: این عظیم تر است

ج: این دردناک ترین است       د: این عزیز تر است

درس دوم

1-       مهم ترین دوران زندگی چه دورانی است ؟ چرا؟

2-       چرا هر انسانی خواستار خوبیها و زیبائیهاست؟

3-       چه رابطه ای میان سعادت انسان و خوبیها وزیبائیها وجود دارد؟

4-       چرا بعضی لحظات برای انسانها خوشایند و بعضی از لحظات ناخوشایندند؟

5-       ( انسان موجودی بی نهایت طلب ) یعنی چه ؟

6-       استعداد گیاهان و حیوانات چگونه است ؟چطور شکوفا می شود؟

7-       چرا استعدادهای انسان این قدر متنوع و گسترده است؟

8-       انسان چگونه می تواند به رستگاری برسد؟

9-       چرا انسان مسئول سرنوشت خویش است؟

10-    در زندگی انسان ،قدرت تفکر و انتخاب ، هر کدام چه نقشی در رسیدن به کمال دارند؟

11-    حقیقت زندگی انسان چیست؟

12-    موضوع آیه ( کل نفس بما کسبت رهینه ) چیست؟

13-    آیه (انا هدیناه السبیل اما شاکرا اما کفورا ) بیانگر چه موضوعی است ؟

14-    انسان سعادتمند کیست؟

15-    نام سرپرست حضرت ابراهیم چه بود؟

16-    چرا حضرت ابراهیم از سرپرست خود جدا شد؟

17-    حضرت ابراهیم چگونه به حقیقت راه یافت و به آرامش رسید؟

18-    قرآن چه کسی را مسئول سرنوشت انسان می داند؟

19-    تفاوت میان استعدادهای انسان وحیوانات وگیاهان را بنویسید؟

20-    رابطه انتخاب حضرت ابراهیم (ع) و استعدادهای وجودی انسان چیست؟

 

درس سوم 

1-       چرا تفاوت بینش ها‌، منشاء تفاوت در اهداف و دلبستگی هاست؟

2-       خدای مهربان چگونه ما را در انتخاب هدفهای اصیل زندگی راهنمایی می کند؟

3-       آیا هدفهای اخروی مانع رسیدن به هدفهای دنیوی می شود؟ عکس آن چطور؟

4-       انسان چگونه به کمال می رسد؟

5-       خدا برای شکوفا کردن استعدادها چه ویژگی هایی به انسان داده است ؟

6-       منشاء تفاوت در هدفها و دلبستگی ها چیست؟

7-       ما چگونه می توانیم هدفهای زندگی را به درستی انتخاب کنیم ؟

8-       اهداف پایان پذیر ، چه اهدافی هستند؟

9-       اهداف پایان ناپذیر چه اهدافی هستند ؟

10-    اهداف پایان پذیر و اهداف پایان ناپذیر را با هم مقایسه کنید؟

11-    چرا انسانها هدفها و دلبستگی های مختلف دارند؟

12-    معیار انتخاب هدفهای اصیل از غیر اصیل را با توجه به آیات قرآن بنویسید؟

13-    چند مورد از اهداف پایان پذیر و چند مورد از اهداف پایان ناپذیر را نام ببرید؟

14-    دو معیار انتخاب هدفهای اصلی انسان رابیان کنید؟

15-    آیا تجربه می تواند به عنوان معیاری درانتخاب هدفهای اصلی باشد؟ توضیح دهید؟

16-    کدام هدف زیر جاوید است؟

الف: زیبایی چهره            ب: حفظ قرآن         ج: زیورآلات           د: خوردن غذا

17-    کدام هدف زیر پایان پذیر است ؟

الف: دوری از گناه               ب: کسب روزی حلال            ج: لباسهای زیبا         د: خواندن نماز

 

درس چهارم

1-       نهال وجود ما چه زمان پربارتر خواهد بود و به کمال خواهد رسید؟

2-       آیه ( الله لا اله الا هو الاسماء الحسنی) چه موضوعی را بیان می کند؟

3-       اگر کسی بخواهد به زیبایی ها دل ببندد ، بهتر است به ........... یعنی سرچشمه خوبیها دل ببندد؟

4-       برترین خوبی و نعمت بهشت چیست؟

5-       انسان چگونه می تواند همه خوبیها وکمالات را برگزیند؟

6-       حضرت ابراهیم چگونه به ذات خدا پی برد ؟ در این باره چه فرمود؟

7-       حضرت ابراهیم به مردم چه آموخت؟

8-       تقرب به برترین محبوب و مقصود ، سهم چه کسانی است ؟

9-       چرا خدا را عالم و قادر می نامند؟

10-    معنی این آیات را بنویسید:

الف: وما انا من المشرکین :

ب: خالدین فیها:

11-    محبوب و مقصود نهایی ما چیست؟

الف: ذات مقدس خداوندی     ب: دنیا          ج: بهشت         د: همه موارد

12-    ( تونه مثل آفتابی که حضور و غیبت افتد            دگران روند و آیند و تو همچنان که هستی) ازکیست؟ و مضون آن چیست؟

الف: حافظ- جاویدان بودن خدا           ب: سعدی – از بین رفتن آفتاب

ج: سعدی –جاویدان بودن خدا             د: حافظ – جاویدان بودن آفتاب

13-    مناجانت خمس عشره از کیست؟

الف: امام علی(ع)         ب: امام سجاد(ع)    ج: پیامبر اکرم(ص)           د: امام حسن(ع)

14-    ( من آنچه را که افول می کند دوست ندارم ) از کیست؟

الف: پیامبراکرم(ص)        ب: امام علی(ع)     ج: حضرت موسی(ع)      د: حضرت ابراهیم (ع)

15-    در میان هدفهای اصلی برترین و کاملترین هدف کدام است؟

16-    برترین محبوب ........... زیرا ..............

17-    هدفهای برتر و جامع تر چه فایده ای دارند؟

18-    عظمت انسان به چه چیزی بستگی دارد؟

19-    عبارت قرآنی ( و ما عندالله ابقی و خیر  افلا تعقلون) را ترجمه کنید؟

 

درس پنجم 

1-       توضیح دهید که چه راهی برای معرفت به خدا و توصیف او پیشنهاد شده است ؟چرا؟

2-       چرا صفات موجودات دیگر را نمی توان با صفات خدا مقایسه کرد ؟

3-       نامهای خدا را که در سوره حمد و توحید آمده ، نام ببرید؟

4-       چرا خداوند مثل خوبیهای این جهان نیست؟

الف: زیرا خدا برتر از خوبیهای دنیاست            ب: زیرا خدا خالق است و خوبیها مخلوق

ج: زیرا خوبیهای خدا در جهان یکتاست             د: زیرا خدا همتایی ندارد.

5-       آیه ( لیس کمثله شی ء) بیانگر چیست؟

الف: پدیده های جهان       ب: یگانگی خدا         ج: زیبایی دنیا          د: مثالهای قرآن

6-       ( ما عرفناک حق معرفتک ) از کیست؟

امام علی (ع)         ب: پیامبر        ج: قرآن       د: امام صادق (ع)

7-       ( ای خدای پاک و بی انباز و یار            دستگیر و جرم ما را واگذار)از کدام شاعر است ؟

الف: مولوی                ب: سعدی         ج: حافظ             د: رودکی

8-( ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم             در هر چه دیده ایم و شنیده ایم و خوانده ایم ) از کدام شاعر است ؟

الف: حافظ             ب: مولوی              ج: سعدی           د: رودکی

9-با یک مقدمه و نتیجه توضیح دهید که چرا خدا تنها مالک و مدبر حقیقی جهان است؟

10-آیا می توانیم ذات خدا را بشناسیم ؟چرا؟

11-چرا در گرفتاریها تنها به خدا امید می بندیم ؟

12-از آیه ( و خلق کلی شی فقدره تقدیرا) کدامیک از صفات خداوند استنباط می شود؟

13-کدام عبارت مفهوم ( ونحن اقرب من حبل الورید) را می رساند؟

الف: به درگاه چه کسی جز تو پناه می برم             ب: چگونه از تو غافل باشم وقتی تو با منی

 

درس ششم 

1-       انسان و جهان نشانه کدام صفات الهی هستند؟

2-       قرآن چگونه با استفاده از نشانه ها ، خداوند را توصیف می کند؟

3-       نشانه های اوصاف الهی چیست؟

4-       قرآن ، آیات و نشانه بودن زمین را چگونه بیان می کند؟ ( آیه با ترجمه)

5-       آیه مبارکه ( و آیه لهم الارض المیته احییناها) به کدام صفت خدا اشاره دارد؟ توضیح دهید؟

6-       از آیه شریفه ( والقمر قدرناه منازل حتی عاد کالعرجون القدیم) کدام صفت خدا استنباط می شود؟ توضیح دهید؟

7-       این اسماء را در یک سطر توضیح دهید؟

الف: رحیم:

ب: قادر :

ج: مدبر

د: خالق:

8-       معنی کلمات زیر را بنویسید؟

الف: اعناب              ب: فجرنا          ج العیون :

9-       معنی لغت ( فجرنا ) در عبارت قرآنی ( و فجرنا فیها من العیون ) چیست؟

الف: طلوع کرد       ب: مهندم شد      ج: جاری ساختیم       د: روش کردیم

 

درس هفتم 

1-       چگونه پی بردیم که خدا همه صفات نیکو را داراست ؟

2-       صفات خدا را بر اساس چه معیاری مشخص می کنیم؟

3-       چه صفاتی را می توانیم به خدا نسبت دهیم ؟ چرا؟

4-       خدا از چه صفاتی پاک و منزه است ؟ چرا؟

5-       صفات ثبوتی یعنی چه ؟ مثال بزنید؟

6-       صفات سلبی یعنی چه ؟ مثال بزنید؟

7-       آیا می توانیم هر صفتی را که در مخلوقات می بینیم به خدا نسبت دهیم ؟چرا؟

8-       چه تفاوتی میان صفات خدا و صفات انسانها وجود دارد.

9-       معیار و ملاک توصیف خداوند به برخی از صفات چیست؟

10-    چه صفاتی را از خدا سلب می کنیم ؟ با ذکر مثال توضیح دهید؟

11-    به صفاتی که خدا دارای آنهاست ..................می گویند؟

12-    به صفاتی که خدا از آنها مبراست ................می گویند؟

13-    عبارت ( سبحان الله عما  یشرکون ) را ترجمه کنید؟

14-    عبارت ( یسبح له ما فی السماوات والارض) را ترجمه کنید .

15-    چرا خداوند جسم نیست؟ توضیح دهید؟

16-    ( الشهاده ) یعنی چه ؟ توضیح دهید؟

17-    همه درگاه تو جویم همه از فضل تو پویم          همه توحید تو گویم که به توحید سزایی)از کدام شاعر است ؟

الف: سعدی        ب: مولوی        ج: رودکی       د: نسایی

 

درس هشتم 

1-       ایمان چگونه بین شناخت و عمل پیوند ایجاد می کند؟

2-       چند نمونه از زیبایی ها و بدی هایی که خدا به انسان ها نشان داده را بنویسید؟

3-       برترین هدف زندگی انسان چیست؟

4-       مومن بر چه پایه ای عمل صالح انجام می دهد ؟چرا؟

5-       عمل صالح و کار شایسته چه وقت ارزشمند است؟

6-       ایمان به چه منظور است؟

7-       قلب در چه صورت برای پذیرش حقیقت و راه زندگی آماده می شود(2 مورد)

8-       جایگاه علم وشناخت چیست؟

9-       قرآن کریم جایگاه ایمان را چه معرفی کرده است؟

10-    مقدس ترین حرم عالم هستی کیست؟

11-    چرا بعد از شناخت هدف و نجات زندگی ، ایمان به آن ضروری است؟

12-    چه تفاوتی میان (شناخت) یک موضوع و (ایمان) به آن وجود دارد؟

13-    ثمره ومیوه ی ایمان چیست؟

14-    این حدیث شریف از کیست؟( الایمان والعمل اخوان توامان و رفیقان لایفترقان) آنرا ترجمه کنید؟

15-    خداوند در قرآن به برخی از اعراب که ادعای ایمان می کردند چه می فرماید؟

16-    چند مورد از تفاوت های علم وایمان از دیدگاه استاد شهید مرتضی مطهری را بنویسید؟

17-    حضرت علی (ع) درمورد ارتباط بین ایمان و عمل چه می فرماید؟ (متن عربی با ترجمه)

18-    تعریف مومن را بر اساس آیه (من  عمل صالحا من ذکرٍ اوً اُنثی و هو مومن) بنویسید؟

19-    دو مورد از توصیفات قلب از نظر قرآن را بیان کنید؟

20-    چه نیرویی بین شناخت و عمل ، پیوند ایجاد می کند ؟چگونه ؟

21-نقش قلب را در ترک کارهای ناشایست بیان کنید؟

22-........................کانون وجود آدمی است ؟

 

درس نهم 

1-       راههای تحصیل ایمان چیست؟

2-       چگونه می توان ایمان را تقویت کرد و تداوم بخشید؟

3-       راههای رسیدن به ایمان چیست؟

4-       توجه دائم به خداوند و ذکر و یاد او چه تاثیری بر انسان دارد؟

5-       توجه به نعمت ها و لطف های خدا به انسان به چه صورت جلوه می کند؟

6-       چرا باید به انجام نیکی ها و واجبات و دوری از بدیها و محرمات پرداخت؟

7-       آیه زیر را ترجمه کنید ( و لا تطع من اغفلنا قلبه عن ذکرنا و اتبع هواه وکان امره فرطا)

8-       پاکی و طهارت دوران کودکی تا چه زمانی ادامه دارد؟

9-       چرا کودکان ، نوجوانان و جوانان به آسمان و ملکوت نزدیک ترند؟

10-    بر اساس گفته امام خمینی (ره) هنگامی که قوای جوانی از دست رود ، چه می شود؟

11-    هرچیزی که در جهان است ، نشانه چیست؟

12-    انجام چه کارهایی ما را به یاد خدا می اندازد؟

13-    مهمترین عامل در تقویت ایمان کدام است ؟چرا؟

14-    سخن پیامبر در مورد جوانان را بنویسید؟

15-    یکی از حکمت های نمازهای پنج گانه چیست؟

16-    برخی از کارهایی که ما را از یاد خدا غافل می سازد ، نام ببرید ؟

17-    ( پاسبان حرم دل شده ام شب همه شب              تا در این پرده جز اندیشه او نگذارم ) از کیست؟

18-    معنی کلمات زیر را بنوسید؟

لاتطع:                            اغفلنا:                        یصدکم:                         ان یوقع :

فاذکرونی:                      تلیت:                          اذکرکم:                         وجلت:

19-     پاکی .................. فرصتی طلایی برای رسیدن به ایمان است.

20-    چه عاملی در تضعیف ایمان بیشتر موثر است ؟چرا؟

21-    چگونه می توان دل را حرم همیشگی خدا کرد؟

22-    امام خمینی (ره) در مورد به تاخیر انداختن توبه چه می فرماید؟

23-    نقش تفکر در آیات الهی برای رسیدن به ایمان بیان کرده اند؟

24-    قرآن و پیشوایان دینی چه راههایی را برای رسیدن به ایمان را بنویسید؟

25-    چگونه انجام نیکی ها و واجبات و دوری از بدیها و محرمات عامل رسیدن به ایمان می شود؟

26-    پیام آیه ( فاذکرونی اذکرکم و اشکروالی و لاتکفرون ) را بنویسید؟

27-    آیه شریفه ( والذین هم عن اللغو معرضون ) را ترجمه کنید؟

28-    جاهای خالی را کامل کنید؟

الف: یکی از ملائکه خداوند هر شب به بالین ............... می آید و آنان را ندا می دهد ، برخیزید و برای .....................بکوشید؟

ب: از حیله هایی که .................انسان به ................... می زند و .............. به او پیشنهاد می کند این است که بگذار برای آخرعمر خودت را اصلاح کن. 

برگرفته ازوبلگ:

http://www.elahiatzahedan.blogfa.com

آزمون چهار گزینه ای از تمام کتاب درسی دین وزندگی1

آزمون چهار گزینه ای از تمام کتاب درسی  دین وزندگی۱

آزمون چهار گزینه ای از تمام کتاب درسی 

1. لحظه زیبا برای انسان لحظه ای است که انسان ...

الف. به لذتی دست می یابد

ب . به کمالی می رسد

ج . به جا و مقامی می رسد

د . خاطره خوشی به نظرش می رسد

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

2. تفاوت انسان با دیگر موجودات در چیست ؟

الف . داشتن غریزه و تفکر

ب . داشتن قدرت طبیعی و انتخاب

ج . داشتن تفکر و انتخاب

د . داشتن غریزه و تفکر و انتخاب

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

3. ویژگی بارز انسان عبارتست از :

الف . تفکر

ب. انتخاب

ج. بی نهایت طلبی

د . تفکر و انتخاب

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

4. اگر در بینش ها اختلاف باشد در ... اختلاف پیش می آید .

الف . تعقل ها

ب . هدف ها

ج . اندیشه ها

د . انتخاب ها و اندیشه ها

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

5. راه درست در زندگی کدام است ؟

الف . هدف های آخرتی را اصل قرار دهیم .

ب . هدف های دنیایی را اصل قرار دهیم .

ج . هدف های دنیایی اصل و هدف های آخرتی وسیله

د. هدف های آخرتی اصل و هدف های دنیایی نردبان

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

6. در میان هدفها ی آخرتی برترین هدف عبارتست از :

الف . رسیدن به بهشت

ب. دوری از جهنم

ج . دلبستگی به خدا

د . خیری که به مردم برسد

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

7. از نظر حضرت ابراهیم (ع) خدائی که غروب و افول کند :

الف . باطل است

ب . دوست داشتنی نیست

ج . بت است

د . از خود اختیاری ندارد

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

8. هدفی که حضرت ابراهیم برای خود برگزید چه بود ؟

الف . قال لا احب الافلین

ب . قال هذا ربی هذا اکبر

ج . وجهت وجهی للذی فطر السماوات و الارض

د . انی بری ء مما تشرکون

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

9. چرا خدارا چنانکه شایسته است نمی توان شناخت ؟

الف . زیرا غیر مادی است و ما مادی

ب . زیرا او پاک و ما ناپاک

ج . زیرا نمی توان بر او احاطه پیدا کرد

د . زیرا او منشاء همه خوبی هاست

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

10. چرا خداوند واجد همه خوبی هاست ؟

الف . زیرا : ذات نایافته از هستی بخش / کی تواند که شود هستی بخش

ب . زیرا او خالق است

ج . زیرا می خواهد انسانها را به کمال برساند

د . چون عظمت ها شکوهمندی خود را از او دارند .

جواب : « گزینه ( الف) درست است . »

 

11. عبارت « چگونه از تو غافل باشم وقتی که با منی » از کدام آیه گرفته شده است ؟

الف . قل اعوذبرب الفلق

ب . خلق کل شی

ج . نحن اقرب الیه من حبل الورید

د. ایاک نستعین

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

12. تسبیح و حمد محتوی اصلی ... است .

الف . رکوع

ب . سجده

ج . رکوع و سجده

د . رکوع و سجده و تکبیر

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

13. کدام دسته از صفات ، صفات ثبوتی هستند ؟

الف . علم و قدرت و مکان داشتن

ب . علم و رحمت و عجز

ج . جهل و عجز و مرگ

د . رحمت و دانایی و قدرت

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

14. مکان داشتن یک نقص است زیرا :

الف . در همه زمانها نیست

ب . محدود به مکان خود است

ج . همه در نزد او حاضر نیستند

د . به همه جا علم ندارد

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

15. چرا خداوند مالک جهان است ؟

الف . چون به همه جا احاطه دارد

ب . هدف های پایان پذیر

ج . دل بستگی های جاویدان

د . دل بستگی های مادی و معنوی

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

16. آیه ی شریفه ی « ما عندکم ینفذ » اشاره است به :

الف . هدف های پایان پذیر

ب . هدف های پایان پذیر

ج . دل بستگی های جاویدان

د . دل بستگس های مادی و معنوی

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

17. این شعر سعدی اشاره به جهت گیری کدام یک از اولیای خد ادارد ؟

« تو نه مثل آفتابی که حضور و غیبت افتد دگران روند و آیند و تو همچنان که هستی »

الف . حضرت ابراهیم (ع)

ب . حضرت لقمان (ع)

ج . حضرت موسی (ع)

د . پیامبر اکرم (ص)

جواب : « گزینه ( الف) درست است . »

 

18. رسیدن به هدف های زود گذر و پایان پذیر :

الف . امکان ندارد

ب . ممکن است

ج . ممکن است ولی سرانجام تلخ دارد

د . مانع از رسیدن به هدف های جاوید نمی شود.

جواب : « گزینه (ج) درست است . »

 

19. آیه ی شریفه ی « انا هدینا ه السبیل اما شاکرا و اما کفورا » اشاه به چه مطلبی است ؟

الف . ناسپاس بودن انسان

ب . هدایت غریزی و طبیعی

ج . قدرت تفکر و انتخاب در انسان

د . هدایت عمومی همه ی موجودات

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

20. انتخاب بزرگ حضرت ابراهیم (ع) چه بود ؟

الف . لا احب الافلین

ب . کذلک نری ابراهیم ملکوت السموات و الارض

ج . و ما انا من المشرکین

د . انی وجهت وجهی للذی فطر السماوات و الارض .

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

21. « عزم ظهور گوهر انسانیت یعنی ................ است . »

الف . تفکر

ب . اختیار

ج . اندیشه و اختیار

د . اراده

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

22. گوینده و مخاطب در این عبارت کیست ؟« واصبر علی ما اصابک ان ذلک من عزم الامور . »

الف . خدا – پیامبر

ب . پیامبر اکر م (ص) – علی (ع)

ج . لقمان – فرزندش

د . امام علی (ع) – امام حسن (ع)

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

23. تفاوت در جات انسان به درجات ......اوست .

الف . فکر

ب . عزم

ج . انتخاب

د . انتخاب و فکر

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

24 . عملی که رفتن به سوی کمال را آسان تر می کند عبارتست از یک عمل :

الف . واجب

ب . مستحب

ج . مباح

د . صحیح

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

25. تجدید روزانه عهد چه اثری دارد ؟

الف . غفلت را می زداید

ب . انسان را بیدار می کند

ج. در تکمیل عهد دخالت دارد

د . انسان فاقد عزم را مصمم می کند

جواب : « گزینه ( الف) درست است . »

 

26. عین دینداری است .

الف . عزم

ب . وفای به عهد وپیمان

ج . خشنودی خدا

د . فکر و عزم

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

27. کدام یک از دو واژه یک مفهوم را در درس دارند ؟

الف . دین – عزم

ب . عزم – پیمان

ج . راه کمال – تقوی

د . عزم – پیمان

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

28. عملی که قابل تبدیل شدن به چهار عمل دیگر از احکام پنجگانه می شود کدام است ؟

الف . حرام

ب . مکروه

ج. مباح

د . غیر مجاز

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

29. کدام عمل است که از سرعت حرکت می کاهد و توفیق رسیدن به درجات برتر خوشبختی را از فرد سلب می کند ؟

الف . حرام

ب . مکروه

ج . مباح

د . غیر مجاز

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

30. کانون وجو آدمی عبارتست از :

الف . فکر انسان

ب . ایمان انسان

ج . قلب انسان

د . فکر و اختیار انسان

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

31. برترین هدف زندگی و غایت آمال ماست .

الف . بهشت

ب . تقرب به خداوند

ج. نجات از آتش

د . رستگاری

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

32. ان هذا القرءان ......

الف . هدی للمتقین

ب . یهدی للتی هی اقوم

ج. یبشر الممومنین

د . یتلو علیکم آیاته

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

33. علم ........ و ایمان ........

الف . راه را نشان می دهد - مقصد را

ب . مقصد و هدف را نشان می دهد – راه را

ج. راه را نشان می دهد – محرک انسان به سمت عمل است .

د . محرک انسان به سمت عمل – نشان دهنده ی هدف است .

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

34 . ایمان همان اعتقاد قلبی است همراه با .....

الف . باور و دوستی

ب . دوستی و اعتماد

ج . اعتماد و باور

د . باور و اطمینان

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

35. واسطه ی بین شناخت و عمل صالح چیست ؟

الف . شوق

ب . عزم

ج . ایمان

د . تصمیم راسخ

جواب : « گزینه (ج) درست است . »

 

36. فرشته ی الهی هر شب بر بالین جوانان چه ندایی می دهد ؟

الف . برخیزید و به عبادت بپردازید

ب . برخیزید و به تفکر بنشینید

ج . ای جوانان وقت کار است .

د . برخیزید و بکوشید .

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

37. چرا کودکان و نوجوانان و جوانان به ملکوت نزدیک ترند ؟

الف . چون خلقت جدید خداهستند

ب . چون دل های پاکی دارند

ج. چون به راحتی می توانند خود را اصلاح کنند .

د . چون قلب شان مانند زمین آماده است .

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

38. سیر به سوی خوبی ها از ................ آغاز می شود و از منزل ............. می گذرد .

الف . عشق – آگاهی

ب . آگاهی – ایمان

ج . هدف – ایمان

د . ایمان – هدف

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

39. خوشا به حال نوجوان و جوانی که :

الف . انتخاب درست در زندگی داشته باشد .

ب . پاکی دل را تاپایان عمر نگه دارد .

ج . اهل فکر و انتخاب درست باشد .

د . دائما به یاد خدا باشد .

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

40. مقدس ترین حرم عالم هستی عبارت است از :

الف . خدا

ب . کعبه

ج . فکر

د . قلب

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

41. غافل چه کسی است ؟

الف . کسی که به موجبات سعادت خود در دنیا و آخرت بی توجه است .

ب . کسی که عمر خود را به بطالت می گذرتند.

ج . کسی که فقط توجه اش به دنیا ست .

د . کسی که فقط توجه اش به آخرت است .

جواب : « گزینه (الف) درست است . »

 

42. کدام عبارت درست است ؟

الف . غفلت و فرام.شی تفاوت ندارند .

ب . فراموشکار مقصر محسوب می شود .

ج . آن فراموشی که ناشی از غفلت باشد بد است .

د . غفلت و فراموشی هر دو تقصیر است .

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

43. راه وفاداری به میثاق عبارتست از :

الف . محاسبه

ب . مراقبت

ج . عزم

د . محاسبه و عزم

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

44. بهترین زمان محاسبه چه موقعی است ؟

الف . اول کار

ب . اول روز

ج . پایان روز

د . در طول روز

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

45. مهمترین جنبه هر عمل عبارتست از :

الف . اصل عمل

ب . کیفیت عمل

ج . نیت عامل

د . قالب عمل

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

46. تدریجی عمل کردن موجب ........... می شود .

الف . تقویت عزم

ب . تقویت تصمیم

ج . دوام عمل

د . آرامش

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

47. رسول خدا (ص) می فرماید: برترین اعمال ... آنهاست اگر چه اندک باشد .

الف . پاکترین

ب . خالص ترین

ج . نیک ترین

د . مدام ترین

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

48. این عبارت ترجمه کدام آیه است : « اجابت می کنم دعای آنکه مرا بخواند »

الف . ادعو ربکم تضرعا و خفیه

ب . اجیب دعوه الداع اذا دعان

ج . فلیستجیبوالی

د . ادعونیاستجب لکم

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

49. علت مسح سر از دیدگاه امام رضا (ع) چیست ؟

الف . تا متذکر شویم که با اندیشه های الهی می توان در محضر او حاضر شد .

ب . تا جز فکر خدا نکنیم .

ج. زیرا در پیشگاه خدا آشکار است و در نماز به کار گرفته می شود .

د . چون جایگاه فکر و مغز انسان است .

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

50. این دعا در کدام قسمت وضو گفته می شود : « اللهم غشنی برحمتک »

الف . شستن دست

ب . شستن صورت

ج . مسح سر

د . مسح پا

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

51. ذکر و دعا به هنگام دست به سوی آب بردن کدام است ؟

الف . اللهم اجعلنی من التوابین ...

ب . اللهم بیض وجهی

ج . اللهم اعطنی کتابی بیمینی

د . اللهم لا تعطنی کتابی بشمالی

جواب : « گزینه ( الف) درست است . »

 

52. با توجه به آنچه در کتاب خوانده اید چه ورزشهایی را پیامبر (ص) گرامی اسلام توصیه کرده اند ؟

الف . تیر اندازی

ب . تیراندازی و سوارکاری

ج . تیراندازی و سوارکاری و شنا

د . تیراندازی و شنا

جواب : « گزینه ( ج) درست است . »

 

53.هیچ گاه نشد که ....... از بستر برخیزد مگر آن که برای خدا ......

الف . رسول خدا (ص) – به سجده می افتاد

. ب . علی (ع) – حمد وثنا می گفت

ج . رسول خدا (ص) – حمد وثنا می گفت

د . علی (ع) – به سجده می افتاد

جواب : « گزینه ( الف) درست است . »

 

54. پرهیز از گفتن همه اسرار به دوست مصداق کدام وظیفه است ؟

الف . نداشتن حسد

ب . میانه روی

ج . خیر خواهی

د . توقع معقول

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

55. آسان گیری و گذشت در مورد خطا در چه موقعی پسندیده است ؟

الف . نسبت به خطای خود

ب . نسبت به خطای دیگران

ج . نسبت به خطای خود و دیگران

د . نه نسبت به خطای خود و نه نسبت به خطای دیگران

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

56. فرمایش پیغمبر خدا (ص) که می فرماید : « دوستان خوب مانند دو دستی هستند که هنگام شستن یکدیگر را تمیز می کنند ... » ناظر به کدام وظیفه نسبت به دوست است ؟

الف . احترام

ب . رعایت حقوق

ج . توقع معقول

د . خیر خواهی

جواب : « گزینه ( د) درست است . »

 

57 . محبوب ترین برادران ما از دیدگاه امام صادق (ع) چه کسانی هستند ؟

الف . عیب های ما را بپوشانند

ب . عیب های ما را به ما هدیه دهند

ج. در سختی ها یار ما ما باشند

د . اسرار ما را حفظ کنند

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

58. تاثیر مهم دوست برآدمی چیست ؟

الف . انسان را همانند خود می سازد .

ب . یار و غمخوار او می شود .

ج . همچون آیینه عیبهای او را می گوید .

د . دست او را در لغزشها می گیرد .

جواب : « گزینه ( الف) درست است . »

 

59. عاجز و عاجز تر از دیدگاه امام علی (ص) کیست ؟

الف . نتواند دوستی برای خود بگیرد – دوست بد برای خود بگیرد

ب . نتواند دوستی برای خود بگیرد – آن دوست را هم که دارد از دست بدهد

ج . دوست خود را از دست بدهد – به آن دوست که دارد ظلم کند

د . نتواند دوستی برای خود بگیرد – و اگر گرفت به آن ظلم کند .

جواب : « گزینه ( ب) درست است . »

 

60. واجب رکنی عبارتست از واجبی که اگر ............... نماز باطل است .

الف . عمدا کم و زیاد شود

ب . سهوا کم و زیاد شود

ج . عمدا یا سهوا کم شود

د . عمدا یا سهوا کم یا زیاد شود

جواب : « گزینه ( د ) درست است . »

نمونه سوالات مفهومی و تشریحی از دین وزندگی (1)

نمونه سوالات مفهومی و تشریحی از دین وزندگی (1)

درس اول:

1- حضرت ابراهیم (ع) کدام جهت را برای زندگی خود انتخاب کرد؟ چرا ؟ 1 نمره

2- حضرت ابراهیم در پاسخ به قوم خود که با او ستیزه میکردند چه فرمود؟1 نمره

3- چه زمانی حضرت ابراهیم به یقین رسید؟1 نمره

4- این عبارت قرآنی را ترجمه کنید: " فلما رآی الشمس " 75/0

درس دوم:

1- استعداد انسان را با استعداد گیاهان و حیوانات مقایسه کنید.5/1 نمره

2- حقیقت زندگی انسان چیست؟ 1نمره

3- پیام آیه مقابل را بنویسید:" کل نفس بما کسبت رهینه " 5/0 نمره

درس سوم:

1- چرا برای انتخاب صحیح هدف ها نیازمند به معیار و ملاک هستیم ؟ 1 نمره

2- اگر هدف های پایان پذیر به عنوان هدف اصلی انتخاب شوند نتیجه آن برای انسان چیست؟ 1 نمره

3- تفاوت میان دل بستگی ها بیشتر تحت تاثیر چه عاملی است؟ 5/0 نمره

4- تلاش چه کسانی در زندگی نتیجه خواهد داد؟وآنها را به هدف خواهد رساند؟ 1 نمره

درس چهارم:

1- با یک مثال توضیح دهید که چرا هدف های پایان پذیر ارزش و اهمیت یکسانی ندارند؟ 5/1 نمره

2- قرآن برترین هدف زندگی را در چه می داند؟ 1 نمره

3- حضرت ابراهیم از بیات این جمله " من آنچه را که افول می کند دوست ندارم " چه درسی را به مردم آموخت؟ 1 نمره

4- ترجمه آیه زیر را بنویسد:

وعد الله المومنین و المومنات . . . . . . . . . . . .

جنات تجری من تحتها الانهار . . . . . . . . . . .

خالدین فیها . . . . . . . . . . . .

درس پنجم:

1- چرا خداوند را آنگو نه که شا یسته است نمی توان شنا خت ؟ 1 نمره

2- چرا انسان نیازها و خواستهای خود را از خدا می خواهد؟ توضیح دهید. 1نمره

3- ُمضمون کدام عبارت با آیه ی زیر مطا بقت دارد؟ 5/0 نمره  

" ایا ک نستعین "

الف- به درگاه چه کسی جز تو پناه برم .

 ب- از چه کسی جز تو مد د طلبم .

ج- از چه کسی جز تو روزی بخواهم .

درس ششم

1- ترجمه ی آیه ی زیر را کامل کنید وبنو یسید آیه به کدام یک از صفا ت الهی اشاره دارد؟ 2 نمره

"سبحان الذی خلق الا زواج کلها" . . . . . . . . . . .. .

"مما تنبت الارض " از آنچه زمین می رو یاند.

"ومن انفسهم " . . . . . . . . . . .

"و مما لا یعلمون" واز آنچه نمی دانید .

2- صفات ثبوتی را از سلبی مشخص نمایید. 1 نمره

مختوق ......... حکیم ......... شریک...... غفا ر ..........

درس هفتم :

1- چه صفا تی را می توان به خدا نسبت داد؟ چرا؟ 5/1 نمره

2- چرا باید برخی از صفات را از خداوند سلب کرد با ذکر نمونه توضیح دهید ؟ 5/1 نمره

3- منظور از اینکه میگوییم خداوند صفات مختو قات رادارا ست چیست ؟ 5/1 نمره

4- تفاوت صفات خداوند و صفات انسانها در چیست ؟ 5/1 نمره

5- صفات ثبوتی خدا را با یک مثال تعریف کنید. 1 نمره

6 - صفات سلبی خدا را با یک مثال تعریف کنید . 1 نمره

درس هشتم:

1- ایمان چیست و ار دیدگاه قرآن جا یگاه آن کجاست؟ 5/1 نمره

2- ایمان را تعریف کنید ؟ 1 نمره

3- عمل صالح وکار شایسته وقتی ارزشمند است که بر اساس ......... انجام گرفته باشد .25/0 نمره

4- درحقیقت عمل شایسته ثمره ومیوه ی.......... است.25/0 نمره

5- چه زمانی در انسان حرکت به سوی عمل آغاز می شود . 1 نمره

6- از دیگاه قرآن کریم قلب زیبایی ها وآلودگیهایی دارد چهار مورد از آن را بنویسید ؟2 نمره

درس نهم :

1- پیام آیات ریر را بنویسید .1 نمره

الف- الذین فی صلا تهم خاشعون " ب- "الذین هم للزکوه فاعلون "

2- چرا پاکی در دوران نوجوانی وجوانی از اهمیت خاصی برخوردار است ؟ 1 نمره

3- راههای رسیدن به ایمان را نام ببرید. 1 نمره

4-تفکر پیرامون " آیات خدا در گستره ی هستی یکی از راههای رسیدن به ایمان است آن را توضیح دهید ؟ 1 نمره

5-توجه دائم به خداو ذکراو در گستره ی هستی یکی از راههای رسیدن به ایمان است آن را توضیح دهید ؟ 1 نمره

6-چه کارهها یی مانع یاد خدا میشود ؟ 1نمره

7-از دیدگاه امام خمینی چه زمانی انسان می تواند خودش را اصلاح کند چرا ؟ 1 نمره

درس دهم :

1- "عزم" از نظر لفوی به چه معناست ؟ 5/0 نمره

2- چرا عزم موجب ظهور گوهر انسانیت ( اختیار ) می شود ؟ 5/0 نمره

3- چهار مورد از آ ثار عزم را بنویسید 0 1نمره

4- از کجا بدانیم آنچه خداوند در مسیر بندگی و تکلیف از ما میخواهد فقط برای سعادت ما ست؟ توضیح دهید ؟. 2نمره

5-عبارت زیر راکامل کنید : 5/0 نمره

الف) دین همان راه ......... یعنی رضایت خداست 0

ب) میزان دین داری ما به میزان .......... به این عهد وپیمان است .

6- عهد ومیثاق انسان وخدا معمولا در چند مرحله صورت میگیرد ؟ نام ببرید. 5/1 نمره

7- واژه های زیر را با ذکر یک مثال تعریف کنید .1 نمره

اتف- واجب ب- حرام

8- اصطلاحات زیر را با ذکر یک مثال تعریف کنید 5/1نمره

الف-مستحب ب-مکروه ج-مباح

9- چرا لقمان حکیم به فرزندش سفارش می کند که "بر آنچه به تو می رسد صبرکن که این نشانه ی عزم در کارهاست"؟ 1 نمره

10- تجدید عهد چه آثاری را به دنبال دارد ؟ 5 /0 نمره

11- چرا انسانها به تکمیل عهد نیازمندند ؟ 5/0 نمره

درس یازدهم:

1- چهار مورد از عوامل تقویت کننده ی عزم را بنویسید. 1 نمره

2- عبارت قرآنی را ترجمه کنید0 "وسارعوا الی مغفره من ربکم " 75/0 نمره

3- چرا میان تصمیم وعمل نباید فاصله بیفتد ؟ 1 نمره

4 - تاثیر احساس حضور در پیشگاه خدا و فرشتگان را در اعمال انسان بنویسید . 1نمره

5 - چه تفاوتی میان شخص فراموشکار وغافل وجود دارد ؟ 1 نمره

6- چه عاملی موجب تداوم عمل می شود ؟ 5/0 نمره

7- منظور از رعایت " اصل اغتدال " ازعوامل تقویت کننده ی عزم را توضیح دهید .1 نمره

8 - براساس آیات قرآن کریم در چه کسانی ترس و حزن واندوه راه ندارد ؟ 5/0 نمره

درس دوازدهم:

1- مراقبت را که "از راههای وفای به عهد است " با ذکر مثالی بنویسید . 1 نمره

2-ا عمال و رفتارهای ما چند جنبه دارد نام ببرید .75/0 نمره

3 - تفاوت میان رکن و غیر رکن را با ذکر مثالی بنویسید .1 نمره

4- ارکان نماز را نام ببرید. 25/1 نمره

5- مهمترین جنبه ی هرعمل چیست توضیح دهید 1 نمره

6- چرا محاسبه بعد از مراقبت از اهمیت خاصی برخوردار است .5/1 نمره

7- بهترین زمان محاسبه از اعمال چه موقع است ؟ چرا ؟ 5/1 نمره

8- پیا م حدیث مقابل را بنویسید "ثمره المحاسبه صلاح النفس " 5/0 نمره

9- آسان گرفتن وگذشت در چه صورتی پسندیده ودر چه صورتی نا پسند است ؟ 1 نمره

درس سیزدهم:

1- حضرت تقمان چه سفارش های به فرزند خود کرد تا دربرنامه ی زندگی ما قرارگیرد؟ (چهار مورد)1 نمره

2-ا سوه را تعریف کرده وچه کسی می تواند برای ما اسوه باشد . 1نمره

3- وظایف وبرنامه های زندگی که برای انجام آنها با خداعهد می بندیم به چند دسته تقسیم می شود؟ با مثال بنویسید .5/1 نمره

4- چهار مورد از آداب خوردن وآشامیدن درزندگی پیامبر را بنویسید .1 نمره

5- اهمیت ورزش و تندرستی از دیدگاه پشوایان اسلام را بنویسید .1 نمره

درس چهاردهم :

1 - این عبارت قرآنی به چه موضوعی اشاره دارد ؟

"هذا بیان للناس وهدی و موعظه للمتقین" 5/0 نمره

2- ترجمه ی عبارات قرآنی زیر را بنو یسید.

اتف-"افلا یتد برون القرآن . . . . . . . . . . . . .. 5/0نمره

ب –"ان هو الا ذکر وقرآن مبین" . . . . . . . . . . . 75/0 نمره

3- چهار مورد از اثرات ونتایج هدایت قرآن رابنویسید .1 نمره

درس پانزدهم:

1- با توجه به آیه ی 186 سوره ی بقره خداوند دعای چه کسانی را اجا بت می کند ؟ 5/0 نمره

2- بر اساس آیه ی مقا بل "اننی انا الله لا اله الا انا فا عبد نی و ا قم الصلو ه لذ کری " انسان در برابر

پروردگار خود چه وظیفه ای دارد؟ 5/0 نمره

3- ترجمه ی عبارت قرآنی رابنویسید. "و اذا سالک عبادی فانی قریب " 1 نمره

درس شانزدهم:

1- آب مطلق ومضاف چه فرقی دارند؟ 1 نمره

2- پوشش زنان در هنگام نماز چگونه باید باشد ؟ 1 نمره

3- اگر لباس یا مکان نماز گزار نجس باشد نماز او ........ است. 25/0 نمره

4- خواب در چه صورتی وضو را باطل می کند ؟ 5/0 نمره

5- حکم انگشتر وحلقه ی طلا در نماز برای مردان چیست ؟ 5/0 نمره

6- وظیفه کسی که، شک کند وضو یش با طل شده یا نه، چیست ؟ 5/0 نمره

7- مسح کردن روی جوراب وکفش چه حکمی دارد ؟ 1 نمره

8- با توجه به سخن امام رضا (ع) چرا انسان به وضو امر شده است ؟ 1 نمره

9- حکم مسح سر وپا در وضو چیست ؟ 1نمره

درس هفدهم:

1- یک دوست خوب در باره ی خطا ی دوستش چه رفتاری باید داشته باشد؟ 1 نمره

2- با توجه به سخن امام علی ( ع ) عاجز ترین مردم در رابطه با دوست چه کسی است.؟ 1 نمره

3- به چه دوستی می توان اعتماد کرد. (چهار مورد ) 2 نمره

4- در قرآن کریم و سخنان پیشوایان دین دوست واقعی کیست؟ دو مورد از صفاتش رابنویسید. 1 نمره

درس هیجدهم:

1- وظا یف ما نسبت به دوستان خود چیست ؟چهار مورد بنویسد . 1 نمره

2- چرا حفظ دوستی از به دست آوردن آن مشکل تر است ؟ 1نمره

3- شرط تداوم دوستی ها چیست؟ توضیح دهید .1 نمره

4- چه عواملی پیوند دوستی ها را سست می کند .1نمره

تست

 

سئوالات چهار گزینه ای دین و زندگی سوم متوسطه

سئوالات چهار گزینه ای دین و زندگی سوم متوسطه

پرسش هاي چهار گزينه اي
878 - مفهوم آيه ي كريمه ي : « ان الدين عند الله الاسلام ؛ دين در نزد خدا اسلام است» كدام مطلب است؟ ( آزمايشي سنجش - 85)

1) در تمام دوره ها دين خدا با اين نام خوانده شده است.
2) اين نام در ميان معروف بوده و با ان آشنا بودند.
3) نام دين پيامبر آخر الزمان حضرت محمد (ص) اسلام ناميده شده است.
4) حقيقت دين داراي ماهيتي است كه بهترين معرف آن فقط اسلام است.  




 879 - منشأ عصمت از گناه و اشتباه پيامبران به ترتيب كدام است؟ ( آزمايشي سنجش - 85)

1) مرتبه اي از ايمان و تقوا – نوع بينش عميق
2) سرشت و نوع ساختمان طبيعي – نوع بينش عميق
3) مرتبه اي از ايمان و تقوا – مصلحت و قدرت خداوند
4) سرشت و نوع ساختمان طبيعي – مصلحت و قدرت خداوند  




 880 - كدام مورد از عوامل اصلي« ختم نبوت و عدم تحريف آخرين كتاب آسماني» است؟( آزمايشي سنجش - 85)

1) ويژگي منحصر به فرد پيامبر گرامي اسلامي (ص) در حفظ كتاب آسماني
2) بلوغ فكري بشر در حفظ كتاب آسماني و دريافت يك نقشه ي كلي براي مسير خود
3) ويژگي علمي منحصر به فرد قرآن كريم و قطعي الصدور بدون آيات آن
4) پيشرفت هاي علمي بشر در فهم اسرار عالم و حمايت هاي مستقيم عالم غيب  




 881 - مصونيت از گناه و اشتباه در پيامبران به ترتيب مولود كدام مورد است؟ ( سراسري زبان اختصاصي – 82، رياضي 80 و سنجش 81 - 82 )

1) سرشت فاقد قدرت بر انجام گناه – شناخت اشتباه
2) نيروي وحي و عقل – نيروي خارجي (مأمور غيبي)
3) كمال ايمان و نيروي برترفكري – نيرويي به نام وحي
4) كمال ايمان و شدت تقوا – نوع بينش پيامبران  




 882 - مصونيت از اشتباه در پامبران معلول كدام مورد است؟ ( سراسري انساني با تغيير - 75)

1) شدت تقوا
2) شدت يقين
3) كمال ايمان
4) نوع شناخت (بينش)  




 883 - آن چه در عصمت پيامبران قطعي است كدام است؟ ( سراسري تجربي - 75 و رياضي - 72)

1) عصمت از گناه و اعتراف در عمل
2) عصمت در مقام تبليغ و رسالت
3) عصمت در مقام دريافت پيام
4) همه ي موارد  




 884 - منشأ عصمت پيامبران كدام است؟ ( سراسري رياضي - 73)

1) سرشت و نوع ساختمان طبيعي آن هاست.
2) نوع بينش و درجه ي يقين و ايمان آنهاست.
3) همرامي جبرئيل و قدرت رسول باطني آن هااست.
4) همراهي مأمور غيبي با آن ها است.  




 885 - چه چيزي براي بركناري پيامبران از گناه و اشتباه حد اعلاي قابليت را به آن ها مي دهد؟ ( آزاد انساني - 80)

1) معجزه
2) وحي
3) كرامت
4) عصمت  




 886 - عصمت پيامبران الهي و امامان معصوم (ع) مولود چيست؟ ( سراسري انساني - 67)

1) بينش و يقين و ايمان آن هاست.
2) قوه ي قهريه ي الهيه ، پيامبران و امامان را از خطا و گناهان مصون نگه مي دارد.
3) شناخت نوع عمل
4) قصد دوري از گناه  




 887 - عصمت يعني : (سراسري رياضي - 67)

1) دور ماندن از گناه در تمام عمر به علت ساختمان وجودي خاص در پيامبران
2) دور ماندن از گناه در تمام عمر كه موجبات آن تنها يك موهبت الهي است.
3) مصونيت از گناه و اشتباه كه ناشي از كمال ايمان و شدت تقواست.
4) ايمان به خداوند متعال و ترس از عقاب مانع از آن است كه پيامبر و امام دچار گناه شوند.  




 888 - با توجه به كدام واقعيت دروني ادمي است كه خداوند يك برنامه ي كلي در اختيا ر انسان ها گذاشته تا آن ها را به هدف مشتركشان برساند؟ ( گزينه ي دو)

1) اختيار
2) عقل
3) فطرت
4) وجدان  




 889 - اين كه پيامبر(ص) اسوه و الگوي پيروان خود در در عمل به دين الهي است اشاره به كدام ويژگي وي دارد؟ (گزينه ي دو )

1) علم
2) هدايت تشريعي
3) هدايت تكويني
4) عصمت  




 890 - قرآن كريم به « تكميل و تصحيح » نياز ندارد ، كه اشاره به : ( گزينه ي دو)

1) عدم تحريف – كامل و شامل بودن
2) كامل و جامع بودن – شامل بودن
3) كامل و شامل بودن – عدم تحريف
4) خاتميت قرآن – عدم تحريف  




 891 - از آن جا كه ارزشمندي اعمال در گرو معرفت قلبي و اخلاص و يكرنگي عمل كننده است ، كدام مفهوم با اين عبارت تناسب دارد؟ ( گزينه ي دو)

1) تقدم روح و حقيقت تعاليم دين بر شكل و ظاهر
2) توجه به نيازهاي ثابت و پايدار
3) وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسائل جديد
4) دادن اختيارات خاص به حاكم و نظام اسلامي

892 - خداوند متناسب با كدام دو ويژگي اساسي انسان ها را با فرستادن دين هدايت كرده است؟
1) تهجّد - تدبّر
2) تعقل – اختيار
3) اختلاف – اختيار
4) تقوا – صداقت

893 - ويژگي هاي فطري انسان در ارتباط با چيست؟
1) خصلت هاي نژادي
2) شكوفايي تفكر و تعقل در انسان ها
3) آداب و رسوم ملل
4) نوع خلقت انسان ها

894 - كدام يك از ويژگي هاي فطري انسان ها نيست؟
1) اختيار
2) شكوفا شدن استعداد تفكر و تعقل در انسان
3) تمايل به كمالات نامحدود
4) بيزاري از رذايل اخلاقي

895 - ويژگي هاي مشتركي كه انسان را از انواع ديگر موجودات جدا مي سازد و نوع انساني را پديد مي آورند چه ناميده مي شوند؟
1) خصلت هاي نژادي
2) استعداد تفكر و تعقل
3) ويژگي هاي فطري
4) قدرت اختيار

896 - چه تعداد از موارد ذكر شده جزء ويژگي هاي فطري انسان مي باشد؟
« زبان – تمايل به كمالات نامحدود – استعداد تفكر – رنگ پوست - قدرت اختيار - علاقه به عدل»
1) 3
2) 2
3) 1
4) 4

897 - چرا محورهاي اصلي برنامه ي پيامبران الهي براي هدايت انسان ها يكسان مي باشد؟
1) خصلت هاي نژادي مشترك
2) آداب و رسوم مشترك
3) ويژگي هاي فطري مشترك
4) سير تكاملي انديشه ي انسان ها در طول تاريخ الإنشاء

898 - كدام يك از محورهاي اصلي برنامه ي پيامبران براي هدايت انسان ها نمي باشد؟
1) برپايي نظام هستي بر اساس عدل
2) دادن قدرت اراده و اختيار به انسان
3) ايمان به معاد و سراي آخرت
4) برپايي نظام اجتماعي بر اساس عدل

899 - محتواي اصلي دعوت پيامبران .............. بوده است و همه ي آنها آورنده ي .............. بوده اند.
1) يكسان – اديان گوناگون
2) يكسان – يك دين
3) متفاوت – يك دين
4) متفاوت – اديان گوناگون

900 - اين كه هرپيامبري اسوه ي پيروان خويش درعمل به دين الهي است اهميت عصمت پيامبر را در كدام گزينه نشان مي دهد ؟
1) عصمت در دريافت وحي
2) عصمت در تعليم دين
3) عصمت در اجراي فرمان الهي
4) عصمت در ابلاغ وحي

901 - كدام گزينه از دلايل آمدن پيامبران متعدد مي باشد؟
1) ويژگي هاي فطري مشترك انسان ها
2) تفاوت در محورهاي اصلي دعوت انبياء
3) تكامل سطح درك و انديشه ي انسان ها در طول تاريخ الإنشاء
4) آمادگي جامعه ي بشري براي دريافت برنامه ي كامل در زندگي

902 - كدام يك از آيات زير در ارتباط با علت تعدد پيامبران مي باشد؟
1) ان الدين عند الله الاسلام
2) و ما ارسلنا من رسولٍ الّا بلسان قومه ليبين لهم
3) قل بل ملة ابراهيم حنيفاً و ما كان من المشركين
4) الله يجتبي من يشاء و يهدي اليه من ينيب

903 - حديث : « نحن معاشر الانبياء اُمرنا انْ نتكلم الناس علي قدر عقولهم » بيان گر كدام مفهوم مي باشد؟
1) يكسان بودن ويژگي هاي فطري انسان
2) خفظ قرآن كريم از تحريف
3) عصمت پيامبران در حوزه هاي مربوط به رسالت
4) تناسب دين الهي با سطح درك انسان ها در دوران مختلف

904 - كدام يك از موارد ذكر شده در طول تاريخ سير تكاملي نداشته است؟
1) درك و انديشه ي انسان ها
2) دانش و فرهنگ
3) روابط اجتماعي انسان ها
4) ويژگي هاي فطري انسان ها

905 - كدام يك از موارد ذكر شده از علل فراموشي و يا تحريف تعاليم انبياء به مرور زمان نيست؟
1) ابتدايي بودن سطح فرهنگ
2) عدم توسعه ي كتابت
3) ويژگي هاي فطري مشترك
4) ابتدايي بودن زندگي اجتماعي

906 - كدام بخش از تعاليم انبياء با هم تفاوت داشته است؟
1) اصول دعوت انبياء و بسياري از اجزاي اصلي دين آنها
2) سطح و گستره ي معارف و اصول دعوت پيامبران
3) سطح و گستره ي معارف و برخي از احكام و دستورات فرعي
4) بسياري از اجزاي اصلي دين هاي الهي و برخي از احكام و دستورات فرعي

907 - تعدد پيامبران نشان دهنده ي چيست؟
1) تعدد و اختلاف در دين
2) ويژگي هاي فطري
3) ضرورت عصمت در مجموعه ي رفتارهاي انبياء
4) اجراي يك دين در شرايط مختلف

908 - مفهوم آيه ي شريفه ي : « ..... و ما اختلف الذين اوتوا الكتاب الا من بعد ما جاء هُمُ العلم ........» بيان گر كدام مطلب است؟
1) ريشه ي پيرايش اديان مختلف
2) تكامل سطح درك و انديشه ي انسان ها در طول تاريخ الإنشاء
3) ضرورت علم و عصمت پيامبران
4) برپايي نظام اجتماعي بر اساس عدل

909 - منشأ دوگانگي و اختلاف در دين هنگام ظهور حضرت عيسي (ع) چه بوده است؟
1) انكار بزرگان مسيحي
2) انكار بزرگان يهودي
3) انكار بزرگان يهودي و مسيحي
4) انكار حاكمان بت پرست روم شرقي

910 - طبق آيات قرآني منشأ اختلاف و چند ديني چيست؟
1) جهل رهبران چند ديني از رسالت پيامبر جديد
2) جهل مردم عادي از رسالت پيامبر جديد
3) مخالفت رهبران ديني با وجود علم به حقانيت پيامبر جديد
4) مخالفت مردم عادي با وجود علم به حقانيت پيامبر جديد

911 - كدام يك پيامبر الهي نمي باشد؟
1) اسحاق
2) يعقوب
3) اسباط
4) اسمائيل

912 - ترجمه ي آيه ي شريفه ي : « ان اقيموا الدين و ال تتفرقوا فيه » با كدام گزينه مطابقت دارد؟
1) دين برپا مي شود و تفرقه از بين مي رود .
2) كه دين را برپا داريد و در ان تفرقه نكنيد.
3) كه دين را برپا داريد تا تفرقه از بين برود .
4) هنگامي كه دين برپا مي شود تفرقه ريشه كن مي گردد.

913 - قرآن كريم علت اختلاف در دين توسط علماي اهل كتاب را با كدام تعبير مي كند؟
1) جهل
2) خوف
3) جوع
4) بغي

914 - ترجمه ي آيه ي شريفه ي :« لا نفرق بين احدا منهم» عبارتست از :
1) ما ميان هيچ يك از آن ها فرق نگذاريم.
2) بين هيچ يك از پيامبران تفاوتي وجود ندارد.
3) بين پيامبران فرق نگذاريد .
4) ما بين آن ها تفرقه ايجاد نمي كنيم .

915 - طبق مفهوم آيه ي شريفه ي :«الله يجتبي اليه من يشاء و يهدي اليه من ينيب» خداوند چه كسي را به سوي خود هدايت مي كند؟
1) هر كه را بخواهد.
2) كسي كه اهل بازگشت باشد.
3) مستضعفين
4) همه ي انسان ها

916 - در آيه ي شريفه ي :« و قالوا كونوا هوداً اونصاري تهتدوا» چه ادياني مطرح گرديده است؟
1) يهودي و زرتشتي
2) آيين ابراهيم حق گرا و زرتشتي
3) مسيحي و مجوس
4) يهودي و مسيحي

917 - طبق آيات قرآن دين در نزد خدا چيست؟
1) حنيف
2) اسلام
3) هود
4) نصاري

918 - آيه ي شريفه ي :« ما كان محمدٌ ابا احدٍ من رجالكم و لكن رسول الله و .......» بيان گر كدام مورد است؟
1) عصمت پيامبر (ص)
2) ختم نبوت
3) تعدد پيامبران
4) دين واحد

919 - پيامبر اكرم (ص) نسبت علي (ع) را به خودشان را به كدام تشبيه كرده است؟
1) يهودا براي عيسي
2) يوسف براي يعقوب
3) هارون براي موسي
4) عيسي براي موسي

920 - آيه ي شريفه ي :« انا نحن نزلنا الذكر و انا له لحافظون » در ارتباط با كدام يك از علل ختم نبوت مي باشد؟
1) آمادگي جامعه ي بشري براي دريافت برنامه ي كلي زندگي
2) حفظ قرآن كريم از تحريف
3) وجود امام معصوم پس از پيامبر اكرم (ص)
4) پيش بيني راههاي پاسخ گويي به نيازهاي زمانه

921 - كدام كتاب آسماني پس از نزول نياز به تكميل و تصحيح نداشت؟
1) زبور
2) تورات
3) انجيل
4) قرآن

922 - اين كه قرآن كريم دچار انحراف نشده است به كدام معناست؟
1) يعني از سوي بشر كلمه اي به آن افزوده يا از آن كاسته نشده است.
2) يعني تفسير جديدي از قرآن مطرح نشده است.
3) يعني به همه ي نيازهاي آيندگان نيز پاسخ مي دهد.
4) يعني در تعاليم قرآني روح و حقيقت تعاليم بر شكل و ظاهر آن ها تقدم دارد.

923 - منصب امامت ، منصبي است .............كه همه ي نقش ها و مسئوليت هاي پيامبر به جز .......... را دارا مي باشد.
1) الهي – دريافت وحي
2) الهي – تعليم و تبيين تعاليم دين
3) مردمي – دريافت وحي
4) مردمي – تعليم و تبيين تعاليم دين

924 - پس از رحلت پيامبر اسلام (ص) امامان معصوم (ع) چند سال بين مردم حضور داشتند؟
1) 150 سال
2) 250 سال
3) 300 سال
4) 200 سال

925 - احكام ضروري اسلام از قبيل نماز و روزه در همه ي مكان ها و زمان ها قابل اجرا هستند زيرا:
1) شكل و ظاهر اين اعمال قابل تغيير مي باشند.
2) پاسخ گوي نيازهاي ثابت و پايدار آدمي هستند.
3) از يك دسته از قواعد و اصول كلي استنباط شده اند.
4) پاسخ گوي نيازهاي متغير و تكاملي انسان مي باشند.

926 - دركدام مورد دين بر شكل خاصي تأكيد نكرده است؟
1) روزه
2) حج
3) نماز
4) شيوه ي مقابله با دشمن

927 - دستور قرآن به مسلمانان در استفاده از سلاح هاي پيشرفته براي مقابله با دشمن نشان دهنده ي كدام يك از ويژگي هاي دين اسلام جهت انطباق با نيازهاي متغير زمان مي باشد؟
1) توجه به نيازهاي ثابت و پايدار انساني
2) تقدم روح و حقيقت تعاليم ديني بر شكل و ظاهر
3) وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسائل جديد
4) دادن اختيارات خاص به مجتهدان

928 - كدام يك از احكام ضروري اسلام ، پاسخ گوي نيازانسان به ستايش و پرستش خداي مهربان مي باشد و اين نياز چگونه نيازي است؟
1) خمس و زكات – متغير
2) دفاع و جهاد – متغير
3) نماز و روزه – ثابت و پايدار
4) امر به معروف و نهي از منكر - ثابت و پايدار

929 - كدام يك ازويژگي ها ي دين اسلام سبب انطباق آن با نيازهاي متغير زمان شده است؟
1) توجه به نيازهاي متغير و تكاملي انسان
2) تقدم شكل و ظاهر بر روح و حقيقت تعاليم ديني
3) وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسائل جديد
4) دادن اختيارات عام به مجتهدان

930 - ارزشمندي اعمال درگرو چيست؟
1) شكل و ظاهر اعمال
2) توجه به نيازهاي پايدار انساني
3) معرفت قلبي و احساس
4) رشد و بلوغ فكري

931 - حكم وجوب واكسيناسيون در صورتي كه جامعه با خطر بيماري روبرو باشد بيان گر كدام يك از ويژگي هاي دين اسلام براي انطباق با نيازهاي متغير زمان مي باشد؟
1) توجه به نيازهاي ثابت و پايدار انساني
2) تقدم روح و حقيقت تعاليم ديني بر شكل و ظاهر
3) وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسائل جديد
4) دادن اختيارات خاص به حاكم و نظام اسلامي

932 - كدام گزينه يكي از مهم ترين جلوه هاي پاسخ گويي دين اسلام به نيازهاي زمانه مي باشد؟
1) وجوب واكسيناسيون هنگام مواجهه با خطر بيماري
2) طراحي ساختار نظام حكومتي جمهوري اسلامي
3) تقدم شكل و ظاهر احكام بر روح و حقيقت آن ها
4) روش علمي و درست تحقيق در مجموعه ي معارف و احكام

933 - آيه ي شريفه ي :«لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم الكتاب و الميزان ليقوم الناس بالقسط .......» به كدام يك از اصول بنيادي دعوت انبياء اشاره دارد؟
1) برپايي نظام اجتماعي براساس عدل
2) ايمان به معاد و سراي آخرت
3) انجام فرايضي مانند نماز و روزه
4) دوري و رذايل و زشتي هاي اخلاقي

934 - آيه ي شريفه ي : « و اذا مسَّكم الضّر في البحر ضلَّ من تدعون الا اياه ........» به كدام يك از اصول بنيادي دعوت انبياء اشاره دارد؟
1) برپايي نظام هستي براساس عدل
2) ايمان به معاد و سراي آخرت
3) دوري از رذايل و زشتي هاي اخلاقي
4) ايمان به خداي يگانه و دوري از شرك

935 - آيه ي شريفه ي : « ما كان محمدٌ ابا احدٍ من رجالكم و لكن رسول الله و خاتم النبيين و .....» با كدام يك از ابيات زير ارتباط مفهومي نزديك تري دارد؟
1) مصطفي را وعده داد الطاف حق / گر بميري تو ، نميرد اين سبق 2) بر او ختم آمده پايان اين راه / در او نازل شده «ادعو الي الله »
3) در اين ره انبياء چون ساربان اند / دليل و رهنماي كاروان اند
4) من تو را اندر دو عالم رافعم / طاعنان را از حديثت دافعم

936 - توجه به نيازهاي پايدار انساني در احكام اسلامي در رابطه با كدام موضوع است؟
1) ابعاد عصمت
2) علت آمدن پيامبران متعدد
3) علل ختم نبوت
4) تكامل درك انسان ها در طول تاريخ

937 - عبارت :« تو براي من به منزله ي هارون براي موسي هستي .» از طرف پيامبر خطاب به چه كسي بيان شده است؟
1) حضرت فاطمه (س)
2) حضرت علي (ع)
3) ابوذر
4) ابو طالب

938 - آيه ي شريفه ي : « و ما ارسلنا من رسولٍ الابلسان قومه ليبين لهم » بيان گر يكي از علل............ مي باشد.
1) آمدن پيامبران متعدد
2) اختلاف و چند ديني
3) ختم نبوت
4) انطباق اسلام با نيازهاي متغير زمان

939 - به ترتيب قدرت اختيار و استعداد تفكر جزء كدام يك از ويژگي هاي انسان مي باشند؟
1) فطري – نژادي
2) نژادي - نژادي
3) فطري – فطري
4) نژادي – فطري

940 - مخاطب عبارت قرآني :« ان اقيموا الدين و لا تتفرقوا فيه »كدام است؟
1) مشركان
2) مسلمانان
3) يهوديان
4) مهاجرين

941 - قرآن در برابر كساني كه مي گفتند : «يهودي يا مسيحي شويد تا هدايت يابيد» چه پاسخي مي دهد؟
1) ان الدين عند الله اسلام
2) قل بل ملة ابراهيم حنيفاً
3) و ما ارسلنا رسولٍ الا بلسان قومه
4) ما كان محمدٌ ابا احدٍ من رجالكم

942 - اين از ويژگي هاي .............. انسان است كه به حد معيني از زيباييها و خوبيها قانع ..........
1) غريزي – نمي شود.
2) فطري – مي شود.
3) غريزي – مي شود.
4) فطري - نمي شود.

943 - كدام يك از ايات زير به ختم نبوت اشاره دارد؟
1) و ما ارسلنا من رسولٍ الا بلسان قومه ليبين لهم
2) و ما كان محمد ابا احد من رجالكم و لكن رسول الله و خاتم النبيين
3) قل بل ملة ابراهيم حنيفا و ما كان من المشركين
4) ان الدين عند الله الاسلام

944 - اين كه از سوي بشر كلمه اي بر قرآن افزوده يا از آن كاسته نشده است يعني ........
1) تحدي قرآن بدون پاسخ مانده است.
2) قرآن كريم دچار تحريف نشده است.
3) در قرآن ناسخ و منسوخ وجود ندارد.
4) برخي از حقايق آن تأويل نشده است.

945 - مخاطب عبارت قرآني : « كبر علي المشركين ما تدعوهم اليه » كيست؟
1) حضرت ابراهيم (ع)
2) خضرت موسي (ع)
3) حضرت عيسي (ع)
4) پيامبر اسلام (ص)

946 - كدام يك منصبي الهي است كه همه ي نقش ها و مسئوليت هاي پيامبر بجز دريافت وحي را دارامي باشد؟
1) خلافت
2) هدايت
3) امامت
4) حكومت

947 - عبارت « لاضرر و ال ضرار في الاسلام » از كيست و ناظر بركدام يك از ويژگي هاي دين اسلام است؟
1) پيامبر اكرم(ص) – دادن اختيارات خاص به حاكم و نظام اسلامي
2) پيامبر اكرم (ص) - وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسائل جديد
3) حضرت علي (ع) – دادن اختيارات خاص به حاكم و نظام اسلامي
4) حضرت علي (ع) – وضع قواعد و اصول كلي براي حل مسائل جديد

948 - كدام يك نمونه اي از تقدم روح و حقيقت نعاليم ديني بر شكل و ظاهر دين اسلام است ؟
1) قاعده ي كلي «لاضرر و لا ضرار في الاسلام »
2) وجوب واكسيناسيون از طرف حاكم اسلامي
3) احكام ضروري اسلام از قبيل نماز و روزه
4) استفاده از سلاح هاي پيشرفته براي مقابله با دشمنان

949 - كدام يك از احكام زير از قاعده ي « الضرر و لا ضرار في الاسلام » استنباط شده است؟
1) رابطه ي اقتصادي باكفار كه موجب تسلط آنان بر مسلمانان گردد ، حرام است.
2) استفاده ي شخصي از امكانات خصوصي نبايد موجب آزار و اذيت ديگران شود.
3) زيور آلات خانم ها اگر جنبه ي ذخيره اي به خود بگيرد به اضافي آن خمس تعلق مي گيرد.
4) براي ازدواج دخترها اذن پدر لازم و ضروري است.

950 - كدام يك از آيات زير به برپايي نظام اجتماعي براساس عدل كه از اصول بنيادي دعوت انبياء است اشاره دارد؟
1) و اذا مسكم الضرّ في البحر ضلّ تدعون ال اياه
2) و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه ليبين لهم
3) لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم كتاب و الميزان ليقوم الناس بالقسط
4) لا نفرق بين احد منهم و نحن له مسلمون

951 - خداوند در قرآن درباره ي كدام پيامبر فرموده : «پدر هيچ يك از مردان شما نيست» ؟
1) حضرت يعقوب (ع)
2) حضرت ابراهيم (ع)
3) حضرت محمد (ع)
4) حضرت نوح (ع)

952 - چه كساني مسئوليت ابلاغ و رساندن دين به مردم را برعهده داشتند؟
1) ملائك و فرشتگان
2) جانشينان پيامبران
3) پيامبران
4) امامان

953 - كدام مورد از ويژگي هاي فطري انسان نيست؟
1) زندگي با اداب و رسوم خاص
2) تفكر و تعقل و انديشه
3) قدرت اختيار و تصميم و اراده
4) بيزاري از ظلم و ستم و فريب و دروغ

954 - خداوند دين واحدي براي همه ي انسان ها فرستاده است زيرا ...........
1) همه ي انسان ها از استعداد تفكر و تعقل برخوردارند.
2) همه ي انسان ها از قدرت اختيار برخوردارند .
3) همه ي انسان ها از ويژگي هاي فطري مشتركي برخوردار اند.
4) همه ي انسان ها به دنبال خوبي ها و كمالات نامحدود ند.

955 - با توجه به ويژگي هاي فطري ، برنامه ي كلي كه خداوند در اختيار انسان ها قرار داده تا آن ها را به هدف مشترك خلقتشان برساند چيست؟
1) جهن بيني
2) ايدوئولوژي
3) دين
4) هدايت عام

956 - كدام يك از گزينه هاي زير از محورهاي اصلي پيامبران بزرگ الهي در طول تاريخ نمي باشد؟
1) برپايي نظام هستي براساس عدل
2) كسب مكارم اخلاقي
3) برپايي نظام اجتماعي براساس عدل
4) تأمين رفاه عمومي

957 - از محورهاي اصلي برنامه ي پيامبران ، برپايي نظام هستي براساس ......... است.
1) توحيد
2) عدل
3) رحمت
4) فيض (بخشش)

958 - نيروي مخصوص بينش پيامبران كه خدا به پيامبران داده و شدت تقوا ي آن ها به ترتيب چه نوع مصونيتي را براي انبياء موجب شده است؟.
1) مصونيت از گناه و اشتباه
2) مصونيت از اشتباه و گناه
3) مصونيت قولي و عملي
4) مصونيت فطري و ذاتي

959 - منشأ عصمت پيامبران كدام عامل نيست؟
1) مرتبه ي بالايي از علم الهي
2) مرتبه ي بالايي از نبوغ
3) مرتبه ي بالايي از ايمان
4) مرتبه ي بالايي از تقوا

960 - عبارت : «پيامبران مي خواسته اند دين الهي را در خور فهم و انديشه ي انسان هاي دوران خود بيان كنند » ناظر بركدام علل از علل آمدن پيامبران متعدد مي باشد؟
1) از بين رفتن تعليمات پيامبران قبل
2) استمرار در دعوت و ترويج پيوسته ي آن
3) پايين بودن سطح درك انسان هاي اوليه
4) تحريف كلي دين

961 - آيه ي شريفه ي : « و ما ارسلنا من رسول الا بلسلن قومه ليبين لهم » ناظر بر كدام علت از علل ارسال پيامبران متعدد مي باشد؟
1) از بين رفتن تعليمات پيامبران قبل
2) در خور فهم و انديشه ي انسان هاي دوران خود بودن
3) پيش بيني راه هاي پاسخ گويي به نيازهاي زمانه
4) آمادگي جامعه ي بشري براي دريافت برنامه ي زندگي

962 - با توجه به ابتدايي بودن سطح فرهنگ و زندگي اجتماعي و عدم توسعه ي كتابت ، كه از دلايل به فراموشي سپرده شدن تعليمات انبياء است خود دليل بر كدام علت از علل آمدن پيامبران متعدد مي باشد؟
1) پايين بودن سطح درك انسان هاي اوليه
2) از بين رفتن تعليمات پيامبر قبل يا تحريف كلي آن تعليمات
3) استمرار در دعوت و ترويج پيوسته ي آن
4) آمادگي جامعه ي بشري براي دريافت برنامه ي كلي

963 - كدام مورد از علل ختم نبوت نيست؟
1) آمادگي جامعه ي بشري براي دريافت برنامه ي كلي زندگي
2) حفظ قرآن كريم از تحريف
3) گسترش اسلام به بيشتر سرزمين هاي جهان
4) وجود امام معصوم پس از پيامبر(ص)

964 - اين كه از سوي بشر كلمه اي به قرآن افزوده و يا از آن كاسته نشده است معناي كدام اصطلاح زير مي باشد؟
1) عدم تبديل
2) عدم تحويل
3) عدم تحريف
4) عدم تسويف

965 - كدام يك از كتاب هاي آسماني زير مناسب زمان خويش بوده و به نيازهاي ايندگان پاسخ نمي داد؟
1) تورات
2) انجيل
3) صحف
4) همه ي كتاب هاي آسماني به غير قرآن

966 - چه عاملي سبب شد كه جامعه ي اسلامي پس از پيامبر اكرم (ص) از گنجينه اي گرانقدر بهره مند شود و هرگاه دانشمندان بخواهند با روش درست به تحقيق بپردازند به معارف و احكام اسلامي متناسب با نياز زمان خود دسترسي داشته باشند؟
1) قرآن كريم
2) حضور 250 ساله ي امامان در ميان مردم
3) سنت و سيره ي پيامبر اكرم (ص)
4) وجود عالمان و متخصصان دين

967 - كدام يك از ويژگي هاي دين اسلام كه سبب انطباق آن با نيازهاي متغير زمان مي شود نيست؟
1) وضع قواعد و اصول كلي براي مسائل جديد
2) توجه به نيازهاي متغير و ناپايدار انسان
3) دادن اختيارات خاص به حاكم نظام اسلامي
4) تقدم روح و حقيقت تعاليم ديني بر شكل و ظاهر

968 - چه كسي يا نهادي مي تواند در شرايط خاص و اضطراري براي حفظ مصالح عمومي قوانيني را وضع كند و اجرا نمايد تا آن شرايط اضطراري از بين برود؟
1) شوراي نگهبان
2) حاكم اسلامي
3) مرجع تقليد
4) هيئت دولت

969 - مصراع :
« گر بميري تو ، نميرد اين سبق » به كدام موضوع اشاره دارد؟
1) جاودانگي رسول خدا(ص)
2) تحريف نشدن همه ي كتاب هاي آسماني
3) ماندگاري كتابت
4) جاودانگي قرآن

سؤالات دين و زندگي دوم دبيرستان

سؤالات دين و زندگي دوم دبيرستان


درس اول    

1-       مهم ترين و آشكارترين ويژگي جهان واقعي چيست؟ و اثر آن را در چه چيزهايي مشاهده مي كنيم؟
2-       پنج مورد از ويژگي هاي جهان واقعي را ذكر كنيد؟
3-       كدام ويژگي سبب پيدايش نظام مي شود؟
4-       همكاري و پيوستگي و ارتباط در يك نظام به چه منظور است؟
5-       برتري مجموعه ي منظم در برابر مجموعه ي نامنظم چيست؟
6-       با توجه به آيات ( لايات لاولي الالباب الذين يذكرون الله قياما و قعودا و علي جنوبهم و يتفكرون في خلق الاسماوات و الارض)
الف: اهل خرد چه كساني هستند؟
ب: منظور از قياما و قعودا چيست؟ ( معني كنيد)
7-       عبارت قرآني را ترجمه كنيد( لقومه يعقلون)
________________________________________
درس دوم    

1-       رابطه ي طولي را تعريف كرده و مثالي براي آن بياوريد؟
2-       رابطه ي عرضي را تعريف كرده و مثالي براي آن بياوريد؟
3-       مبدا و منشا دانش بشري چيست؟
4-       مصنوعات بشري با الهام از چه چيزي به وجود مي آيند؟
5-       چگونه مصنوعات متنوع تر و دقيق تر خواهد شد؟
6-       اين آيه به چه موضوعي اشاره دارد؟ (فتبارك الله احسن الخالقين)
7-       نظام جهاني چه هدفي را دنبال مي كند واجراي آن براي چه سازمان  يافته اند و مي كوشند؟
8-       با شناخت ساختمان دقيق موجودات و غايتمندي آنها حضور ...............و.............. را مشاهده مي كنيم؟

________________________________________
درس سوم    

1-       ارزش هر انساني به چه چيزي بستگي دارد؟
2-       مقام خلافت الهي چيست و چه كسي با چه ويژگي هايي شايسته ي چنين مقامي است؟
3-       خداوند به انسان چه چيزي بخشيده كه او مي تواند حقايق جهان پيرامون را بشناسد؟
4-       انسان چه زماني احساس خرسندي مي كند و چه زماني ملامت گر خويش است ؟
5-       بعدهاي وجود انسان را نام ببريد و ويژگي هاي هر يك جداگانه برشماريد؟
6-       گزينه هاي صحيح را انتخاب نماييد؟
                     الف: خوابهاي با صحنه هاي آشفته و بي اساس بيانگر چيست؟
          1- موضوع مهم               2- خستگي               3-حالت عميق             4-حوادث آينده
                     ب: خداوند گوهر وجود انسان را با حقيقتي ملكوتي به نام ...................سرشت.
          1-روح                          2-جسم                   3- كرامت                     4-قدرت تفكر و تعقل
7-       اين سخن از كيست؟ ( خدا رحمت كند انساني را كه بداند از كجا آمده در كجا قرار دارد و به سوي كجا رهسپار خواهد شد)
8-       الف: امام جعفر صادق (ع)              ب: حضرت رسول اكرم (ص)
               ج: حضرت علي(ع)                               د: امام سجاد(ع

________________________________________
درس چهارم    

1-       وديعه ها و امانات الهي براي سفر به سوي كمال را نام ببريد؟
2-       حضرت علي (ع) عقل را چگونه توصيف كرده است؟
3-       چه هنگام زيبايي ايمان و عمل صالح در وجود انسان تجلي مي كند؟
4-       موانع رشد و رستگاري را نام ببريد؟
5-       علت سقوط انسان از كمال و فلاح به گناه چيست؟
6-       امام صادق (ع) عقل و جهل را چگونه توصيف كرده است؟
7-       شيطان از چه راه هايي انسان را به نافرماني از خدا وسوسه مي كند؟
8-       زندگي صحنه جنگي سخت ميان ................و...................است.

________________________________________
درس پنجم    

1-       انسان ها معمولا در برخورد با مرگ چند ديدگاه دارند؟(با توضيح )
2-       صاحبان ديدگاه اول در برخورد با مرگ چگونه مي انديشند ؟
3-       از پيامدهاي مهم نگرش اول چيست؟
4-       ديدگاه پيروان اديان الهي در رابطه با مرگ چيست؟
5-       رسول خدا(ص) در رابطه با ديدگاه دوم (مرگ) چه مي فرمايند؟
6-       چند مورد از پيامدهاي نگرش دوم در رابطه با مرگ را بنويسيد
7-       چرا زندگي انسان هاي عصر جديد با همه ي پيشرفت ها گرفتار نوعي عدم تعادل شده است؟
8-       لا يرجون يعني چه؟
              الف: بازگشت دارند                   ب: رجعت نمي كنند
              ج: اميد ندارند                           د: راضي نيستند

________________________________________
درس ششم    

1-       كار حكيمانه چگونه كاري است؟
2-       حكيم به چه كسي مي گويند؟
3-       دو ويژگي انسان را نوشته ، توضيح دهيد؟
4-       انسان چگونه به خصلت الهي آراسته مي شود؟
5-       انسان ها چگونه توسط قرآن كريم به ضرورت معاد پي مي برند؟
6-       شعر داده شده از كدام شاعر است ؟( ما ز بالاييم و بالا مي رويم  ما ز درياييم و دريا مي رويم

________________________________________
درس هفتم    

1-       برخي از خصوصيات عالم برزخ را بيان كنيد؟
2-       بنابر فرمايش امام صادق (ع) مومن بعد از مرگ از شش چيز بهره مند مي شود ، آن شش مورد را ذكر كنيد؟
3-       سخن پيشوايان دين بيانگر چه مطلبي است ؟
4-       بعد از نابودي انسان چه چيزي از او باقي مانده و بر چه چيزي تاثير مي گذارد؟
5-       فرمايش امام علي (ع) پيرامون مراحل اوليه مرگ انسان چيست؟
6-       بعد از جنگ بدر خدا به كشته شدگان چه پيامي داد؟
7-       قرآن كريم در مورد حق و عدل چه مي فرمايند ؟ توضيح دهيد؟

________________________________________
درس هشتم    
1-       برپايي قيامت در چند مرحله انجام مي گيرد؟
2-       چند نمونه از شاهدان و گواهان دادگاه عدل الهي در روز قيامت را فقط نام ببريد؟
3-       ويژگي و خصوصيت نامه ي اعمال انسان در قيامت چيست چه تفاوتي با نامه هاي ثبت شده در اين دنيا دارد؟
4-       طبق سخن امام صادق (ع) آيا واقعا اعمال وزن مي شوند؟ توضيح دهيد؟
5-       معني اين عبارت قرآني چيست؟ ( و كفي بنا حاسبين)

________________________________________
درس نهم    
1-       به طور خلاصه بيان كنيد كه دوزخيان پس از دچار شدن به عذاب با حسرت چه مي گويند و چه پاسخي مي شنوند ؟
2-       جايگاه نيكوكاران و خصوصياتي از بهشت را طبق آيات و روايات اسلامي توصيف كنيد؟
3-       خلاصه اي از فرمايش امام علي(ع) در توصيف بهشت را بيان كنيد؟
4-       انواع پاداش وكيفر اعمال انساني را در اين دنيا توضيح دهيد با ذكر مثال ؟
5-       جايگاه گناهكاران و خصوصياتي از جهنم را طبق آيات و روايات الهي ترسيم كنيد؟
6-       بئس يعني چه؟
                   الف: چه سخت است          ب: چه ساده است         ج: چه بد است           د: چه خوب است

________________________________________
درس دهم    
   
1-       معني اين لغات را بيان كنيد؟
                                      الف: قطا                      ب: لا نفضوا                  ج: فاعف                  د: حسبي
2-       توكل به چه معناست؟
3-       انساني كه به خدا توكل مي كند ، چگونه سعادتمند مي گردد؟
4-       شرط رسيدن به بي نيازي و عزت چيست؟
5-       تكيه بر غير خدا چه چيزي را نتيجه مي دهد؟
6-       اگر توكل بر خدا حقيقي و همراه با اخلاص باشد ، چه سودي براي انسان خواهد داشت؟
7-       توكل چه زماني معنا دارد؟
8-       عبارت قرآني (تدعون من دون الله ) به چه معناست؟
9-       اين حديث ( بي نيازي و عزت در گردشند و چون به محل توكل برسند آنجا را وطن سازند)
                      الف: امام سجاد(ع)            ب: امام  محمد باقر(ع)    
                      ج: امام جعفرصادق          د: حضرت علي (ع9
________________________________________
درس یازدهم    
1-       آفرينش با..................و........... شروع شد.
2-       خداوند با كدام يك از اسامي خود انسان را آفريد؟
3-       اگر بخواهيم جلوه اي از محبت خداوند را ببينيم چه چيزي را بايد مشاهده كنيم؟
4-       ظرف هستي لبريز از محبت چه كسي است؟
5-       خداوند اساس و پايه دين داري را چه چيزي قرار دارد؟
6-       تصميم ها و كارهاي انسان سرچشمه ي چه چيزهايي هستند ؟توضيح دهيد؟
7-       آثار محبت الهي به چند دسته تقسيم مي شود؟
8-       پيروي از خداوند را توضيح دهيد؟
9-       امام صادق (ع) در مورد پيروي از خداوند چه مي فرمايند؟
10-    چه راهي انسان را به خدا مي رساند ؟توضيح دهيد؟
11-    چه چيزي آغازگر دوستي با خداست؟
12-    پايه و اساس اسلام چه كلمه اي است؟
13-    كتاب جاذبه و دافعه علي(ع) اثر كيست؟
الف: شهيد بهشتي        ب: شهيد چمران        ج: شهيد مطهري       د: شهيد دستغيب

________________________________________
درس دوازدهم    
1-       اين سخن از كيست؟(آراستگي از اخلاق مومنان است)
2-       آيا ظاهر و باطن انسان با يكديگر ارتباط دارند؟ با ذكر يك مثال توضيح دهيد؟
3-       انسان عفيف چه چيزي دارد؟ و اين موضوع باعث چه مي شود؟
4-       آيا عفاف تنها مخصوص زنان است؟
5-       چرا عفاف در زنان جلوه اي زيباتر دارد؟
6-       چه چيزي در مقابل حقارت و ذلت قرار دارد؟ و در معناي اين مورد چه عواملي گنجانده شده اند؟
7-       عزت واقعي نزد كيست؟
8-       از نشانه هاي رفع شكست خورده و مغلوب چيست؟
9-       ازمهم ترين برنامه هاي ديني چيست؟
10-    كانون عفاف در خانواده چه كسي است؟
11-    اين حديث از كيست؟
( دو ركعت نماز كه با بوي خوش گزارده شود بهتر از هفتاد ركعت نماز بدون بوي خوش است)
الف: رسول خدا (ص)         ب: امام علي(ع)      ج: امام صادق(ع)     د: امام سجاد(ع)

________________________________________
درس سیزدهم    

                                    1  -    ميزان گرايش به پوشش و حجاب در اديان مختلف با چه چيزي رابطه اي مستقيم دارد؟
                                    2  -    دراجتماعات مختلف چه انسان هايي از پوشش كاملتر و متين تري استفاده مي كنند؟
                                    3  -    پوشش در آيين مسيحيت چگونه مي باشد؟
                                    4  -    پوشش در آيين يهود چگونه بوده است؟
5  -    اگر مرد مسئوليت خود را انجام ندهد چه اتفاقي مي افتد؟
6-      سخني از حضرت رسول در مورد نگاه به نامحرم بنويسيد؟  
7-     زنان چگونه بايد پوشش خود را تنظيم كنند؟
8-     پوشش باعث چه چيزي در درون زن مي شود؟
9-     اسلام مردان را موظف به رعايت چه شروطي كرده است؟
10-   انسان در مقابل نعمت وموهبت الهي چه مسئوليت را بر عهده دارد؟
            11 -  منشا تفاوت زنان و مردان چيست؟

________________________________________
درس چهاردهم    
1-       لازمه ي رستگاري و سربلندي جامعه ي اسلامي چيست؟
2-       امام صادق(ع) موثرترين و بهترين راه فراخواني به خير و نيكي را چه مي داند و در اين مورد چه مي فرمايند؟
3-       چه موقع امر به معروف و نهي از منكر ضرورت مي يابد؟
4-       سه شرط از شرايط امر به معروف و نهي از منكر را بنويسيد؟
5-       مراحل امر به معروف و نهي از منكر را بنويسيد؟
6-       امام خميني راجع به روش هاي درست امر به معروف و نهي ا زمنكر چه توصيه هايي مي كند؟
7-       اثرات دعوت به خير و نيكي ها را توضيح دهيد؟
8-       چه كسي مي تواند دعوت را انجام دهد ؟
9-       رسول خدا (ص) در مقام كسي كه امر به معروف ونهي از منكر مي كند چه مي فرمايد؟

________________________________________
درس پانزدهم      
1-       هر شخص يا ملت چگونه مي تواند راه سربلندي را طي كند؟
2-       از نظر امام علي()ع) فقر چگونه متولد مي شود؟
3-       امام علي (ع) چگونه عزت نفس خود را نگه مي داشت؟
4-       چه زماني نفس ، انسان ها را مشغول مي كند؟
5-       برخي از آثار كار در تربيت انسان را فقط بر شمريد.
6-       از نظر امام علي(ع) چه دستي آتش را لمس نخواهد كرد؟
7-       اين سخن ( هر كس بار زندگي خود را به دوش مردم اندازد ،ملعون است ) از كيست؟

________________________________________
درس شانزدهم    
1-       كار و تلاش اقتصادي چه مواردي را در پي خواهد داشت؟
2-       در بينش و تفكر اسلامي كار خلاق و مولد منشا اصلي چيست؟
3-       كارهاي انسان به چند دسته تقسيم مي شوند هر يك از را توضيح دهيد؟
4-       مشاركت اقتصادي چه زماني و توسط چه عواملي پديد مي آيد؟
5-       چه زماني چرخ توليد به كار مي افتد ؟
6-       فعاليت بانك به چه صورت است؟
7-       تامين نيازهاي عمومي جامعه به چه صورت است؟
8-       شرايط خمس را توضيح دهيد؟
9-       امام علي (ع) راجع به دريافت ماليات به مالك اشتر چه فرمود؟
10-    حساب سال داشتن به چه معناست؟
11-    عبارت قرآني ( فاولئك هم المضعفون) به چه معناست؟
12-    مصارف زكات بر اساس آيه 60 سوره توبه را بنويسيد؟
13-    زكات به چه چيزهايي تعلق دارد نام ببريد؟
14-    خمس چيست؟ و بر چند چيز تعلق مي گيرد نام ببريد؟

سؤالات تشريحي درس دين و زندگي پيش دانشگاهي

سؤالات تشريحي درس دين و زندگي پيش دانشگاهي

 

درس اول                                               آبشار نور

1 ) سؤالاتي مانند: «چرا موجودات جهان هستند؟» يا «چه ضرورتي باعث هستي موجودات شده است؟» و يا «آيا

 موجوداتي كه اكنون هستند، ممكن بود نباشند؟» و... در چه شرايطي مطرح مي شوند؟ ص 6

2 ) ترجمه ي عبارات قرآني زير را بنويسيد. ص 7

الف- يا أيها الناس               ب - و الله هو الغني الحميد                      ج – و يأت بخلق جديد

3 ) دو پيام آيه ي 15 سوره ي فاطر: «يا أيها الناس أنتم الفقراء الي الله و الله هو الغني الحميد» را بنويسيد. ص 7

4 ) پيام آيه ي 16 سوره ي فاطر چيست؟ «إن يشأ يذهبكم و يأت بخلق جديد» ص 7

5 ) پيام اين آيه را بنويسيد: «و ما ذلك علي الله بعزيز» ص 7

6 ) معناي «حق و حقيقت» را با ذكر مثال بيان كنيد. ص7

7 ) برترين حق و حقيقت چيست؟ چرا؟ ص 8

8 ) قرآن كريم براي معرفت عميق تر به خداوند چه راهي را معرفي نموده است؟ ص 8

9 ) حقيقت وجود و هستي مخلوقات جهان چگونه است؟ ص 8 (مقدمه ي اول)

10) اگر چيزي وجودش از خودش نباشد، چگونه موجود مي شود؟ ص 8 (مقدمه ي دوم)

11) در چه صورتي يك موجود در هستي به ديگري نيازمند نيست؟ ص 8 (مقدمه ي دوم)

12) منشأ هستي انسان و مجموعه ي جهان از كجاست؟ ص 8 (نتيجه)

13) براي اثبات نيازمندي جهان هستي به خداوند يك استدلال بنويسيد. ص 9 (خلاصه ي استدلال ص 8)

14) آيا نيازمندي موجودات به خداوند تنها در مرحله ي به وجود آمدن است؟ چرا؟ ص 9

15) رابطه ي خدا با جهان را با موارد زير تطبيق دهيد: ص 9

الف- كسي كه هديه اي به دوستش مي دهد                    ب – روشنايي با لامپ               ج – موج با دريا

16) چرا در قرآن كريم خداوند با صفت «غني» ياد شده است؟ ص 9

17) كسب كمالات انسان را نسبت به هر يك از موارد زير بررسي كنيد: ص 9

الف- ساير انسان ها                                                 ب - خداوند

18) درك هر چه بهتر فقر و نيازمندي به خداوند توسط انسان چه تأثيري بر او دارد؟ ص 9

19) نيازمندي وجودي مخلوقات به خداوند شامل كدام مراحل است؟ ص 9

 

 

 

20) در جدول زير «رابطه ي جهان با خدا» را با «رابطه ي ساعت ساز با ساعت» مقايسه كنيد. ص

 

شباهت ها

تفاوت ها

1-

1-

2-

2-

3-

3-

4-

4-

 

سؤالات امتيازي بخش براي مطالعه

21) هستي بخشي خداوند به موجودات را با بخشيدن مال يك ثروتمند به فقير مقايسه كنيد. ص 10

22) كدام معرفت برتر و عميق نسبت به خداست كه براي نوجوان در دسترس و امكان پذير  است؟ چرا؟ ص 12

 

درس دوم                                    يگانه ي بي همتا

1) مهم ترين اعتقاد ديني و پايه و اساس آن چيست؟ ص 15

2) ارزش و اعتبار اعتقادات ديني به چه چيز وابسته است؟ ص 15

3) جايگاه نگرش توحيدي در قرآن چگونه است؟ ص 15

4) دنياي كنوني از نظر اعتقاد به خدا چگونه است؟ ص 15

5) رابطه ي اعتقاد به توحيد با ساير اعتقادات و اعمال زندگي ما چيست؟ ص 15

6) كدام روابط در زندگي انسان هاي امروز فاقد ديدگاه توحيدي است؟ ص 15

7) تقابل حق و باطل را با كدام تقابل مي توان منطبق دانست؟ ص 15

8) زنده ترين مسأله ي پيش روي انسان ها در جهان حاضر كدام است؟ ص 15

9) ترجمه ي عبارات قرآني زير را بنويسيد: ص 16

الف- و خلق كل شيء     ب - لا إله إلا هو خالق كل شيء فاعبدوه      ج- و هو علي كل شيء وكيل

10) معناي توحيد چيست؟ و اعتقاد به توحيد به چه معناست؟ ص 16

11) مراتب توحيد را فقط نام ببريد. ص 16 و 17 و 21

12) توحيد ذاتي را تعريف كنيد. ص 16 و 17

13) منظور از شرك ذاتي چيست؟ ص 17

14) شرك ذاتي بيشتر در چه جوامعي رواج داشته است؟ ص 17

15) برخي از اعتقادات قائلين به شرك ذاتي را بنويسيد. ص 17

16) براي اثبات توحيد ذاتي چهار دليل ذكر كنيد. ص 17

17) دعوت پيامبران چگونه توحيد ذاتي را اثبات مي كند؟ ص 17

18) گرايش فطري بشر به خداوند چگونه توحيد ذاتي را اثبات مي كند؟ ص 17

19) چگونه مي توان با استناد به نظم و يكپارچگي جهان توحيد ذاتي را اثبات كرد؟ ص 17

20) با توجه به كمال مطلق بودن خداوند، چگونه مي توان توحيد ذاتي را اثبات نمود؟ ص 17

21) دو محور اصلي در اعتقاد به توحيد افعالي كدامند؟ ص 17 و 18

22) براي محور اول توحيد افعالي با توجه به نيازمندي موجودات به خداوند يك استدلال بنويسيد. ص 17 و 18

23) براي محور اول توحيد افعالي با توجه به كمال مطلق بودن خداوند يك استدلال بنويسيد. ص 17 و 18

24)  عبارت «لا حول و لا قوه الا بالله العلي العظيم» بيانگر كدام محور توحيد افعالي است؟ ص 18

25) اعتقاد به توحيد افعالي چگونه در نماز با عبارت «بحول الله و قوته أقوم و  أقعد» بيان مي شود؟ ص 18

26) آيا اعتقاد به توحيد افعالي به معناي انكار خاصيت پديده ها است؟ توضيح دهيد. ص 19

27) منظور از شرك افعالي چيست؟ ص 19

28) درك اين حقيقت كه همه ي حوادث و تأثيرات جهان از خداست، ما را به چه نتيجه اي مي رساند؟ ص 19

29) شاخه هاي توحيد افعالي را فقط نام ببريد. ص 19 و 20

30) توحيد در مالكيت به چه معناست؟ ص 19

31) در چه صورت مالكيت غير خدا قابل پذيرش است؟ ص 19

32) منظور از توحيد در ولايت چيست؟ ص 19

33) ولايت اشخاص در چه صورتي قابل قبول است؟ ص 19

34) قبول ولايت پيامبر صلي الله عليه و اله و سلم به چه معنا است؟ ص 19 و 20

35) توحيد در ربوبيت و تدبير را تعريف كنيد. ص 20

36) قرآن كريم بر كدام يك از انواع توحيد تأكيد فرموده است؟ چرا؟ ص 20

37) شرك در ربوبيت و تدبير به چه معناست؟ ص 20

38) آيا اعتقاد به توحيد در ربوبيت و تدبير به معناي انكار قدرت پرورش و مديريت موجودات و يا انسان ها است؟ با ذكر يك مثال توضيح دهيد. ص 20

39) كار باغبان در مقايسه با ديگران و در مقايسه با خدا منسوب به كيست؟ توضيح دهيد ص 20 و 21

40) ارتباط هر يك از آيات مندرج در جدول زير را با انواع توحيد بررسي نموده و در محل مناسب علامت بزنيد. (بعضي از آيات ممكن است با بيش از يك نوع توحيد ارتباط داشته باشد). ص 21

آيه

توحيد ذاتي

توحيد افعالي

توحيد در مالكيت

توحيد در ولايت

توحيد در ربوبيت و تدبير

و خلق كل شيء

 

 

 

 

و هو بكل شي ء عليم

 

 

 

 

ذلكم الله ربكم

 

 

 

 

خالق كل شيء

 

 

 

 

و هو علي كل شيء وكيل

 

 

 

 

ما لهم من دونه ولي

 

 

 

 

و لا يشرك في حكمه أبدا

 

 

 

 

41) توحيد صفاتي را تعريف كنيد. ص 21

42) از ديدگاه اميرالمؤمنين عليه السلام عالي ترين مرتبه ي توحيد كدام است؟ ص 21

43) كدام يك از آيات سوره ي توحيد به توحيد ذاتي اشاره دارد؟ ص 22

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

44) اعتقادات مختلف در خصوص تأثير پديده ها را بنويسيد. ص 22

45) سه دليل در رد نظر كساني كه درخواست شفا از پيامبر(ص) را شرك مي دانند بنويسيد. ص 22 و 23

46) با ذكر يك مثال قرآني توضيح دهيد كه ايمان و عمل صالح چه تأثيري در مقامات انساني ايجاد مي نمايد؟ ص 24

 

درس سوم                          حقيقت بندگي

1 ) هر يك از عبارات زير به كدام يك از انواع توحيد اشاره دارد؟ ص 27 و 28

الف- سرچشمه ي خوبي ها و زيبايي ها خداست.                          ب - تنها وجود مستقل خداست.

ج - انسان خدا را به يگانگي مي شناسد.                                     د -  تنها مدبر و مالك و سرپرست جهان خداست.

2 ) ترجمه ي آيات زير را بنويسيد: ص 27

الف- إن الله ربي و ربكم فاعبدوه هذا صراط مستقيم                   ب - و إليه تُرجَعون

ج  - لا إله إلا هو سبحانه عما يشركون                                       د - و إلي الله عاقبه الأمور

3 ) با درك كدام اعتقادات انسان به اين نتيجه مي رسد كه تنها بايد خدا را اطاعت كند؟ ص 28

4 ) اگر اطاعت از غير خدا نا بجا و غلط است، چگونه مي توان از پيامبر و جانشينانش عليهم السلام اطاعت كرد؟ ص 28

5 ) چرا اطاعت از پيامبر و جانشينانش عليهم السلام لازمه ي توحيد عملي است؟ص 28

6 ) توحيد عملي با چه عنوان ديگري خوانده مي شود و نتيجه ي چيست؟  ص 29

7 ) منظور از توحيد عملي چيست؟ ص 29

8 ) آيه 51 سوره ي آل عمران: «إن الله ربي و ربكم فاعبدوه هذا صراط مستقيم» چگونه بيانگر ارتباط توحيد افعالي و توحيد عملي است؟ ص 28

9 ) انسان موحد داراي چگونه شخصيتي است؟ چرا؟ ص 29

10) نقطه ي مقابل توحيد عملي چيست؟ مراتب آن را بنويسيد. ص 29

11) تفاوت شرك جلي با شرك خفي در چيست؟ ص 29

12) انسان مشرك داراي چگونه شخصيتي است؟ چرا؟ ص 29

13) در چه صورت انسان با وجود كشش هاي گوناگون به آرامش خواهد رسيد؟ ص 29

14) شخصيت انسان موحد و انسان مشرك در قرآن چگونه ترسيم شده است؟ ص 29

15) آرامش انسان موحد در فرمانبري از خداوند چه زماني كامل مي شود؟ ص 29

16) سخن حضرت يوسف عليه السلام را خطاب به مشركين بنويسيد. ص 30

17) منظور از توحيد عملي در بعد اجتماعي آن چيست؟ ص 30

18) با توجه به بعد اجتماعي توحيد عملي، ولايت طاغوت را توضيح دهيد. ص 30

19) شرط تحقق بعد اجتماعي توحيد چيست؟ ص 30

20) نظام اسلامي حاكم بر كشورمان چگونه منطبق با بعد اجتماعي توحيد عملي محسوب مي شود؟ ص 30

21) شباهت هاي دو بعد فردي و اجتماعي توحيد عملي را با يكديگر بنويسيد. ص 30

22) در جدول زير ارتباط آيات را با توحيد عملي در دو بعد فردي و اجتماعي آن مشخص نماييد. ص 31

 

آيه

توحيد عملي

بعد فردي

بعد اجتماعي

ان الله ربي و ربكم فاعبدوه هذا صراط مستقيم

 

 

لا إله إلا هو

 

 

إتخذوا أحبارهم و رهبانهم أرباباً من دون الله

 

 

و ما أمروا إلا ليعبدوا إلهاً واحدا

 

 

ًأن اعبدوا الله و اجتنبوا الطاغوت

 

 

و من يسلم وجهه إلي الله و هو محسن فقد استمسك بالعروه الوثقي

 

 

ألا لله الدين الخالص و الذين اتخذوا من دونه أولياء ما نعبدهم إلا ليقربونا زلفي

 

 

 

23) تفاوت ميان مراتب سه گانه ي توحيد با توحيد عملي چيست؟ ص 31

24) تقسيم بندي شرك و توحيد را بنويسيد. ص 31

25) عبارت هاي نماز  را با انواع توحيد ذاتي، توحيد افعالي و توحيد عملي تطبيق دهيد. ص 31

الف- الحمد لله رب العالمين                        ب – مالك يوم الدين                      ج – إياك نعبد و إياك نستعين

د – إهدنا الصراط المستقيم                         ه – قل هو الله أحد                        و – لم يلد و لم يولد

ز – و لم يكن له كفواً أحد                           ح – لا إاله إلا الله                            ط – وحده لا شريك له

ي – سبحان الله                                         ك – الله اكبر                            

26) جاهاي خالي را با عبارات مناسب پر كنيد: ص 32

الف- توحيد، محور و روح زندگي ......................، و شرك، محور و روح زندگي ...................... است.

ب – اعتقاد به توحيد داراي آثار ................. و .................... است.

ج – تحقق توحيد در فرد و در جامعه داراي ................... و ........................ است.

27) چرا برخي ار افراد در تبيين علمي پديده هاي جهان، تدبير خدا را ناديده مي گيرند؟ ص 32

28)كساني كه از حضور لحظه به لحظه ي حداوند در امور جهان غافلند، در چه شرايطي متوجه حضور خداوند مي -شوند؟ ص 32

29) آيا حوادث شگفت، همواره براي بيدار كردن انسان ها رخ مي دهد؟ توضيح دهيد. ص 32

30) ثبات در قوانين و رويدادهاي طبيعي كدام امكان را براي انسان ايجاد كرده است؟ ص 32

31) وجود كدام شرايط امكان برنامه ريزي براي زندگي را براي انسان ايجاد كرده است؟ ص 32

32) چه نتيجه گيري درست و نادرستي از عملكرد منظم پديده هاي جهان توسط انسان ها صورت مي گيرد؟ ص 33

33) بزرگترين عظمت از ديدگاه دانشمندان در عالم چيست؟ ص 33

34) حضور خداوند در كدام رويدادهاي جهان قابل مشاهده است؟ ص 33

35) درك حضور خداوند در رويدادهاي جهان چه تأثيري بر دانشمندان داشته است؟ ص33

36) لازمه ي به با رنشستن توحيد نظري چسيت؟ توضيح دهيد. ص 34

37) در چه صورت زندگي انسان خدايي تر مي شود؟ 34

38) آن چه كه امروزه مانع از تأمل انسان ها در جهان خلقت گرديده چيست؟ ص 34

39) دل مشغوليهاي انسان عصر حاضر چه نتيجه اي در ارتباط با توجه به جهان خلقت براي او به بار آورده است؟ ص 34

40) فقدان فرصت تأمل در جهان خلقت يا فرار از آن چه تأثيري در بينش و نگرش افراد دارد؟ ص 34

41) وضعيت بت پرستي در جهان كنوني چگونه است؟ ص 34

42) جوهره ي بت پرستي چيست؟ ص 34

43) با توجه به جوهره ي بت پرستي، وضعيت كنوني جهان از نظر بت پرستي چگونه است؟ ص 34

44) معيارهاي ثابت شرك و بت پرستي از ديدگاه قرآن كريم كدامند؟ ص 35

45) ريشه ي بت پرستي و شرك جديد چيست؟ ص 35

46) در مسير شناخت بت پرستي و شرك جديد توجه به كدام نكته حائز اهميت است؟ ص 35

47) جلوه هايي از شرك جديد را در ساختارهاي مختلف زندگي بشر بررسي كنيد. ص 35

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه و پيشنهاد

48) چرا خدا را نمي توان ديد؟ ص 36

49) آيا مي توان گفت دنيا مانع ديدن و رؤيت خداست؟ چرا؟ ص 36

50) با توجه به معناي «غير مادي» بودن امكان رؤيت خدا را در دنيا و آخرت بررسي كنيد. ص 37

51) از ديدگاه امام صادق عليه السلام ديدن بر چند قسم است؟ و با كدام قسم آن مي توان خدا زا ديد؟ ص 37

52) معبود بودن خداوند كه در قرآن با واژه ي «إله» آمده است، مربوط به كدام نوع از اقسام توحيد است؟ ص 40

53) علت استفاده ي خداوند از روش استفهامي در آيات 59 تا 64 سوره ي نمل چيست؟ ص 39

54) چرا خداوند پس از بيان هر يك از رويدادهاي جهان عبارت «أ إله مع الله (آيا معبودي با خدا هست؟)» را تكرار فرموده است؟ ص 39 و40

 

درس چهارم                                            اخلاص

1 ) هدف از خلقت انسان در آيه ي 56 سوره ي ذاريات چگونه بيان شده است؟ ص41

2 ) وظيفه ي انسان براي تحقق توحيد عملي چيست؟ ص 41

3 ) مسير توحيد عملي چگونه مسيري است؟ ص 42

4 ) پاسخ خداوند به دعاي مؤمنينُ در سوره ي حمد (اهدنا الصراط المستقيم) چيست؟ ص 42

5 ) رابطه ي دين و صراط مستقيم چيست؟ ص 42

6 ) مراتب بندگي افراد وابسته به چيست؟ ص 42

7 ) زندگي انسان صحنه ي نزاع بين كدام جهت گيري هاست؟ ص 43

8 ) در خواست خداوند از انسان در نزاع هميشگي وي در زندگي چيست؟ ص 43

9 ) در خواست خداوند از انسان در بندگي كردن چگونه در وجود او نهاده شده است؟ ص 43

10) وظيفه ي انسان در اجابت درخواست بندگي خدا از وي چيست؟ ص 43

11) اخلاص در بندگي و توحيد عبادي به چه معناست؟ ص 43

12) ميزان پيشروي انسان در مسير بندگي و اخلاص چه تأثيري بر او دارد؟ ص 43

13) نحوه ي سرسپردگي انسان به خداوند چيست؟ ص 44

14) پنج مورد از ثمرات توحيد عبادي و اخلاص در بندگي را نام ببريد. ص 44

15) زندگي پيشوايان ديني ما عليهم السلام، بيانگر كدام حقيقت در رابطه با توحيد عملي است؟ ص 44

16) راه هاي پيشروي در مسير بندگي كدامند؟ ص 46 تا 51

17) اولين قدم براي ورود به صراط مستقيم چيست؟ ص 46

18) خضوع در مقابل حق داراي چه نتايجي است؟ ص 46

19) كساني كه حق پذير نيستند، چگونه راه ورود حق را به روي خود مي بندند؟ ص 46

20) نقش «دل» در دوست داشتن چيست؟ ص 46

21) نتيجه ي پاسخ دل به هوي چيست؟ ص 47

22) حقيقت اسلام چيست و بزرگترين حق كدام است؟ ص 47

23) قرآن كريم همواره ايمان را همراه با چه چيز معرفي كرده است؟ چرا؟ ص 47

24) در جامعه ي اسلامي قرون اول و دوم هجري در رابطه با ايمان كدام انحراف فكري پيدا شد؟ ص 47

25) برخورد امامان شيعه عليهم السلام با گروه «مرجئه» چه بود؟ ص 47 و 48

26) جايگاه ايمان در منطق اسلام چيست؟ ص 48

27) پيامبر اسلام صلي الله عليه و أله و سلم در مورد لزوم عمل چه فرمايشي به دختر بزرگوارشان داشته اند؟ ص 48

28) خداوند به مؤمنين اهل عمل چه وعده اي داده است؟ ص 48

29) توجه دائمي به معاد چه تأثيري در تقويت عبوديت و توحيد عملي دارد؟ ص 48

30) در قرآن كريم، لزوم توجه به معاد با هشدار و توصيه به چه اموري مطرح شده است؟ ص 48

31) وظيفه ي  ما در به ياد داشتن معاد و روز حساب چيست؟ ص 49

32) با مقايسه ي جدي بين كوتاهي عمر دنيا و جاودانگي آخرت، تجارت عاقلانه كدام است؟ و خردمند چه كسي است؟ ص 49

33) افزايش معرفت در توحيد نظري چگونه عامل تقويت توحيد عملي محسوب مي شود؟ ص 49

34) قرآن كريم به منظور افزايش معرفت در توحيد نظري چه توصيه اي دارد؟ ص 49

35) قرآن كريم با چه هدفي به طور مداوم و مكرر به تفكر و تعقل دعوت كرده است؟ ص 49

36) راز و نياز با خداوند را به عنوان عاملي براي تقويت توحيد عملي بررسي نماييد. ص 50

37) جايگاه ويژه ي نماز را به عنوان يكي از مصاديق راز و نياز با خداوند توضيح دهيد. ص 50

38) مهم ترين شرط در درستي نماز چيست؟ توضيح دهيد. ص 50

39) حضور قلب در نماز چه تأثيري بر ساير فعاليت هاي انسان دارد؟ ص 50

40) آيا پيشروي در مسير بندگي تنها با برنامه هاي فردي حاصل مي شود؟ توضيح دهيد. ص 51

41) توجه به چه اموري نشاندهنده ي تلاش براي تحقق توحيد و عدل در اجتماع است؟ ص 51

42) كساني كه نسبت به امور اجتماعي بي تفاوتند، تا چه حد در بندگي خداوند پيش رفته اند؟ ص 51

43) فرمايش پيامبر صلي الله عليه و أله و سلم را در مورد لزوم توجه به امور مسلمين بنويسيد. ص 51

44) نمونه هايي از توجه به امور مسلمين را در زندگي پيشوايان عليهم السلام بيان كنيد. ص 51 و 52

45) وضعيت افراد مختلف را در انجام فعاليت هاي روزمره بررسي كنيد.  ص 52

46) منظور از انگيزه هاي متعارض در انجام كارها چيست؟ و چگونه اين تعارض از بين مي رود؟ ص 53

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

47) درك ثمرات وصف ناشدني درخت عبوديت وابسته به چيست؟ ص 44

48) بنا به فرمايش رسول خدا صلي الله عليه و أله و سلم خداوند در ازاي بندگي، به فرزندان آدم چه وعده اي داده است؟ ص 44 و 45

49) با توجه به حديث فوق، اهداف متوسط و نهايي از خلقت انسان چيست؟ ص 45

 

درس پنجم                                            بازگشت

1) حديثي قدسي در خصوص اشتياق خداوند نسبت به بندگان خويش بنويسيد. ص 54

2 ) انسان را از نظر توانايي مقابله با موانع بيروني با ساير موجودات مقايسه كنيد. ص 55

3 ) امكان اقدام و قيام عليه خود با كدام وي‍ژگي انسان مرتبط است؟ ص 55

4 ) امكان قيام انسان، بر عليه كدام «خود» اوست؟ چگونه؟ ص 55

5 ) نحوه ي گرايش به خدا را در انسان بررسي كنيد. ص 55

6 ) اشتياق خداوند به رستگاري و سعادت بندگان چگونه است؟ ص 55

7 ) خروج از مسير الهي چگونه براي انسان رخ مي دهد؟ ص 56

8 ) چگونه با ارتكاب به گناه چراغ عقل و فطرت خاموش مي شود؟ ص 56

9 ) افزايش تدريجي حرمت شكني در مسير الهي، چه نتايجي را به بار مي آورد؟ ص 56 (پاسخ قبل)

10) پرتگاه هاي خطرناك سقوط انسان در ضلالت كدامند؟ توضيح دهيد. ص 57

11) گناهان را از نظر ميزان تخريب بررسي كنيد. ص 57

12) تأثيرات مخرب گناهان زير را مشخص كنيد: ص 57

الف- دروغ                           ب – مال حرام                               ج – خوار شمردن نماز

13) توجه به ناظر بودن خداوند به هنگام ارتكاب گناه، داراي كدام اثرات است؟ ص 57

14) وجود كدام ويژگي در انسان امكان «توبه» را براي او فراهم آورده است؟ ص 58

15) «توبه» به طور كلي به چه معناست؟ معناي آن را در موارد مقابل بنويسيد:        الف- بنده        ب – خداوند    ص 58

16) در آيه ي 39 سوره ي مائده توبه به چه معنا به كار رفته است؟ مشخص كنيد. ص 58

17) چرا در آيه ي 39 سوره ي مائده گناه، ظلم ناميده شده است؟ ص 58

18) بين توبه ي بنده و توبه ي خداوند، چه مرحله اي وجود دارد؟ ص 58 آيه ي 39 سوره ي مائده

19) با توجه به آيه ي 23 سوره ي اعراف، اگر مغفرت الهي صورت نگيرد چه خواهد شد؟ ص 58

20) پذيرش توبه چه تأثيري در فرد توبه كننده پديد مي آورد؟ ص 59

21) چرا براي كسي كه متوجه خطاي خود شده هيچ اقدامي فوري تر از توبه نيست؟ ص 59

22) منظور از «پيرايش» در مراحل توبه چيست؟ ص 59

23) پس از پيرايش، مرحله ي بعدي در توبه چيست؟ ص 59

24) تأثير توبه را در پيرايش و مراحل پس از آن در كلام امير المؤمنين عليه السلام بررسي كنيد. ص 59

25) حديثي از رسول خدا صلي الله عليه و أله و سلم درباره ي توبه و تأثير آن بنويسيد. ص 59

26) قرآن كريم از توابين با چه عنواني ياد كرده است؟ ص 59

27) توبه را به عنوان تحولي معنوي تعريف كنيد. ص 60

28) مراحل توبه را نام ببريد. ص 60 و 61

29) مرحله ي اول توبه را تعريف كنيد. ص 60

30) روايتي در ارتباط با لزوم مرحله ي اول توبه بيان كنيد. ص 60

31) در چه صورت توبه تنها ادعا خواهد بود؟ ص 60

32) ركن دوم توبه را نام برده و تعريف كنيد. ص 60

33) اظهار ندامت و استغفار در چه صورت پذيرفته نيست؟ ص 60

34) تأثير منفي استغفار ظاهري چيست؟ حديثي از امام رضا عليه السلام در اين مورد بنويسيد. ص 60

35) تحول فرد را پس از مرحله ي اول و دوم توبه توضيح دهيد. ص 61

36) مرحله ي سوم توبه را توضيح دهيد. ص 61

37) آيا جبران حقوق مردم تنها در مسائل مادي مربوط به آن هاست؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. ص 61

38) با توجه به لزوم جبران حقوق در توبه، چرا مسؤوليت علما، رهبران سياسي، دانشمندان و... سنگين تر از سايرين است؟ ص 61 و 62

39) وظيفه ي شخص تائب در جبران حقوق مربوط به خداوند چيست؟ ص 62

40) آيا غير از مراحل سه گانه ي توبه، مراتب ديگري برا ي آن وجود دارد؟ ص 62

41) توبه از چه نظر با توحيد عملي شباهت دارد؟ ص 62

42) منظور از توبه ي اجتماعي چيست؟ ص 62

43) راه اصلاح و معالجه ي جامعه از بيماري ها و انحرافات اجتماعي چيست؟ ص 63

44) در چه صورت اصلاح جامعه مشكل مي شود؟ ص 63

45) نمونه هايي از آثار كوتاهي مردم در اصلاح جامعه را ذكر كنيد. ص 63

46) قرآن كريم در رابطه با توبه ي اجتماعي چه مواردي را تذكر داده است؟ ص 63

47) سرگذشت حضرت يونس عليه السلام را در رابطه با توبه ي قومش بنويسيد. ص 63

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

48) فرازهايي از دعاي افتتاح را كه بيانگر محبت خداوند به انسان خطاكار است، بنويسيد. ص 55

49) چرا خداوند حضرت داود عليه السلام را مأمور كرد تا به گناهكاران مژده و به راست كرداران بيم دهد؟ ص56

50) موعظه ي اميرالمؤمنين عليه السلام به كسي كه از ايشان درخواست موعظه كرد، چه بود؟ ص 64

51) تا چه زماني مهلت توبه كردن داريم و بهترين دوران برا ي آن كدام است؟ ص 64

52) امتيازات دوران جواني را نسبت به پيري در رابطه با توبه بررسي كنيد. ص 64

53) فريب بزرگ شيطان در رابطه با توبه چيست؟ چه دليلي بر فريب بودن آن داريد؟ ص 64 و 65

54) خداوند برنامه ي زندگي مؤمنان را چگونه تنظيم كرده است؟ ص65

55) خوشي حقيقي از آن چه كساني است؟ ص 65

56) در فرمايش امام خميني رحمه الله ايام جواني با چه تعبيري توصيف شده است؟ چرا؟ ص 65

57) توصيه ي امام خميني رحمه الله در لزوم به تأخير نينداختن توبه چيست؟ ص 65

 

درس ششم                                        قدرت پرواز

1 ) تفاوت اساسي ميان انسان و ساير موجودات از نظر كار و خاصيت مربوط به هر يك كدام است ؟ ص 70

2 ) حقيقت اختيار چيست؟ آيا اين حقيقت قابل انكار است؟ توضيح دهيد. ص 70

3 ) نشانه هاي وجود اختيار را نام ببريد. ص 70 و 71

4 ) تفكر و تأمل را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 70

5 ) خرسندي پس از كار را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 70

6 ) احساس شرم و پشيماني را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 70

7 ) مسؤوليت پذيري در قبال كار را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 71

8 ) هر يك از آيات: 3 سوره ي انسان – 96 اعراف – 11 رعد – 117 هود و 20 شوري، چگونه وجود اختيار در انسان را اثبات مي كنند؟ ص 69

9 ) با توجه به شباهت قدرت اختيار با قدرت تفكر، كدام نكته در ارتباط با اختيار انسان داراي اهميت است؟ ص 71

10) تفاوت انسان ها از نظر استفاده از استعدادها چيست؟ ص 71

11) فرد معتقد به وجود اختيار و آزادي را با كسي كه منكر آن است مقايسه كنيد. ص 71

12) اعتقاد به وجود قدرت اختيار  چه تأثيري از بعد اجتماعي دارد؟ ص 72

13) عدم اعتقاد به اختيار و رواج جبري گري داراي كدام اثرات منفي از ديدگاه اجتماعي است؟ ص 72

14) در تاريخ اسلام رواج عقيده به جبر مورد استفاده ي چه گروهي بوده است؟ چگونه؟  ص 72

15) چرا اختيار براي هر انديشه اي قابل تبيين نيست؟ با ذكر يك مثال توضيح دهيد. ص 73

16) پايه هاي اعتقاد به اختيار را نام ببريد. ص 73 و 74

17) اعتقاد به خداي حكيم و مدبر را به عنوان يكي از پايه هاي پذيرش اختيار توضيح دهيد. ص 73

18) منظور از حاكميت قضا و قدر چيست؟ ص 74

19) معاني لغوي هر يك از واژ ه هاي «قدر» و «قضا» را بنويسيد.  ص 74

20) موجودات جهان از كدام جهات قضا و قدر الهي محسوب مي شوند؟ ص 74

21) يكي از پديده هاي طبيعت را كه به عنوان نمونه اي از قضا و قدر در قرآن بيان گرديده است، نام برده و درباره ي آن توضيح دهيد. ص 75

22) با توجه به تقدير و قضاي الهي، يك موجود چه وقت ايجاد مي شود؟ ص 75

23) نقشه ي جهان خلقت و خلق موجودات را از نظر ارتباط با قضا و قدر الهي بررسي كنيد. ص 76

24) هر يك از مفاهيم «تقدير» و «قضا» ي الهي از كدام صفات خداوند سرچشمه مي گيرند؟ ص 76

25) آيا هر تقديري متكي بر يك قضا ي الهي است؟ توضيح دهيد و نظر قرآن را در اين مورد بنويسيد. ص 76

26) ساده ترين و آشكارترين تقديرها كدام است؟ ص 77

27) آيا منظور از تقدير جهان توسط خدا همان تقديرات ساده و آشكار است؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. ص 77

28) چرا هر كاري كه از روي اختيار از انسان سر بزند، مشمول تقدير الهي است؟ ص 77

29) توجه به مقدر بودن اختيار انسان كدام نتيجه گيري مهم را به دنبال دارد؟ ص 77

30) در پيدايش يك گل آيا مي توان تقدير الهي و نظام خلقت را از يكديگر قابل تفكيك دانست؟ چرا؟ ص 78

31) تقدير الهي در رابطه با به وجود آمدن يك گل را توضيح دهيد. ص 78

32) اشتباه انسان در رابطه با تصور محدوديت هاي ناشي از نظام قانونمند عالم چيست؟ ص 78

33) اگر نظام حاكم بر عالم نبود چه مي شد؟ ص 78

34) زيبايي خلقت در ارتباط با اختيار انسان چيست؟ توضيح دهيد. ص 78

35) برداشت غلط از علم و تقدير الهي ناشي از چيست و چه اعتقادات مردودي را به دنبال دارد؟ ص 79

36) علم خداوند را  با پيش بيني درباره ي يك نتيجه مقايسه كنيد. ص 80

37) بنا بر اصل توحيد افعالي هر پديده مظهر چيست؟ ص 80

38) علت هايي كه در پيدايش يك پديده دخالت مي كنند، بر چند دسته اند؟ نام ببريد. ص 80

39) علل عرضي را با ذكر يك مثال توضيح دهيد. ص 80

40) علل طولي را با ذكر يك مثال تعريف كنيد. ص 80 و 81

41) با توجه به علل طولي رابطه ي اختيار انسان با اراده ي خدا را  توضيح دهيد. ص 81

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

42) آيا جامعه ي تربيت يافته توسط پيامبر صلي الله عليه و أله و سلم اعتقاد به جبري گري داشته است؟ ص 72

43) نظر گوستاو لوبون شرق شناس فرانسوي را درباره ي تأثير مسلمانان بر اروپاي مسيحي بنويسيد. ص 72

44) ويل دورانت مورخ امريكايي درباره ي تأثير اسلام در تربيت شخصيت هاي برجسته چه نظري دارد؟ ص 73

45) تحول چشمگير در فرهنگ و انديشه ي جامعه ي معاصر پيامبر صلي الله عليه و أله و سلم بيانگر چيست؟ ص 73

46) كدام عوامل مانع پيشرفت بيشتر و طولاني تر تمدن اسلام گرديد؟ ص 73

47) با تشبيه جهان به يك ساختمان، مراحل تقدير و قضاي الهي را در آن مشخص كنيد. ص 76

48) در ماجراي بازگشت از جنگ صفين، كدام برداشت نادرست از قضا و قدر الهي در پرسش از امام علي عليه السلام

قابل مشاهده است؟ پاسخ امام به اين پرسش چه بود؟ توضيح دهيد. ص 82

49) منظور اميرالمؤمنين از اين جمله كه: «از قضاي الهي به قدر الهي پناه مي برم» چيست؟ ص 82

50) اعتقاد به تقدير الهي چه تأثيري در رويارويي انسان با حوادث خوشايند و ناخوشايند دارد؟ ص 82

51) كدام عامل به افزايش تلخي حوادث يا افراط در خوشي ها دامن مي زند؟ ص 83

52) در چه صورت واكنش انسان به سختي ها و خوشي ها متعادل خواهد بود؟ ص 83

53) واكنش مسلمانان ومنافقان صدر اسلام در موقعيت هاي بحراني چگونه بود؟ ص 83

54) آموزش الهي در نگرش صحيح به حوادث زندگي چه پيامدهايي را به دنبال دارد؟ ص 83

55) يكي از زيبا ترين عكس العمل ها را در واقعه ي كربلا از زبان فاطمه ي صغري سلام الله عليها نقل كنيد. ص 83

56) در كلام حضرت فاطمه ي صغري سلام الله عليها چه حقايقي در رابطه با تقدير الهي قابل مشاهده است؟  ص 8457) بنا به فرمايش رسول خدا صلي الله عليه و أله و سلم باور به تقدير موجب چيست؟ ص 84

 

درس هفتم                                        پایه های استوار

1 ) مشاهدات یحیی بن عفیف را درباره ی رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در روزهای آغاز بعثت بنویسید. ص 88

2 ) عباس بن عبدالمطلب درباره ی نماز رسول خدا به اتفاق حضرت خدیجه و امام علی علیهم السلام چه گفت؟ ص 88

3 ) با گذشت نیم قرن از دعوت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چه تأثیری در سرزمین های اطراف ایجاد شد؟ ص 88

4 ) در قرن اول بعثت دامنه ی اسلام تا کدام نواحی گسترش یافت؟ ص 88

5 ) در حال حاضر برای بازنگری به تمدن اسلام در کدام نکات باید تأمل داشته باشیم؟ ص 88

6 ) لازمه ی گذر از دوره ی جاهلی به عصر اسلام چه بود؟ ص 90

7 ) رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم رسالت خود را چگونه، با چه پیامی و از کجا آغاز کرد؟ ص 90

8 ) محور رسالت رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چه بود؟ ص 91

9 ) در قرآن کریم دعوت تمدن های موجود به توحید چگونه به پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم فرمان داده شده است؟ ص 91

10) در کنار دعوت به توحید، کدام نگرش مورد توجه پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم قرار گرفت و این امر چه تأثیری بر یاران و پیروان آن حضرت داشت؟ ص 91

11) آیه ی 13 سوره ی حجرات به کدام یک از اقدامات رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در تأسیس تمدن اسلامی اشاره دارد؟ ص 92

12) ترجمه ی آن بخش از آیه ی 13سوره ی حجرات را که به مبارزه با تبعیضات نژادی و طبقاتی اشاره دارد، بنویسید. ص 92

13) وجود کدام یاران و پیروان در جمع اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم بیانگر عدم توجه اسلام به نام و نسب است؟  ص 92

14) رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم بر ویرانه های کاخ اشرافیت جاهلی کدام بنا را برپا ساخت؟ ص 92

15) پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم به مردم درباره ی عدل چه مطالبی را می آموختند؟ ص 92

16) با تشدید درگیری اسلام با مشرکان و ستمگران خداوند چه فرمانی به رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم ابلاغ فرمود؟ ص 92

17) آرمان رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در برقراری عدالت اجتماعی چه بود و در این رابطه چه اقداماتی کردند؟ ص 93

18) چرا جامعه ی معاصر پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم به عصر جاهلیت نامیده می شود؟ ص 94

19) برخی از نشانه ها و مظاهر جهل و خرافه پرستی در دوره ی جاهلی را بنویسید. ص 94 و 95

20) اقدامات پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم با تکیه بر قرآن کریم در از بین بردن آداب جاهلی چه بود؟ ص 97

21) اولین آیات نازل شده بر پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم حاکی از کدام حقیقت است؟ ص 97

22) ترجمه ی  آیه ی 9 سوره ی زمر را بنویسید. «قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون إنّما یتذکر أولوا الالباب» ص 97

23) کدام عوامل موجبات شکست سد جاهلیت و خرافه گرایی را فراهم آورد؟ ص 97

24) وضعیت علم آموزی در ایران هم عصردوره ی جاهلی چگونه بود؟ ص 97

25) دیدگاه رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در رابطه با علم آموزی چیست؟ ص 97

26) دیدگاه جامعه ی جاهلی درباره ی جهان چه بود؟ ص 101

27) اقدامات رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم برای اصلاح نگرش مردم عصر جاهلی درباره ی انسان و جهان را بنویسید. ص 101

28) هدف پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم از تبلیغ نگرش خود درباره ی جهان چه بود؟ ص 101

29) ویژگی های انسان های تربیت شده در مکتب پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چیست؟ ص 101

30) خداوند کدام دیدگاه را در آیه ی 32 سوره ی أعراف اعلام فرموده است؟ ص 101

31) کدام موارد از سوی خداوند در آیه ی 33 سوره ی أعراف به عنوان حرام معرفی شده است؟ ص 102

32) وضعیت فردی و اجتماعی زنان را در عصر جاهلی بررسی کنید. ص 103

33) برنامه ی رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در إحیای منزلت زن چه تحول عمیقی را در جامعه ی جاهلی به وجود آورد؟ ص 103

34) آیه ی 97 سوره ی نحل درباره ی یکسانی مقام زن و مرد چه فرمایشی دارد؟ ص 103

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

35) جامعه ی قبل از اسلام در کلام امیرالمؤمنین علیه السلام چگونه توصیف شده است؟ ص 89

36) امیرالمؤمنین علیه السلام خطاب به مردم عرب درباره ی گذشته ی آنان چه می فرماید؟ ص 89

37) دیدگاه جاهلیت درباره ی دختران و زنان را بنویسید. ص 89

38) چه عادات زشتی در میان قبایل پیش از اسلام رواج داشته است؟ ص 90

39) وضعیت اعتقادی جهان خارج از شبه جزیره ی عربستان را به طور کلی و در حوزه ی: الف – ایران   ب – روم توضیح دهید. ص 90

40) سلمان فارسی رحمة الله علیه در باره ی اصل و نسب خود چه بیانی داشت؟ ص 92

41) پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چه چیز را نسب افتخار آمیز هرکس می دانند؟ ص 93

42) زهرة بن عبدالله در گفتگو با رستم فرخزاد دین اسلام را چگونه معرفی کرد؟ ص 93

43) چه چیز مانع توافق زهرة بن عبدالله با رستم فرخزاد شد؟ ص 93 و 94

44) ترجمه ی آیات 1 تا 3 سوره ی ماعون را بنویسید و بگویید در ارتباط  با کدام ویژگی تمدن اسلامی می باشد؟ ص 95

45) ماجرای کناره گیری فردی ثروتمند از شخصی فقیر در حضور رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم را بنویسید و ارتباط آن را با برنامه های آن حضرت بیان کنید. ص 95

46) رفتار رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم با پیرزنی که قصد مراجعه به ایشان داشت چگونه بود؟ ص 96

47) از دیدگاه رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم برترین جهاد چیست؟ ص 96

48) رفتار امام علی علیه السلام با پیرمرد از کار افتاده ی مسیحی چگونه بود؟ ص 96

49) کدام رفتار پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم بیانگر ترجیح علم بر عبادت است؟ ص 97 و 98

50) ارزش دانشجو و دانشمند چگونه در کلام پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم بیان شده است؟ ص 98

51) فضیلت عالم بر عابد در کلام پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چگونه توصیف شده است؟ ص 98

52) بنا به فرمایش پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم جهاد دانشجو چیست؟ ص 98

53) منظور رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم ازبوستان های بهشت چیست؟ ص 98

54) دانشمندترین، گرانقدرترین و کم ارزش ترین افراد از دیدگاه رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چه کسانی هستند؟ ص 99

55) فرمایش امام رضا علیه السلام درباره ی ارزش علم به نقل از رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم را بنویسید. ص 99

56) برخی از سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج البلاغه را درباره ی ارزش علم و عالم بنویسید. ص 99

57)جایگاه علم را در نزد حضرت زهرا سلام الله علیها بررسی کنید. ص 99 و 100

58) نمونه ای از مبارزه ی معصومین علیهم السلام با خرافات و سایر آفات درست اندیشی را بیان کنید. ص 100

59) جایگاه دختر در اشعار جاهلی چگونه توصیف شده است؟ ص 104

60) جایگاه دختر را در مکتب اسلام با عصر جاهلی مقایسه کنید. ص 104

61) فضایل وجودی حضرت زهرا سلام الله علیها را توضیح دهید. ص 104

62) چند نمونه از رفتارهای  رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم با دخترشان حضرت زهرا سلام الله علیها را بنویسید. ص 104 و 105

63) چند نمونه از سخنان پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم درباره ی حضرت زهرا سلام الله علیها را بازگو نمایید. ص 105

64) برخی ازرفتارهای حضرت زهرا سلام الله علیها در حمایت از پدر بزرگوارشان را بنویسید. ص 105

65) فضایل زنان خاندان پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم و نقش مؤثر تاریخی آنان را بیان کنید. ص 105

 

درس هشتم                                        عصر شکوفایی

1 ) هر تمدنی نتیجه ی چیست؟ ص 108
2 ) عظمت هر تمدن وابسته به چیست؟ ص 108

3 ) چگونه می توان از گذشته عبرت گرفت؟ ص 108

4 ) نیاکان ما به چه میزان به اندیشه و تفکر توجه داشته اند؟ ص 109

5 ) پرسشگری جزو کدام آموزش ها در اسلام بوده و در کدام حوزه ها جریان داشته است؟ ص 109

6 ) نیاکان ما در جهان اسلام علوم بشریرا به چند شاخه توسعه دادند و اقدامات آنان در شهرها چه بود؟ ص 109

7 ) اشتیاق به علم آموزی چگونه درکلام دانشمندان اروپایی توصیف شده است؟ ص 109

8 ) موقعیت دانشگاه های اسلامی در نزد اروپاییان چگونه بود؟ ص 109

9 ) وضعیت کتابخانه های مسلمانان پیش ازاختراع صنعت چاپ را بررسی کنید. ص 109 و 110

10) برخی از دانشگاه های جهان اسلام را نام برده وضعیت آن ها را به طور کلی توضیح دهید. ص 110

11) دانش مسلمین دربرگیرنده ی کدام حوزه ها بوده است؟ ص 110

12) کدام رشته ها در تاریخ اسلام توسعه ی فراوان یافت؟ ص 110

13) تمدن قرون وسطایی مسیحی را با اندیشه ی مسلمانان مقایسه کنید. ص 111

14) موقعیت علمی شخصیت های مقابل را بررسی کنید:             الف- ابونصر فارابی          ب- ابوعلی سینا    ص 111

15) برخی از دانشمندان بزرگ اسلامی در رشته های فلسفه و کلام را نام ببرید. ص 111 و 112

16) سخن ملا صدرای شیرازی را در هماهنگی میان دین و تفکر عقلی بنویسید. ص 111

17) اقدامات دانشمندان مسلمان در شاخه ی ریاضی را بنویسید. ص 112

18) شخصیت استثنایی مسلمان در تاریخ ریاضی کیست و چه اقداماتی انجام داده است؟ ص 112

19) سایر ریاضیدانان بزرگ اسلامی و اقدامات آنان را نام ببرید. ص 112

20) وضعیت مسلمانان را درامورمربوط به بهداشت و سلامتی توضیح دهید. ص 112 و 113

21) سوابق محمد بن زکریای رازی را در علم پزشکی بنویسید. ص 113

22) منظور از امیر پزشکان کیست؟ اعتبار علمی کتب وی را بررسی کنید. ص 113

23) نظریات و تحقیقات ابتکاری این سینا در زمینه های مختلف را توضیح دهید. ص 113

24) وضعیت پزشکان مسلمان را در جراحی شرح دهید. ص 114
25) اولین بیمارستان مسلمانان در چه سالی، در کجا و با استفاده از کدام تجربه ساخته شد؟ ص 114
26) وضعیت کلی اولین بیمارستان مسلمین چگونه بود و محل بنای آن چگونه انتخابشد؟ ص 114
27) وضعیت بیمارستان قاهره را توصیف کنید. ص 115

28) دانشمند مسلمان علم گیاه شناسی کیست؟ توضیح دهید. ص 115

29) نظر گوستاو لوبون را درباره ی مؤسس علم شیمی بنویسید. ص 115

30) درباره ی هر یک از دانشمندان زیر مختصری توضیح دهید:

الف- جابر بن حیان                        ب- ابوریحان بیرونی                     ج- ابوسعید سجزی                        ص 115

31) اقدامات مسلمین در ستاره شناسی چه بود و نخستین تأثیر تمدن اسلامی در این رشته مربوط به چیست؟ ص 115

32) کدام تلاش همپای تلاش های علمی، از جلوه های زیبای تمدن اسلامی محسوب می شود؟ ص 115

33) در چه صورت درخت علم و معرفت و اخلاق شکوفا و بارور می گردد؟ ص 116

34) عطش مسلمانان برای دریافت و تبیین معارف قرآن آنان را به چه اقدامی وا می داشت؟ ص 116

35) علم تفسیر چگونه شکل گرفت؟ برخی از مفسران تاریخ اسلام را نام ببرید. ص 116

36) چرا جمع و تدوین حدیث در نزد مسلمانان اهمیت زیادی داشت؟ ص 116

37) بنا به نقل افراد چند نفر از رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم حدیث نقل کرده اند؟ توضیح دهید ص 116

38) اولین تنظیم کننده ی کتاب در جمع احادیث پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم کیست؟ ص 116

39) درباره ی علم حدیث شناسی  و علم فقه توضیح دهید. ص 116 و 117

40) برای به دست آوردن احکام و قوانین از منابع مرتبط یک فقیه باید با در کدام علوم تخصص داشته باشد؟ ص 117

41) تدوین قوانین فردی و اجتماعی توسط فقها چه تأثیری بر نظام زندگی دارد؟ ص 117

42) جرج برنارد شاو، نویسنده ی معروف انگلیسی، درباره ی فقه اسلامی چه می گوید؟ ص 117

43) زندگی سیاسی و روابط اجتماعی پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم بر چه اساسی بنا شده بود و چه آموزشیدر این رابطه به مردم داده بودند؟ ص 118

44) حاکمان اموی و عباسی پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چه شیوه ای را در حکومت پیش گرفتند؟ ص 118

45) کدام عوامل باعث شد تا ستمگران برخی ظواهر را مراعات کنند؟ ص 118

46) قیام امام حسین علیه السلام در برابر یزید با کدام هدف و چه تأثیری صورت گرفت؟ ص 118 و 119

47) حاکمان اموی و عباسی با چه مزاحمت هایی و از سوی چه کسانی مواجه بودند؟ ص 119

48) دوران حکومت بنی امیه چگونه به پایان رسید؟ ص 119

49) هدایت اهل بیت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم در زنده نگه داشتن سیره ی آن حضرت، چه تأثیری بر حاکمان عباسی داشت؟ ص 119

50) مبارزات سیاسی قبل از ظهور اسلام را با مبارزات سیاسی دوره ی اسلامی مقایسه کنید. ص 119

51) اقدامات ننگین حاکمان بنی امیه و بنی عباس را که موجب کاهش استیلای اسلام گردید بیان کنید. ص 119 و 120

52) برخی آثار با برکت تمدن اسلامی را تا قرن هشتم ذکر کنید. ص 120

53) شیوه ی حکومتی امویان و عباسیان به چه چیز منجر شد؟ ص 120

54) دو تهاجم بزرگ بر پیکره ی جهان اسلام در کدام دوران و از کدام نواحی صورت گرفت؟ ص 120

55) تهاجم امپراطوری روم از چه سالی، با چه انگیزه ای  و با هجوم به کدام مناطق آغاز شد؟ ص 120

56) نتیجه ی جنگ های صلیبی رومیان با مسلمین چه بود؟ ص 120

57) کدام ویژگی در حمله ی مغولان به مرکز و شرق جهان اسلام، مانع از تجدید حیات تمدن اسلامی شد؟ ص 120 و  121

58) فرمان چنگیز مغول به نیروهایش در تخریب ایران اسلامی چه بود؟ ص 121

59) سرگذشت تلخ شهرهای سمرقند، خوارزم، بلخ، مرو و نیشابور در حمله ی مغول را توصیف کنید. ص 121 و 122

60) ویرانگری های مغولان به جز در شهرهای مذکور کدام شهرهای دیگر را در بر گرفت؟ ص 122

61) ویژگی دعوت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم با نزول قرآن از کدام جنبه قابل تأمل است؟ ص 122

62) دومین اثر هنری – ادبی اسلام چیست؟ ص 122

63) محور هنر و ادب تمدن اسلامی چیست؟ ص 122

64) جلوه گاه اصلی انواع گوناگون هنر و ادب در تمدن اسلامی چیست و کدام هنرها در آن ها جلوه کرده است؟ ص 122 و 123

65) جایگاه شعر در تمدن اسلامی چیست؟ ص 123

66) جایگاه شعر فارسی د رجهان امروز را بررسی کنید. ص 123

67) توجه شاعران غزلسرا به عشق حقیقی چگونه در اشعار آنان تجلی کرده است؟ مثال بزنید. ص 123

68) در بنای باشکوه مساجد چگونه می توان تلاقی دین و هنر را مشاهده کرد؟ ص 124

69) در هنر اسلامی به کدام اصول توجه ویژه ای شده است؟ ص 124

70) تاریخچه ی تمدن اسلامی را از آغاز تا افول آن به طور خلاصه بیان کنید. ص 125

71) چه عواملی زمینه ساز افول تمدن اسلامی گردید؟ ص 125

72) امام علی علیه السلام، به فرزندان گرامیش و هر مسلمانی که وصیت نامه ی آن حضرت را می خواند چه سفارشی در مورد قرآن کرده اند؟ ص 127

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

73) اهمیت کتاب «قانون» ابن سینا در چیست؟ ص 127

74) تعریف ابن سینا از علم پزشکی چیست؟ 127

75) توصیه ی ابن سینا برای بهداشت و نگه داری تندرستی را بنویسید. ص 127

76) ابن سینا ورزش را چگونه معرفی می کند؟ ص 127 و 128

77) پیشنهاد ابن سینا برای تنوع در ورزش کدام است؟ ص 128

78) نظرات ابن سینا را در خصوص حمام و جنبه های درمانی آن بنویسید. ص 128

79) رواج بحث هایی در رابطه با تغذیه، ورزش و بهداشت در میان مسلمانان نشانه ی چیست؟ ص 128

80) نمونه ای از داستان های تخیلی مسلمانان را توصیف نموده، پیام آن را مشخص کنید. ص 129

81) بارون کارا دووو درباره ی داستان های تخیلی مسلمانان چه نظری دارد؟ ص 129

 

درس نهم                                        نگاهی به تمدن جدید

1 ) سه دوره ی تمدن را در اروپا مشخص کنید. ص 130

2 ) در یک نگاه اجمالی تمدن جدید، دارای چه آثاری بوده است؟ ص 134

3 ) رابطه ی مسلمانان با تمدن جدید چگونه رابطه ای است؟ ص 134

4 ) چه کسانی از نقد و بررسی گریزانند؟ ص 134

5 ) ویژگی مشترک کسانی که از نقد گریزانند چیست؟ ص 134

6 ) پیامدها و نتایج گسترده ی تمدن جدید در یک نگاه کدامند؟ ص135 تا 142

7 ) از دستاوردهای تمدن جدید کدام یک مثبت و کدام یک منفی هستند؟ ص 135 تا 142

8 ) پیامد مثبت تمدن جدید در توجه به علم و تحقیق را بنویسید. ص 135

9 ) موفقیت تمدن جدید در گسترش علم کدام باور غلط را در اذهان ایجاد نمود؟ ص 135

10) برخی توانمندی های انسان را در رابطه با تصرف در طبیعت نام ببرید. ص 135

11) آثار مخرب تصرف در طبیعت را بررسی کنید. ص 135

12) نحوه ی زندگی انسان امروز از نظر رفاهی با انسان های قرون قبل دارای چه تفاوت هایی است؟ ص 136

13) روند رشد آگاهی های مردم از قانون و حقوق را بنویسید. ص 136

14) با وجود افزایش آگاهی مردم نسبت به حقوق، کدام عامل باعث تضییع بعضی حقوق و ایجاد فساد اخلاق گردیده است؟ ص 136

15) آثار منفی تولید انبوه کالا را در امور مادی بنویسید. ص 137

16) آسیب اصلی تولید انبوه کالا چیست؟ ص 137

17) تولید انبوه کالا زمینه ی کدام آسیب را در کشورهای دیگر ایجاد نمود؟ و نتیجه ی آن چه بود؟ ص 137

18) وضعیت کار و سرمایه در دوران قبل از پیدایش صنعت را با دوران پس از آن مقایسه کنید. ص 139

19) عامل اصلی ایجاد فاصله ی طبقاتی در جوامع چیست؟ ص 139

20) تعریف تمدن کنونی از انسان چیست؟ ص 140

21) تعریف تمدن کنونی از انسان دارای کدام نتایج بوده است؟ ص 140

22) وضعیت اقدامات تسلیحاتی و نظامی قدرتمندان در جهان چگونه است؟ ص 142

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

23) به طور خلاصه تاریخچه ی تمدن قرون وسطی را بنویسید. ص 131

24) برخی از اعتقادات و آیین های  کلیسا را در قرون وسطی توضیح دهید. ص 131

25) عقاید انحرافی کلیسای قرون وسطی را در رابطه با موارد زیر بنویسید: ص 132

الف- ازدواج و حقوق زن                ب- موضوعات علمی                     ج- زهد و دوری از دنیا

26) آثار مثبت تمدن قرون وسطی کدامند؟ ص 132 و 133

27) تأثیرات منفی تمدن قرون وسطی را ذکر کنید. ص 133

28) تأثیر تمدن اسلامی بر تمدن قرون وسطی چه بود؟ ص 133

29) موضعگیری های کلیسا در برابر نظریات کپرنیک چه بود؟ ص 133

30) ایستادگی کلیسای قرون وسطی در مقابل علوم جدید کدام عقیده ی انحرافی را رواج داد؟ نتیجه ی این اعتقاد چه بود؟ ص 134

31) منظور از دوره ی استعمار چیست؟ برخی از ویژگی های این دوره را توضیح دهید. ص 138

32) مبارزه با استعمار از چه زمانی آغاز شد و نتیجه ی آن چه بود؟ ص 138

33) شیوه ی جدید دولت های غربی برای استعمار کشورها چیست؟ ص 138

34) پایه های اصلی قدرت اقتصادی اروپا چه بود؟ ص 138

35) آمار ثروت در جهان در سال 2005 م. بنویسید؟ ص 139

36) وضعیت بدهکاری کشورهای فقیر و سود بانکی وام های جهانی در سال 2005 م. را بنویسید. ص 139

37) بن بست های تمدن غرب را در موارد زیر بررسی کنید: ص 141

الف- نیهیلیسم(پوچ گرایی)               ب- استفاده ی ایزاری از زنان                      ج- لذت جویی افراطی

38) روند گسترش فساد از غرب به کشورهای ضعیف چگونه است؟ ص 141

39) پروفسور رابرت. اچ. بورگ درباره ی فرهنگ جامعه ی امریکا چه می گوید؟ ص 141 و 142

40) جایگاه خانواده را در تمدن کنونی غرب بررسی کنید. ص 142

41) اندیشه ی «بی توجهی به دنیا» را که توسط کلیسای قرون وسطی تبلیغ می شد، با آموزش های رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در رابطه با زندگی مقایسه کنید. ص 143

42) تأثیر اسلام بر اروپائیان را در طی جنگ های صلیبیبیبان کنید. ص 144

43) برخی اصطلاحات رایج میان مسلمانان را که در کتاب «خورشید الله بر چهره ی غرب می درخشد» بیان شده بنویسید. ص 144

44) اقدام اروپاییان در آغاز پیشرفت برای فروش کالاهای خود چه بود؟ ص 145

 

درس دهم                                        برنامه ای برای فردا

1 ) ویژگی های تمدنی که در حال حاضر ما در متن آن زندگی می کنیم چیست؟ ص 146

2 ) دو تجربه ی موفق ایران اسلامی در تمدن حاضر کدام است؟ ص 147

3 ) تأثیر دو تجربه ی موفق ایران اسلامی بر جهان امروز چه بوده است؟ ص 147

4 ) موقعیت کنونی ایران اسلامی نسبت به تمدن کنونی چیست؟ ص 147 و 148

5 ) بزرگ ترهای امروز ایران اسلامی نوجوانان کدام نسل هستند؟ و انتظارشان چیست؟ ص 148

6 ) سه هدف بزرگ ایران اسلامی در رابطه با تمدن جهانی چیست؟ ص 148

7 ) آیا این اهداف دست نایافتنی هستند؟ چرا؟ ص 148

8 ) برای رسیدن به اهداف سه گانه در کدام حوزه ها باید فعالیت نمود؟ ص 149 و 150 و 153

9 ) در حوزه ی فردی، انتخاب کدام برنامه ها ضروری است؟ ص 149 و 150

10) شناخت گذشته و مقایسه ی آن با عصر حاضر چگونه ما را راهنمایی می کند؟ 149

11) کدام فضایل اخلاقی موجبات رسیدن به اهداف را فراهم می سازد؟ ص 149

12) پیشرفت های علمی چه تأثیری در تقویت یک ملت دارد؟ ص 150

13) تذکر مقام معظم رهبری در باره ی پیشگامی در علم و فناوری را بنویسید. ص 150

14) آیا حضور فعال در جهان و تأثیر بر آن تنها با اقدامات فردی میسر است؟ توضیح دهید. ص 150

15) با توجه به آیه ی 104 سوره ی آل عمران اولین قدم در حوزه ی دوم اقدامات مربوط به اهداف سه گانه چیست؟ ص 150

16) مهم ترین عامل برای حضور مؤثر در میان افکار عمومی جهان چیست؟ ص 151

17) برخی از عوامل استحکام نظام اسلامی را ذکر کنید. ص 151

18) عبارت «ما می توانیم» کدام حس را در افراد یک ملت ایجاد خواهد کرد؟ نمونه ای را مثال بزنید. ص 151

19) چرا پیام اسلام پیامی برای همه ی مردم تلقی می شود؟ ص 153

20) چه رابطه ای میان  یک پیام و روش تبلیغ آن وجود دارد؟ توضیح دهید. ص 153

21) خداوند کدام روش تبلیغی را به رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم آموزش می دهد؟ ص 153(آیه ی 125 سوره ی نحل)

22) روش های قرآن در مواجهه با مردم و تبلیغ پیام چیست؟ ص 153(تفکر در آیه)

23) روش های تبلیغی قرآن متکی بر چه اموری است؟ و لازمه ی به کارگیری این روش ها چیست؟ ص 153 و 154

24) تفاوت ابزارهای کنونی با ابزارهای زمان رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چیست؟ ص 154

25) سهل انگاری اهل حق در استفاده ی صحیح از ابزارها چه پیامدهایی دارد؟ نمونه ای برای آن ذکر کنید. ص 154

26) چرا در تبلیغ اسلام باید از نیازهای عمومی آغاز کرد؟ ص 154

27) برخی از نیازهای عمومی را که در تعالیم اسلام به آن ها توجه شده، نام ببرید. ص 154

28) در تبلیغ اسلام در تمدن جدید کدام یک از رسالت های انبیا را باید احیا نمود؟ ص 154

29) مبارزه با ستمگران و برقراری عدالت نیازمند کدام هوشیاری ویژه است؟ ص 155

30) قرآن درباره ی سلطه جویی گروهی از یهودیان و مسیحیان بر مسلمین چه هشداری به رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم داده است؟ ص 455

31) امام خمینی رحمة الله علیه توجه ما را به کدام نکته در خصوص سلطه جویی بیگانگان جلب می نمایند؟ ص 155

32) نگرش واقع بینانه در دعوت به حق و عدالت چیست؟ ص 155 و 156

33) نمونه ی بارز حق ستیزی و زورگوییدر عرصه ی جهانی کدام است؟ ص 157

34) هدایت ملت ها به سوی استقامت و مبارزه ای معقول و عزتمند مستلزم چیست؟ ص 157

35) آیا خداوند هر نوع ارتباطی را با غیر مسلمانان ممنوع ساخته است؟ توضیح دهید. ص 159 و 160

36) رابطه با کدام دسته از غیر مسلمانان از سوی خداوند:           الف- نهی نشده است؟         ب- نهی شده است؟ ص 159 و 160

37) آیا تلاش برای احیا و بازسازی تمدن اسلامی و اصلاح وضع کنونی جهان تنها یک وظیفه و مسؤولیت است؟ ص 162

38) کدام پندار ساده اندیشانه در یکی دو قرن اخیر درباره ی کفایت علم و دانش بشری وجود داشته است؟ ص 162

39) آیا در قرن بیست و یکم بی کفایتی علم در رساندن انسان به سعادت اثبات شده است؟ چگونه؟ ص 162

40) اعتقاد و مسؤولیت مسلمانان در ارتباط با اسلام چیست؟ ص 162

41) در دعای فرج امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف خواسته ی اصلی منتظران چیست؟ ص 163

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

42) رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چگونه خودباوری را در یاران خود تقویت می فرمود؟ نمونه ای از وقایع صدر اسلام را بیان کنید. ص 152

43) سخنان امام خمینی رحمة الله علیه را در لزوم قیام و تحمل سختی ها بنویسید؟ ص 156

44) پیام قاطع حضرت امام رحمة الله علیه به جهان خواران چیست؟ ص 156

45) وجود روحیه ی جهاد و حماسه را در زندگی و سخنان امام خمینی رحمة الله بررسی نمایید؟ ص 157 و 158

46) از نظر امام خمینی رحمة الله علیه جنگ حق و باطل، امروز در چه شکل هایی خود را نشان می دهد؟ ص 158

47) پیام امام خمینی رحمة الله علیه به مبارزان و مجاهدان سراسر جهان چیست؟ ص 158

48) حد و مرز مبارزه ی عقیدتی از نظر امام خمینی رحمة الله علیه کدام است؟ ص 158

49) هشدار امام خمینی رحمة الله علیه به طرفداران امریکا درباره ی شهادت چیست؟ ص 158

50) امام خمینی رحمة الله علیه  درباره ی انتظار جهان خواران و سرمایه داران از رهبران مسلمین چه فرمایشی دارند؟ ص 158 و 159

51) امام خمینی رحمة الله علیه درباره ی نقش جمهوری اسلامی در احیای هویت اسلامی مسلمانان چه فرمایشی دارند؟ ص 159

52) اندیشمندان دلسوز جوامع شرقی و غربی در فکر چاره جویی برای کدام مسأله هستند؟ ص 160

53) محدودیت انسان امروز برای انتخاب شیوه ی زندگی از نظر اندیشمندان دلسوز امروزی چیست؟ ص 160 و 161

54) چگونگی سلطه و انحصار فرهنگ سازی جهانی را به دست قدرتمندان توصیح دهید. ص 161

55) قدرت های تبلیغی چگونه نیازآفرینی می کنند؟ ص 161

56) چرا ارائه ی مد روز و سلیقه سازس کاری ناپسند تلقی می شود؟ ص 161

57) پیامد ایجاد تنوع و رنگارنگی در ظواهر زندگی چیست؟ ص 161 و 162

 

پیام آیات دین و زندگی سال اول

درس اول-کتاب زندگی

قرائت وترجمه(مائده 15)

يَأَهْلَ الْكِتَبِ قَدْ جَآءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيراً مِّمَّا كُنتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُواْ عَن كَثِيرٍ قَدْ جَآءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتَابٌ مُّبِينٌ‏قطعاً از سوى خداوند، نور و كتاب آشكار برايتان آمده است.

پیــــــام آیه

1-  پيامبر وقرآن، بسيار با عظمت هستند. (كلمه‏ى «نور» و«كتاب»، به صورت نكره آمده كه نشانه‏ى بزرگى وعظمت است.) «نورٌ و كتابٌ مبين»

قرائت وترجمه(مائده 16)

يَهْدِى بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيِهمْ إِلَى‏ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ‏  خداوند به وسيله‏ى آن (كتاب) كسانى را كه بدنبال رضاى الهى‏اند، به راه‏هاى امن و عافيت هدايت مى‏كند، و آنان را با خواست خود از تاريكى‏ها به روشنايى درمى‏آورد، و به راه راست هدايت مى‏كند.

نکته

هدايت داراى مراتبى است: يك مرحله، هدايت عمومى براى همه انسان‏هاست، خواه پيروى كنند يا نكنند ونوع ديگر مخصوص كسانى است كه هدايت عمومى را پذيرفته باشند. اين آيه نوع دوّم را بيان مى‏كند. سلام، يكى از نام‏هاى خداست، «السّلام المؤمن المهيمن» و يكى از نام‏هاى بهشت هم «دارالسّلام»  است. پس راه‏هاى سلام، يعنى راه خدا و بهشت از «سُبل السلام » مى‏گذرد. «سُبل السّلام»، شامل راه‏هاى سلامت فرد و جامعه، خانواده و نسل، فكر، روح و ناموس و... مى‏شود. مصداق روشن پيروان رضوان خدا در «مَن اتّبع رضوانه»، پويندگان خط «غدير خم»اند، چون آيه‏ى «رضيت لكم الاسلام ديناً» بعد از نصب علىّ‏بن ابى‏طالب‏عليه السلام به مقام جانشينى پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نازل شد.

پیــــــامهای آیه

1- كسانى قابل هدايتند كه در پى تحصيل رضاى حقّ باشند، نه دنبال مقام و مال و هواى نفس و انتقام. «يهدى به اللّه مَن اتّبع رضوانه»
2- انسان، خود زمينه‏ساز هدايت خويش است. «يهدى به اللّه من اتّبع رضوانه»
3-- هدايت به راه‏هاى سلامت و سعادت، در گرو كسب رضاى خداست و هر كس در پى راضى كردن غير او باشد، در انحراف است«يهدى به اللّه من اتّبع رضوانه سبل السلام»
4- راه حقّ يكى و راه‏هاى باطل شرك، كفر، نفاق و تفرقه و...) متعدّد است. (كلمه‏ى «نور»، مفرد ولى «ظلمات» جمع است. آرى، همه‏ى نيكى‏ها و پاكى‏ها در پرتو نور توحيد، يك حالت وحدت و يگانگى به خود مى‏گيرد، امّا ظلمت هميشه مايه‏ى تفرقه و پراكندگى صفوف است)
5-هدف، يكى است ولى راه‏هاى رسيدن به آن متعدّد است. «سبل السلام»
6- مكتب وحى، سلامت و سعادت فرد و جامعه و روح و جسم را تضمين كرده است. «سبل السلام»
7- « سبل السلام» به«صراط مستقيم» منتهى مى‏شود، و همه‏ى كسانى كه با انجام تكاليف گوناگون در شرايط مختلف، درپى كسب رضاى خداوند مى‏باشند،به صراط مستقيم مى‏رسند. «يهدى... سبل السّلام... يهديهم الى صراط مستقيم»
8-  براى رسيدن به صراط مستقيم، تنها پيامبر و كتاب كافى نيست، لطف و اراده‏ى خدا هم لازم است. «باذنه»
9- نه جبر، نه تفويض بلكه امر بين الامرين. انسان انتخاب‏گر است؛ «اتّبع رضوانه» امّا رسيدن به هدف بدون اراده خدا نمى‏شود. «باذنه»
10-قرآن، داروى شفابخش همه ظلمات است. تاريكى‏هاى جهل، شرك، تفرقه، توحّش، شبهات، شهوات، خرافات، جنايات واضطراب‏ها را به نور علم، توحيد، وحدت، تمدن، يقين، حقّ، صفا وآرامش تبديل مى‏كند. «يخرجهم من الظلمات الى النور»

قرائت وترجمه(آل عمران138)

هَذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ وَهُدىً وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ ‏اين (قرآن) براى همه‏ى مردم بيانى روشنگر، ولى براى متّقين (وسيله‏ى) هدايت و پندآموزى است.

نکته

كلمه‏ى «هذا»  اشاره به سنّت‏ها و عبرت‏هاى تاريخ در آیات قبل است.

پیــــــامهای آیه

1-- قرآن، قابل فهم براى همه‏ى مردم، در هر عصرى است. «بيان للناس»
2-  قرآن، براى همه‏ى مردم، در همه زمان‏ها و مكان‏هاست. «للناس»
3- با آنكه قرآن براى عموم مردم است، ولى تنها افراد پرهيزگار و متّقى پند پذير هستند. «موعظة للمتقين»
4- روحيّه‏ى افراد در استفاده و بهره از آيات الهى مؤثّر است. «للمتقين»

قرائت وترجمه(نحل89)

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِى كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيداً عَلَى‏ هَؤُلَآءِ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَناً لِّكُلِّ شَىْ‏ءٍ وَ هُدىً وَرَحْمَةً وَبُشْرَى‏ لِلْمُسْلِمِينَ‏

و بر تو اين كتاب را نازل كرديم كه روشنگر هر چيز است و مايه‏ى هدايت و رحمت و بشارت براى مسلمانان است.

نکته

در تفسير صافى از امام صادق عليه السلام نقل شده كه آن حضرت فرمود: بخدا قسم ما هر چه را در آسمان‏ها و زمين و آنچه را ميان آنهاست و هر چه در بهشت و دوزخ است، مى‏دانيم. سپس امام اين آيه را سه بار پى‏درپى تلاوت فرمودند.
امام باقر عليه السلام فرمود: هر چه را كه امت به آن نياز داشته، در قرآن آمده است و هر سخنى كه از من شنيديد اگر سند قرآنى‏اش را بخواهيد، خواهم گفت.
حضرت على عليه السلام فرمود: خبر شما و تاريخ گذشتگان و آيندگان و آسمان و زمين در قرآن آمده است. امام رضا عليه السلام در جلسه‏اى به رؤساى اديان فرمود: از معجزات پيامبر اسلام آن است كه يتيمى فقير و چوپانى درس نخوانده، كتابى داشته باشد كه «تبيان كلّ شى» باشد و اخبار گذشته و آينده تا قيامت در آن ثبت شده باشد. امام صادق عليه السلام فرمود: هر مسأله‏اى كه مورد اختلاف دو نفر باشد در كتاب خدا، اصلى كه آنرا حلّ كند وجود دارد، گرچه عقل مردم به آن نرسد. قرآن بيان هر چيز است، اما هر كس نمى‏فهمد چنانكه حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد: در قرآن، براى عوام عبارتِ ظاهرى، براى خواص اشاراتِ رمزى، براى اولياى خدا، لطائف الهى و براى انبيا، حقايق است. تبيان همه چيز بودن، يا مستقيم است يا بواسطه‏ى آياتى كه در آن اصولى مطرح شده و آن اصول براى ما كارساز است. نظير آيه؛ «ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا«آنچه را پيامبر براى شما آورده بگيريد و از آنچه شما را نهى كرده دور شويد و نظير آيه؛ «لتبين للناس ما نزّل اليهم»

پیــــــامهای آیه

1-      هم پيامبر اسلام بر همه پيامبران شاهد است و هم كتابش، تبيان كلّ شى‏ء است«نزلنا عليك الكتاب تبيانا لكل شى‏ء»

2-       قرآن كتابى جامع براى بيان همه نيازهاى جامعه است. «تبياناً لكلّ شى‏ء»

قرائت وترجمه(نحل44)

بِالْبَيِّنَتِ وَالزُّبُرِ وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ الّذِكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ به سوى تو ذكر (قرآن) را فرو فرستاديم، تا براى مردم آنچه را كه برايشان نازل شده روشن بيان كنى و شايد بيانديشند.

نکته

شايد آيه اشاره به دو نوع وحى داشته باشد، يك وحى كه قرآن است وبراى همه‏ى مردم، و يك وحى كه براى تفسير و بيان قرآن است ومخصوص پيامبراست. يعنى ما به سوى تو ذكر فرستاديم تا تفسير قرآنى را كه براى مردم نازل شده بيان كنى.

پیــــــامهای آیه

1-گرچه قرآن بر شخص پيامبر نازل شده، اما مخاطب آن همه‏ى مردم‏اند. «انزلنا اليك ...ما نزّل اليهم»
2- قرآن، يكبار بصورت يكجا بر پيامبر نازل شده است و بار ديگر به صورت تدريجى كه مردم از آن آگاه شده‏اند. «انزلنا اليك...ما نزل اليهم»   (در زبان عربى، «انزال» براى نزول دفعى و«تنزيل» براى نزول تدريجى بكار مى‏رود)
3- قرآن، نياز به بيانِ پيامبر دارد. لذا جدا كردن قرآن از سنّت و روايات جايز نيست. «لتبيّن للنّاس»
4- وظيفه پيامبر، بيان قرآن و وظيفه‏ى مردم، پذيرش آن بر اساس فكر و انديشه است. «لتبيّن للنّاس ... يتفكرون»
5-  قرآن، ذكر است، مايه تذكر و توجه انسان و دور نمودن او از غفلت و نسيان. «انزلنا اليك الذكر»

قرائت وترجمه(ص29)

كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُواْآيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَأُوْلُواْالْأَلْبَابِ (اين) كتاب مباركى است كه به سوى تو فرو فرستاديم تا درآيات آن تدبّر كنندوخردمندان پند گيرند.

نکته

مبارك» به چيزى گفته مى‏شود كه فايده و خير آن، رشد و فزونىِ زياد و ثابت داشته باشد. قرآن از منبع مبارك است. «تبارك الّذى» در شب مبارك نازل شده است. «فى ليلة مباركه» در مكان مبارك نازل شده «ببكة مباركا» و خودش نيز مبارك است. «كتاب... مبارك»
سيماى قرآن در اين آيه ترسيم شده است:الف) متن آن نوشته شده است«كتاب»
ب) از سرچشمه‏ى وحى و علم بى نهايت الهى است. «انزلناه»
ج) گيرنده‏ى آن شخص معصوم است. «اليك»
د) محتوايش پر بركت است. «مبارك»
ه) هدف از نزول، تدبّر در آن است. «ليدّبروا»
و) علم و آگاهى به نكات و معارف آن، مقدّمه‏ى حركت معنوى و قرب به خداست. «ليتذكّر»
ز) كسانى اين توفيق را خواهند داشت كه خردمند باشند. «اولواالالباب»
اهمّيت قرآن و تدّبر در آن‏ :
*  كسى كه در آيات قرآن تدبّر نكند سزاوار تحقير الهى است. «أفلا يتدبّرون القرآن ام على قلوب اقفالها»
*  عالم ربانى كسى است كه سروكارش با تحصيل و تدريس قرآن باشد. »... كونوا ربانيين بما كنتم تعلمون الكتاب و بما كنتم تدرسون»
*  كتاب آسمانى را بايد با جدّيت گرفت. «خذ الكتاب بقوّة»
*  كسانى كه قرآن را مهجور كردند، در قيامت مورد شكايت پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله قرار مى‏گيرند. «و قال الرسول يا ربّ ان قومى اتخذوا هذا القرآن مهجورا»
 * امام سجّاد عليه السلام فرمود: اگر قرآن داشته باشم و تنها باشم احساس غربت نمى‏كنم. «لو مات من بين المشرق و المغرب لما استوحشت بعد ان يكون القرآن معى»
 * حضرت على عليه السلام فرمود: قرآن دريايى است كه هيچ كس به قعر آن نمى‏رسد. «بحراً لا يدرك قعره»
 * امام خمينى قدس سره به شدّت تأسّف مى‏خورد كه چرا تمام عمر خود را صرف تدّبر در قرآن نكرده است،همان گونه كه مرحوم ملاّصدرا در تفسير سوره‏ى واقعه اين تأسّف را دارد.

پیــــــامهای آیه

1- قرآن، مبارك است. (تلاوت، تدّبر، تاريخ، استدلال، داستان، الگوهاى، معارف، اخبار غيبى، تشبيهات، اوامر و نواهى آن، همه و همه پر از راز و رمز است). «كتاب... مبارك»
 2- گرچه قرآن، مبارك است، امّا براى تدبّر است، نه فقط تبرّك جستن به ظاهر آن. (براى حفظ منزل، مسافر و عروس از خطرات) «كتاب... مبارك ليدبّروا»
3- تدّبر در قرآن مقدّمه‏ى تذكّر است وگرنه چه بسا انسان اسرار و لطايف علمى قرآن را درك كند ولى مايه‏ى غرورش شود. «يدّبّروا – يتذكّر»
4-  تدّبر بايد در همه‏ى آيات قرآن باشد نه تنها در آيات الاحكام. «ليدّبروا آياته»
5-  شرط تدبّر و بهره‏گيرى و پندپذيرى، عقل و خرد است. «ليدّبروا... و ليتذكّر اولواالالباب»
 6- كسانى كه از قرآن متذكّر نمى‏شوند، بى‏خردند. «ليتذكّر اولواالالباب»
 7- قرآن، مطابق عقل و خرد است، لذا اهل خرد با تدبّر در آن به احكام و رموزش پى‏مى‏برند«ليتذكّر اولوا الالباب» (در قرآن، امرى مخالف عقل يافت نمى‏شود)
8- معارف قرآن پايان ناپذير است. اين كه به همه دستور تدبّر مى‏دهد نشان آن است كه هر كس تدبّر كند به نكته‏ى تازه‏اى مى‏رسد و اگر علما و دانشمندان گذشته همه‏ى اسرار قرآن را فهميده باشند، تدّبر ما لغو است. «ليدبّروا آياته»

قرائت وترجمه(انعام19)

قُلْ أَىُّ شَىْ‏ءٍ أَكْبَرُ شَهَدَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِى وَ بَيْنَكُمْ وَ أُوحِىَ إِلَىَّ هَذَا الْقُرْءَانُ لِأُنذِرَكُم بِهِ وَ مَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ ءَالِهَةً أُخْرَى‏ قُل لَّآ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَحِدٌ وَإِنَّنِى بَرِى‏ءٌ مِّمَّا تُشْرِكُون

َ‏اين قرآن به من وحى شده تا با آن شما را و هر كه را كه اين پيام به او برسد هشدار دهم.

نکته

عدّه‏اى را به عنوان اسير نزد پيامبراكرم‏صلى الله عليه وآله آوردند، حضرت از آنان پرسيد: آيا تاكنون دعوت به اسلام شده‏ايد؟ گفتند: نه، حضرت فرمود: همه را به محل اَمن برسانند و آزادشان كنند، زيرا كسى كه هنوز نداى اسلام را نشنيده است نبايد اسير نمود، سپس اين آيه را تلاوت فرمود: «لانذركم به و من بلغ»
امام صادق عليه السلام فرمودند: انذار هميشگى بايد همراه با منذر هميشگى باشد. پس امامت و رهبرى الهى نيز تا ابد بايد همراه قرآن باشد. معمولاًدر انسان‏ها انگيزه‏ى دفع ضرر، قوى‏تراز جلب منفعت است.لذا قرآن، به مسأله‏ى انذار تأكيدكرده است«لانذركم» درآيات ديگر نيز مى‏خوانيم:«ان أنت الاّ نذير»،«انّما أنا نذير مبين»
امام صادق‏عليه السلام نيز درباره «مَن بَلغ» فرمودند: مقصود كسى است كه وظيفه امامت به او رسيده است و او همانند پيامبر، مردم را با قرآن انذار مى‏كند.

پیــــــامهای آیه

1- براى مردم غافل، سخن گفتن از زاويه‏ى انذار مؤثّرتر است. «لانذركم»
2-  رسالت حضرت محمد صلى الله عليه وآله جهانى و جاودانى و براى همه‏ى مردم در همه‏ى عصرها و نسل‏هاست. «لانذركم به و مَن بلغ»
3- تا قانون به مردم ابلاغ نشود، توبيخ و مسئوليّتى در كار نيست. «و من بلغ» و به اصطلاح علم اصول، عِقاب بدون بيان، قبيح است.
4- از جمله شرايط لازم براى رهبرآسمانى:ايمان به مكتب:«اوحى الى هذا القرآن»،اميد به آينده«ومَن بَلَغ»،صلابت«قل لاأشهد»وبرائت ازشرك است«انّنى برى‏ء ممّا تشركون»

-            

قرائت وترجمه(بقره151)

 

كَمَآ أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُواْ عَلَيْكُمْ ءَايَتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ‏ همانگونه (كه براى هدايت شما) رسولى در ميان شما از نوع خودتان فرستاديم تا آيات ما را بر شما بخواند و شمارا تزكيه كند و كتاب و حكمت بياموزد و آنچه نمى‏توانستيد بدانيد، به شما ياد دهد.

نکته

كلمه «تلاوت» از واژه «تِلو» به معناى پى درپى است و به خواندنى كه پى درپى، با نظم صحيح و مناسب وبرخوردار از نوعى قداست باشد، اطلاق مى شود. كلمه‏ى «تزكيه» به معناى رشد و نمو و پاك كردن است. تعليم كتاب، آموختن آيات و احكام آسمانى است و تعليم حكمت، دادن تفكّر و بينش صحيح است. بعثت پيامبر اسلام، نتيجه استجابت دعاى حضرت ابراهيم است كه از خداوند خواست: «وابعث فيهم رسولاً منهم يتلوا عليهم آياتك...» خدايا! در ميانشان پيامبرى مبعوث كن كه آيات ترا بر آنان بخواند. پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله نيز مى‏فرمود: «انا دعوة ابى ابراهيم» من همان استجابت دعاى پدرم ابراهيم هستم.

پیــــــامهای آیه

1- رهبرى موفق است كه از خود مردم، در ميان مردم و هم زبان مردم باشد. «ارسلنا فيكم رسولاً منكم»
2-  تزكيه بر تعليم مقدّم است. «يزكّيكم و يعلّمكم»
3-  آموزش دين، محور اصلى است و آموزش‏هاى ديگر، در مراحل بعد از آن است. ابتدا «يعلّمكم الكتاب و الحكمة» وپس از آن «يعلّمكم ما لم‏تكونوا تعلمون»
4- انسان براى شناخت بسيارى از حقايق، نيازمند وحى است. بجاى «ما لاتعلمون» فرمود: «مالم تكونوا تعلمون« تا يادآور شود كه اگر انبيا نبودند، انسان براى آگاهى از امورى همچون آينده‏ى خود و جهان، راه به جايى نداشت

درس دوم- انتخاب بزرگ

قرائت وترجمه(انعام74)

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَاماً ءَالِهَةً إِنِّى أَرَاكَ وَ قَوْمَكَ فِى ضَلَالٍ مُبِينٍ‏

و (ياد كن) آن هنگام كه ابراهيم به پدرش آزر گفت: آيا بتان را خدايان مى‏گيرى؟ بى شك تو و قومت را در گمراهى آشكار مى‏بينم.

نکته

كلمه‏ى «أب» بطور طبيعى به معناى پدر است، ولى به معناى جدّ مادرى، عمو و مربّى هم گفته مى‏شود. چنانكه فرزندان يعقوب به پدران و عموى پدر خود حضرت اسماعيل نيز اب گفتند: «نعبد الهك و اله آبائك ابراهيم و اسماعيل و اسحاق» وپيامبر اسلام صلى الله عليه وآله نيز فرمود: «أنا و علىّ أبَوا هذه الاُمّة» ، من و على، پدران اين اُمّتيم. آزر، عموى ابراهيم بود، نه پدرش. پدران ابراهيم همه موحّد بوده‏اند. از علماى اهل سنّت نيز، طبرى، آلوسى و سيوطى مى‏گويند: آزر پدر ابراهيم نبوده است. به علاوه، ابراهيم به پدر و مادر خويش دعا كرد: «ربّنَا اغفِر لى و لوالدىّ» در حالى كه مسلمان حقّ ندارد براى مشرك طلب مغفرت كند، هرچند فاميل او باشد. از مجموع اينها برمى‏آيد كه «أب» در اين آيه به معناى پدر نيست. به علاوه نام پدر ابراهيم‏عليه السلام در كتب تاريخ،«تارُخ» ذكر شده است، نه آزر. استغفار حضرت ابراهيم براى عمويش آزر نيز قبل از روشن شدن روحيّه‏ى كفر او و به خاطر وعده‏اى بود كه به او داده بود، و چون فهميد كه حقّ‏پذير نيست، از او تبرّى جست و جدا شد. «فلمّا تبيّن له انّه عدوٌّ للّه تبرّأ منه»

پیــــــامهای آیه

1- خويشاوندى، مانع نهى از منكر نيست. «اذ قال ابراهيم لابيه»
2- ملاك در برخورد، حقّ است نه سنّ و سال. «قال ابراهيم لابيه» (حضرت ابراهيم به عموى خود كه سن بيشتر داشته، آشكارا حقّ را بيان كرده و هشدار داده است.(
3- در شيوه‏ى دعوت به حق، بايد از بستگان نزديك شروع كرد. «لابيه» و بايد از مسائل اصلى سخن گفت«أتتّخذ اصناماً آلهة»
4-  سابقه‏ى شرك وبت‏پرستى، به پيش از رسالت حضرت ابراهيم بازمى گردد. «أتتّخذ اصناماً»
5-  اكثريّت، سابقه و سنّ، باطل را تبديل به حقّ نمى‏كند و همه جا ارزش نيست. «أراك و قومك فى ضلال»
6-  بت‏پرستى، انحرافى است كه وجدان‏هاى سالم و عقل، از آن انتقاد مى‏كنند. «أتتّخذ أصناماً... ضلال مبين»
7- گرچه ابراهيم‏عليه السلام حليم بود، «اِنّ أبراهيم لاوّاه حليم» و پيامبر بايد حتّى با فرعون هم نرم حرف بزند، ولى لحن برخورد حضرت ابراهيم در اين آيه، به خاطر اصرار عمويش بر كفر بود. «اِنّى اراك و قومك فى ضلال مبين»

قرائت وترجمه(انعام75)

وَكَذَلِكَ نُرِىإِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ‏   واينگونه ملكوت آسمان‏ها وزمين رابه ابراهيم نشان داديم تا از اهل يقين باشد.

نکته

درباره‏ى ملكوت، بزرگان سخنانى گفته‏اند كه برخى را در اينجا نقل مى‏كنيم: كلمه‏ى «ملكوت» از «ملك» است و «واو» و «تاء» براى تأكيد و مبالغه به آن افزوده شده است. ملكوت آسمان‏ها يعنى مالكيّت مطلق و حقيقى خداوند نسبت به آنها و مشاهده ملكوت يعنى مشاهده اشيا از جهت انتساب آنها با خداوند. ديد ملكوتى يعنى درك توحيد در هستى و باطل بودن شرك. عوالم هستى به چهار بخش تقسيم شده است: لاهوت (عالم الوهيّت كه جز خدا كسى از آن آگاه نيست)، جبروت (عالم مجرّدات)، ملكوت (عالم اجسام) و ناسوت (عالم كون و فساد و تغيير و تحوّلات(
عالم ملكوت، عالم اسرار و نظم و شگفتى‏ها و جهان غيب است. ملكوت آسمان‏ها، عجايب آنها است.ابراهيم با ديدن ملكوت آسمان‏ها و زمين، بيشتر با سنّت، خلقت، حكمت و ربوبيّت الهى آشنا شد. به فرموده‏ى امام باقر عليه السلام خداوند به چشم ابراهيم‏عليه السلام، قدرت و نورى بخشيد كه عمق آسمان‏ها و عرش و زمين را مشاهده مى‏كرد
استدلال محكم و برخورد علمى با ديگران، نيازمند ايمان قلبى است. حضرت ابراهيم هم پس از يقين، «ليكون من الموقنين» وارد استدلال مى‏شود كه در آيات پس از اين مى‏آيد. حرف واو در جمله‏ى «وليكون من الموقنين» رمز آن است كه ديد ملكوتى چند هدف داشته كه يكى از آن اهداف، به يقين رسيدن حضرت ابراهيم بوده است.

پیــــــامهای آیه

1- آنكه حقّ را شناخت و به آن دعوت كرد و از چيزى نهراسيد، خداوند «ديدِ ملكوتى» به او مى‏بخشد. (همچون حضرت ابراهيم، به مقتضاى آيه قبل) «و كذلك نُرِى ابراهيم ملكوت...» آرى، يك جوان هم مى‏تواند با رشد معنوى، به ديد ملكوتى دست يابد. چون طبق تفاسير متعدّد، ابراهيم در آن زمان نوجوان بود.
2- انبيا، از هدايت ويژه‏ى خداوند برخوردارند. «و كذلك نُرِى ابراهيم»
3-  يقين، عالى‏ترين درجه‏ى ايمان است. «و ليكون من الموقنين»
4-  به يقين رسيدن، نياز به امداد الهى دارد«نُرِى... الموقنين»

قرائت وترجمه(انعام76)

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ الَّيْلُ رَءَا كَوْكَباً قَالَ هَذَا رَبِّى فَلَّمَا أَفَلَ قَالَ لَا اُحِبُّ الْأَفِلِينَ‏   پس چون شب بر او پرده افكند ستاره‏اى ديد، گفت: اين پروردگار من است. پس چون غروب كرد، گفت: من زوال پذيران را دوست ندارم.

نکته

در زمان ابراهيم‏عليه السلام ستاره‏پرستى رايج بوده و ستاره را در تدبير هستى مؤثّر مى‏پنداشتند. سؤال: آيا پيامبر بزرگى همچون حضرت ابراهيم حتّى براى يك لحظه مى‏تواند ستاره يا ماه و يا خورشيد را بپرستد؟ پاسخ: مجادله و گفتگوى حضرت ابراهيم با مشركان، از باب مماشات و نشان دادن نرمش در بحث، براى رد عقيده‏ى طرف است، نه اينكه عقيده‏ى قلبى او باشد زيرا شرك با عصمت منافات دارد. گفتن كلمه‏ى «يا قوم» در دو آيه‏ى بعد نشانه‏ى مماشات در گفتن «هذا ربّى» است، به همين دليل وقتى غروب ماه و خورشيد را مى‏بيند، مى‏گويد: من از شرك شما بيزارم، و نمى‏گويد از شرك خودم (آيه 78)به علاوه در آيه‏ى قبل خوانديم كه خداوند، ملكوت آسمان‏ها و زمين را به ابراهيم نشان داد و او به يقين رسيد و آغاز اين آيه با حرف «فاء» شروع شد، يعنى نتيجه آن ملكوت و يقين اين نوع استدلال بود.

موجودى كه طلوع و غروب دارد، محكوم قوانين است نه حاكم بر آنها. ابراهيم، ابتدا موقّتاً پذيرش آن را اظهار مى‏كند تا بعد با استدلال ردّ كند.

پیــــــامهای آیه

1- يكى از شيوه‏هاى احتجاج، اظهار همراهى با عقيده‏ى باطل و سپس ردّ كردن آن است«هذا ربّى»
2-  بيدار كردن فطرت‏ها، فعال كردن انديشه‏ها و توجّه به احساسات، از بهترين شيوه‏هاى تبليغ است. «لا اُحبّ الافلين»
3-  محبوب واقعى كسى است كه محدود به مكان، زمان و موقّت نباشد. «لاأحبّ الافلين»
4- معبود، بايد محبوب و عبادت بايد عاشقانه باشد، روح دين، عشق است. «لاأحبّ الافلين»

قرائت وترجمه(انعام77)

فَلَمَّا رَءَا الْقَمَرَ بَازِغاً قَالَ هَذَا رَبِّى فَلَّمَا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَمْ يَهْدِنِى رَبِىّ لَأَكُوَنَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّآلِّينَ‏   پس (بار ديگر) چون ماه را در حال طلوع و درخشش ديد، گفت: اين پروردگار من است. پس چون غروب كرد، گفت: اگر پروردگارم مرا هدايت نكرده بود، قطعاً از گروه گمراهان مى‏بودم.

نکته

كلمه‏ى «بازغ» از «بزغ»، به معناى شكافتن وجارى ساختن خون است. امّا در اينجا گويا طلوع خورشيد وماه، پرده‏ى تاريكى شب را مى‏شكافد وسرخى كم رنگى د اطراف خود پديد مى‏آورد.
ابراهيم عليه السلام هم با ستاره پرستان برخورد كرد، هم با ماه و خورشيد پرستان. به گفته‏ى بسيارى از مفسّران، گفتگوى حضرت ابراهيم با مشركين منطقه‏ى بابل بود. انسان در هر فرضيه‏اى كه به بن بست رسيد، بايد بدون لجاجت، مسير را عوض كند. بر خلاف مشهور كه مى‏گويند: مرد آن است كه روى حرف خود بايستد و پافشارى كند، اين آيه به ما مى‏گويد: مرد آن است كه حرفش «حقّ» باشد، گرچه با تغيير موضع باشد.  

پیــــــامهای آیه

1-  در انتقاد، بايد از روش گام به گام بهره گرفت. در آيه‏ى قبل فرمود: من «آفلين» را دوست ندارم. ولى اينجا مى‏فرمايد: پرستش ماه، انحراف و ضلالت است.
2- در راه شناخت، بايد به فيض و هدايت الهى تكيه كرد و بدون آن، نمى‏توان به سرچشمه‏ى زلال معارف رسيد«لئن لم يهدنى ربّى»
3- در درون انسان، گمشده‏اى است كه گاهى در پيدا كردن آن، سراغ مصداق‏هاى گوناگون (و گاهى انحرافى) مى‏رود«هذا ربّى» در دو آيه پى‏درپى آمده است.
4- انبيا هم به هدايت الهى نيازمندند«لئن لم يهدنى ربّى»
5- هدايتگرى از شئون ربوبيّت است. «يهدنى ربّى»

قرائت وترجمه(انعام78)

فَلَمَّا رَءَا الْشَمْسَ بَازِغةً قَالَ هَذَا رَبِّى هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَقَوْمِ إِنِّى بِرِى‏ءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ‏   پس چون خورشيد را برآمده ديد گفت: اينست پروردگار من، اين بزرگتر (از ماه و ستاره) است. امّا چون غروب كرد، گفت: اى قوم من! همانا من از آنچه براى خداوند شريك قرار مى‏دهيد بيزارم.

نکته

در اين آيه نيز ابراهيم عليه السلام درمقام بحث و گفتگو است، نه در مقام بيان عقيده‏ى شخصى، وهمچنان كه گذشت كلمه‏ى «يا قوم» و نيز «ممّا تشركون» (شرك مى‏ورزيد، نه مى‏ورزم)  دليل آن است كه خود آن حضرت، ماه و خورشيد و ستاره را نمى‏پرستيده است.

پیــــــامهای آیه
1- كوچكى و بزرگى اجسام مهم نيست، همه آنها چون متغيّر و ناپايدارند، پس نمى‏توانند خدا باشند. «هذا أكبر»
2- شيوه‏ى تعليم حقّ يا انتقاد از باطل، بايد گام به گام باشد. ابتدا نفى ستاره‏و ماه و در نهايت خورشيد. «فلمّا رءا الشمس... قال»
3- برائت از شرك، «فرياد ابراهيمى» است. «اِنّى برى‏ء ممّا تشركون»
4- برائت از «شرك» است، نه از «افراد». «ممّا تشركون»، نه «منكم»
5- برائت جستن، بايد پس از بيان برهان و استدلال باشد. (اوّل افول و غروب را مطرح كرد، بعد برائت از شرك را). «فلمّا أفلت قال»

قرائت وترجمه(انعام79)

إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفاً وَمَآ أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

من از سر اخلاص روى خودرا به سوى كسى گرداندم كه آسمان‏ها و زمين را پديد آورد و من از مشركان نيستم.

 

نکته

عبور از افول و ناپايدارى و رسيدن به ثبات، جلوه‏اى از ديد ملكوتى است كه خداوند به حضرت ابراهيم داده است. «حَنيف» از «حنف»، به معناى خالص وبى‏انحراف، وگرايش به راه حقّ ومستقيم است. «فَطر» كه به معناى آفريدن است، در اصل، مفهوم شكافتن را دارد. شايد اشاره به علم روز داشته باشد كه مى‏گويد: جهان در آغاز، توده‏ى واحدى بوده، سپس از هم شكافته و كرات آسمانى يكى پس از ديگرى پديد آمده است.

پیــــــامهای آیه

1- همين كه راه حقّ براى ما روشن شد، با قاطعيّت اعلام كنيم و از تنهايى نهراسيم«اِنّى وَجّهت»
2- كسى كه از پرستش بت‏هايى جزيى، مادّى، محدود و فانى بگذرد، به معبودى كلّى، معنوى، بى‏نهايت و ابدى مى‏رسد. «للّذى فطر السموات والارض»
3- در جلوه‏ها غرق نشويد كه دير يا زود، رنگ مى‏بازند، به خدا توجّه كنيد كه جلوه آفرين است. «فَطَر السموات والارض»
4- انسان مى‏تواند به جايى برسد كه عقائد باطل نسل‏ها و عصرها را درهم بشكند. «و ما أنا من المشركين»
5- توحيد ناب، همراه با برائت از شرك است. «و ما أنا من المشركين»

قرائت وترجمه(انعام80)

وَحَآجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّى فِى اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إلَّا أَنْ يَشَاءَرَبِّى شَيْئاًوَسِعَ رَبِّى كُلَّ شَىْ‏ءٍ عِلْماً أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَو قومش با وى به گفتگو و ستيزه پرداختند، او گفت: آيا درباره‏ى خدا با من محاجّه و ستيزه مى‏كنيد؟ و حال آن كه او مرا هدايت كرده است و من از آنچه شما شريك او مى‏پنداريدبيم ندارم، مگر آنكه پروردگارم چيزى بخواهد، (كه اگر هم آسيبى به من برسد، خواست خداست، نه بت‏ها) علم پروردگارم همه چيز را فراگرفته، پس آيا پند نمى‏گيريد؟

پیــــــامهای آیه

1- اهل باطل، تعصّب دارند. «حاجّه قومه» (آنگونه كه اگر بدهكار را آرام بگذارند طلبكار مى‏شود، قوم منحرف هم به جاى شرم از شرك خود، قد علم كرده احتجاج مى‏كنند)
2-  تعصّب و پافشارى اهل باطل، شگفت‏آور است. «أتحاجّونى فى اللَّه»
3-  موحّد، حتّى اگر تنها باشد، از مقابله با يك جمعيّت نگرانى ندارد. «أتحاجّونى فى اللَّه... و لا اخاف»
4-  حقّ جويى از انسان است ولى هدايت از خداست«هَدانِ» (حتّى انبيا نياز به هدايت الهى دارند)
5- آنكه مشمول هدايت الهى شود، بيم ندارد. «هَدانِ ولا أخاف»
6- نترسيدن از غير خدا، نشانه‏ى توحيد است«لا أخاف» (مشركين، حضرت ابراهيم را به خطر و انتقام بت‏ها تهديد مى‏كردند)
7-  از ريشه‏هاى شرك، گمان ضرر و ترس از آسيب‏رسانى بت‏ها و طاغوت‏ها مى‏باشد. «لا أخاف ما تشركون» (ترس موهوم از بت‏ها، سبب پافشارى و تعصّب بر بت‏پرستى بود)
8- تأثير و نقش هر پديده‏اى وابسته به اراده خداوند است. «لا أخاف ما تشركون به الاّ ان يشاء ربّى»
9- ربوبيّت، سزاوار كسى است كه احاطه‏ى علمى دارد. «وسع ربّى كلّ‏شى‏ء علماً»
10- حقيقت، امرى فطرى و وجدانى است كه براى شناخت آن، تذكّر كافى است. «أفلا تتذكّرون»

درس سوّم- کدامین هدف؟

قرائت وترجمه(اسراء18)

مَن كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُوماً مَّدْحُوراً   هر كس پيوسته زندگى دنياى زودگذر را بخواهد، به مقدارى كه بخواهيم و براى هركه اراده كنيم، در اين دنيا بشتاب فراهم مى‏كنيم، سپس جهنّم را برايش قرار مى‏دهيم كه با شرمندگى وطردشدگى، وارد آن خواهد شد.

نکته

از ديدگاه قرآن، دنياطلبى و دنياگرايى اگر سبب غفلت از آخرت و انحصار خواسته‏ها در دنيا باشد، نكوهيده است. اين نكته در آيات فراوانى مطرح شده است، از جمله: «يَعلمون ظاهِراً مِن الحَيوة الدّنيا و هم عَن الآخرة هم غافِلون»(45)، «فأعرض عن مَن تَولّى عن ذكرِنا و لم يُرِد الاّ الحيوةَ الدّنيا» و «أرَضيتُم بالحَيوة الدّنيا»
در جهان ماديّات نزاع و درگيرى زياد است و همه كس به همه آرزوهايش نمى‏رسد، پس بايد اندازه و سهميه‏اى باشد كه چه كسى چه مقدار داشته باشد: «عجّلنا له فيها ما نشاء لمن نريد»، امّا در دنياى معنويات، چون تزاحم و محدوديّتى نيست، همه صد درصد كامياب مى‏شوند و راه براى بيشتر هم باز است. «كان سعيهم مشكورا»

پیــــــامهای آیه

1-  دنيا زودگذر است. «العاجله»
2-  انسان، با اراده خلق شده ودر انتخاب آزاد است، ولى اراده‏ى الهى اصل است. «يريد... لمن نُريد»
3- خواست انسان بى حدّ و حصر است، پس بايد در چهارچوب اراده‏ى الهى محدود شود. «ما نشاء»
4-  همه‏ى دنياخواهان به دنيا نمى‏رسند. «لمن نُريد»
5- دنياطلبان دو دسته‏اند: برخى دنيا و آخرت را مى‏بازند، «خسر الدنيا و الآخرة» بعضى به بخشى از خواسته‏هاى دنيايى‏شان مى‏رسند. «عجّلنا له فيها ما نشاء»
6-  دنياطلبان و صاحبان اهداف مادّى، شايد به مقدارى از نام و نان برسند، ولى قيامتشان تباه است. «جعلنا له جهنّم»
7-  پايان دنياطلبى، پشيمانى و دوزخ است. «جعلنا له جهنّم»
8- دنياطلبان، هم در آتش مى‏سوزند (عذاب جسمى)، هم تحقير مى‏شوند (عذاب روحى). «يَصليها مَذموماً مَدحور»

قرائت وترجمه(اسراء19)

وَمَنْ أَرَادَ الْأَخِرَةَ وَسَعَى‏ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئِكَ كَانَ سَعْيُهُم مَّشْكُوراً

هر كس خواهان آخرت باشد و براى آن تلاش شايسته و در خور كند، و مؤمن باشد، پس تلاش آنان سپاس گزارده مى‏شود.

پیــــــامهای آیه

1- انسان، آزاد وداراى اراده است. «مَن أراد»
2-  آخرت، بدون تلاش به دست نمى‏آيد. «سَعى‏ لها»
3-  براى سعادت اخروى، تلاش ويژه‏اى لازم است. «سَعى لها سَعيَها»
4-  ايمان، شرط نتيجه‏گيرى از تلاش‏هاى دنيوى است. «و هو مؤمن»
5-  شرط سعادت اخروى، ايمان و تلاش است. «كان سعيهم مشكوراً»
6- تلاش مؤمنان مورد تقدير و سپاس است، چه به نتيجه برسد يا نرسد. «كان سعيهم مشكورا»
7- دست‏يابى دنياگرايان به دنيا، احتمالى است، «عجّلنا... لِمَن نريد» ولى دست‏يابى مؤمنان آخرت‏گرا به پاداش، قطعى است. «كان سعيهم مشكورا»
8- اراده وتلاش انسان در سعادت او نقش دارد. «أراد... سعى... كان‏سعيهم‏مشكورا»
9- تشكّر از تلاش ديگران، كارى الهى است. «كان سعيهم مشكورا»
10- سپاس خدا از مؤمنان، بالاتر از باغ بهشت است، چون تشكّر هر كس، به اندازه‏ى شعاع وجودى اوست. «كان سعيهم مشكورا»
11- هر سعى و تلاشى مورد تقدير و ستايش خدا نيست. «مَن اراد الآخرة و سَعى‏ لها... كان سعيهم مشكورا»

قرائت وترجمه(بقره200)

فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَسِكَكُمْ فَاذْكُرُواْ اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ ءَاَبآءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً پس چون مناسك (حج) خود را انجام داديد، خدا را ياد كنيد، همانگونه كه پدران خويش را ياد مى‏كنيد، بلكه بيشتر و بهتر از آن.

مَنْ يَقُولُ رَبَّنَاءَاتِنَا فِي الْدُّنْيَاوَمَالَهُ فِى الْأَخِرةِ مِنْ خَلَاقٍ‏پس بعضى از مردم كسانى هستند كه مى‏گويند: خداوندا! به ما در دنيا عطا كن. آنان در آخرت بهره‏اى ندارند

پیــــــام آیه

1-  سطحى‏نگر نباشيم. گروهى در بهترين زمان‏ها و مكان‏ها، تنها دعاى آنها رسيدن به زندگى كوتاه مادّى است. «ربّنا اتنا فى الدنيا وما له فى الاخرة من خلاق»

قرائت وترجمه(بقره201)

وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا ءَاتِنَا فِى الْدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى الْأَخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ الْنَّارِ

اما) بعضى از مردم مى‏گويند: پروردگارا! در دنيا به ما نيكى عطا كن و در آخرت نيز نيكى مرحمت فرما و مارا از عذاب آتش نگهدار.

نکته

يكى از راههاى شناخت مردم، آشنايى با آرزوها و دعاهاى آنان است. در آيه قبل، درخواست گروه اوّل از خداوند مربوط به دنيا بود و كارى به خير و شرّ آن نداشتند، ولى در اين آيه درخواست گروه دوّم از خداوند، «حسنة» است در دنيا و آخرت. در ديدگاه گروه اوّل؛ دنيا به خودى خود مطلوب است، ولى در ديد گروه دوّم؛ دنيايى ارزشمند است كه حسنه باشد و به آخرت منتهى گردد. در روايات نمونه‏ها و مصاديقى براى نيكى‏هاى دنيا و آخرت نقل شده است، ولى حسنه در انحصار چند نمونه نيست. در قرآن مجيد 115 مرتبه كلمه‏ى «دنيا» بكار رفته و 115 مرتبه كلمه «آخرت» استعمال شده است و اين يك تصادف نيست. البتّه اين به معناى آن نيست كه اهميّت دنيا و آخرت هر دو يكسان است. در دعاها، هدف‏هاى كلّى مطرح شود و تعيين مصداق به عهده خداوند گذاشته شود. ما از خداوند حسنه و سعادت مى‏خواهيم، ولى در اينكه رشد و صلاح ما در چيست؟ آنرا به عهده‏ى خداوند مى‏گذاريم. چون ما به خاطر محدوديّت‏هاى علمى و عدم آگاهى از آينده و ابعاد روحى خودمان، نمى‏توانيم مصاديق جزئى را تعيين بنمائيم. به همين جهت توصيه شده است از خداوند وسيله كار را نخواهيد، خودِ كار را بخواهيد. زيرا ممكن است خداوند از وسيله‏ى ديگرى كه به فكر و ذهن ما نمى‏آيد، كارى را براى ما محقّق سازد. مثلاً از خداوند توفيق زيارت حج را بخواهيد، امّا نگوييد: خدايا مالى به من بده تا به مكّه بروم. چون خداوند گاهى سبب را به گونه‏اى قرار مى‏دهد كه ما فكر آن را نمى‏كرديم.

پیــــــامهای آیه

1- دنيا و آخرت با هم منافاتى ندارند، به شرط آنكه انسان به دنبال حسنه و نيكى باشد. «فى الدنيا حسنة و فى الاخرة حسنة»
2-  هر رفاهى مذموم نيست، بلكه زندگانى نيكو، مطلوب نيز هست. «ربّنا اتنا فى الدنيا حسنة»
3- دوزخ، حساب جدايى دارد. با اينكه از خداوند نيكى آخرت را مى‏خواهند، ولى براى نجات از آتش، جداگانه دعا مى‏كنند«قِنا عذاب النار»در دعاها براى نجات از آتش، اصرار و تكرار عجيبى است. مثلا در دعاى مجير حدود هفتاد بار مى‏خوانيم: «اجِرنا مِن النار يا ربّ» پروردگارا! ما را از آتش جهنّم نجات بده. ويا در دعاى جوشن كبير كه صد بند دارد در پايان هر بند آن مى‏گوييم:«خَلّصنا من النّار يا ربّ«

قرائت وترجمه(بقره202)

أُوْلئِكَ لَهُمْ نَصِيِبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ‏  آنها از كسب (و دعاى) خود بهره و نصيبى دارند و خداوند به سرعت به حساب هركس مى‏رسد.

نکته

به «بهره»، «نصيب» مى‏گويند. گويا سهمى را براى انسان نصب كرده‏اند. بهره‏ى مؤمنان تنها به خاطر دعاى «ربّنا اتنا» نيست، بلكه به خاطر تلاش و كسب آنان نيز بوده است. و اين به ما هشدار مى‏دهد كه الطاف خداوند به كسانى مى‏رسد كه به همراه دعا، تلاش و كوشش نيز بكنند.

پیــــــامهای آیه

1-  بهره‏ى انسان در قيامت، تنها از بعضى كارهاى خويش است، نه تمام آنها. «ممّا كسبوا» چه بسيار كارهايى كه انسان مى‏كند، ولى بخاطر نداشتن قصد قربت و نيّت خالص، در قيامت از آن بهره نمى‏برد.
2- بدون كسب وتلاش، بهره‏اى نيست. «لهم نصيب ممّا كسبوا»
3- پاداش سريع، يك امتياز است. «سريع الحساب»

حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد: خداوند حساب همه‏ى خلق را يك‏باره مى‏رسد، همانگونه كه همه مردم را دفعةً رزق مى‏دهد. تفسير مجمع‏البيان، ج‏2، ص‏531.

قرائت وترجمه(اقصص60)

وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ و هر آنچه به شما داده شده است كالاى زندگى دنيا و زيور آن است و[لى] آنچه پيش خداست بهتر و پايدارتر است مگر نمى‏انديشيد

قرائت وترجمه(انسان3)

إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً  به راستى ما راه (حق) را به او نمايانديم، خواه شاكر (و پذيرا) باشد يا ناسپاس.

نکته

هدايت، چند گونه است:گاهى هدايت فطرى است. چنانچه قرآن مى‏فرمايد: «فالهمها فجورها و تقواها» خداوند به نفس بشر، خير و شرّ را الهام كرد.نوع ديگر، هدايتى است كه از طريق تحصيل، تعقّل، مشورت، تجربه ومطالعه به دست مى‏آيد.و نوع سوم هدايتى است كه از راه تبليغ و ارشاد انبيا و اوليا صورت مى‏گيرد.تشكّر گاهى قلبى است، يعنى همه نعمت‏ها را از خدا بدانيم؛ گاهى عملى است، بدين معنا كه انسان نعمت‏هاى خداوند را فقط در راه حق مصرف كند و گاهى زبانى است، يعنى انسان «الحمد للّه ربّ العالمين» را بر زبان جارى كند.

پیــــــامهای آیه

1- آزمايش انسان، براساس آگاهى و آزادى است: آگاهى به واسطه چشم و گوش و عقل و فطرت درونى و هدايت بيرونى؛ و آزادى برمبناى اختيار كه به تمام انسان‏ها داده شده است: «نبتليه... سميعاً بصيراً هديناه... امّا شاكراً و امّا كفوراً»
2- خداوند، حجت را بر انسان تمام كرده است. «انّا هديناه السبيل»
 3- راه درست، يكى بيش نيست. «انّا هديناه السبيل» (كلمه «سَبيل» مفرد است)
 5- كسانى كه هدايت انبيا را نپذيرند، بالاترين مرحله از كفر را مرتكب شده‏اند. (به جاى آنكه بگويد «امّا كافراً»، فرمود: «امّا شاكراً و امّا كفوراً» زيرا«كفور»، اوج كفر است)   
 6- هركس شاكر نباشد، كفور است، راه سوّمى وجود ندارد. «امّا شاكراً و امّا كفوراً»

قرائت وترجمه(مدثر38)

كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ

هركسى در گرو چيزى است كه كسب كرده است.

پیــــــامهای آیه

1-  رفتار انسان، سازنده شخصيت اوست. «كلّ نفس بما كسبت رهينة»
2- نجات انسان در قيامت و رهايى او از عذاب الهى، در گرو پاسخگويى به سؤالات در دادگاه عدل خداوند است. «كلّ نفس بما كسبت رهينة»

  درس چهارم- برترین هدف

قرائت وترجمه(طه8)

اللَّهُ لَا  إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَآءُ الْحُسْنَى‏   (زيرا او) خدايى است كه معبودى جز او نيست (و) بهترين نام‏ها براى اوست.

نکته

«اسماء حُسنى‏» همان صفات خداوند است كه بنا بر روايات، 99 اسم مى‏باشد و اگر در دعا خداوند با اين اسامى ياد شود، بركات و آثار فراوانى به همراه مى‏آورد. اسماى الهى منحصر به اينها نيست و در بعضى ادعيه، مثل دعاى جوشن كبير، تا هزار اسم ذكر شده است. البتّه توسّل به اين اسما، تنها حفظ و قرائت آنها نيست، بلكه بايد خود را به آن صفات نزديك كرد.مفرد آمدن «الحسنى» با آنكه موصوف آن «اسماء» جمع است، شايد به دليل مقدّر گرفتن كلمه‏ى «هذه» باشد، يعنى «هذه الاسماء الحسنى»، هرچند نمونه‏هاى ديگرى نيز در قرآن هست، مانند: «مآرب اخرى»
در روايات مى‏خوانيم كه امامان معصوم‏عليهم السلام فرموده‏اند: به خدا سوگند، ما اسماء حسناى الهى هستيم.
امام صادق عليه السلام فرمودند:«سرّ» آن چيزى است كه در دل پنهان مى‏كنى و «اخفى‏» آن است كه از ذهنت عبور كرده، ولى آن را فراموش كرده‏اى. يعنى نه تنها از ديگران پنهان است، بلكه خود نيز از آن غافل شده‏اى.خداوند بر همه چيز آگاه است، «يعلم السّر واَخفى» غيب آسمان‏ها و زمين را مى‏داند، «اعلم غيب السموات والارض» ، حمل ماده‏ى باردار را مى‏داند، «يعلم ما تحمل كلّ اُنثى» هدف و معناى نگاه‏ها را مى‏داند، «يعلم خائنة الاعين»، خطورات قلبى را مى‏داند، «يعلم ما فى قلوبكم» و هيچ برگى از درخت نمى‏افتد مگر اينكه او مى‏داند. «وما تسقط من وَرقة الاّ يعلمها»

پیــــــام آیه

1-  نام نيكو وزيباچه درلفظ و چه درمعنا،يك ارزش است و خداوند،هم خود جميل است وهم بهترين ونيكوترين نام‏ها رادارد«له الاسماء الحُسنى»

قرائت وترجمه(انعام79)

إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ السَّمَوَتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفاً وَمَآ أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ  من از سر اخلاص روى خودرا به سوى كسى گرداندم كه آسمان‏ها و زمين را پديد آورد و من از مشركان نيستم.

نکته

عبور از افول و ناپايدارى و رسيدن به ثبات، جلوه‏اى از ديد ملكوتى است كه خداوند به حضرت ابراهيم داده است. «حَنيف» از «حنف»، به معناى خالص وبى‏انحراف، وگرايش به راه حقّ ومستقيم است. «فَطر» كه به معناى آفريدن است، در اصل، مفهوم شكافتن را دارد. شايد اشاره به علم روز داشته باشد كه مى‏گويد: جهان در آغاز، توده‏ى واحدى بوده، سپس از هم شكافته و كرات آسمانى يكى پس از ديگرى پديد آمده است

پیــــــامهای آیه 

1-  همين كه راه حقّ براى ما روشن شد، با قاطعيّت اعلام كنيم و از تنهايى نهراسيم«اِنّى وَجّهت»
2- كسى كه از پرستش بت‏هايى جزيى، مادّى، محدود و فانى بگذرد، به معبودى كلّى، معنوى، بى‏نهايت و ابدى مى‏رسد. «للّذى فطر السموات والارض»
3- در جلوه‏ها غرق نشويد كه دير يا زود، رنگ مى‏بازند، به خدا توجّه كنيد كه جلوه آفرين است. «فَطَر السموات والارض»
4 - توحيد ناب، همراه با برائت از شرك است. «و ما أنا من المشركين»

قرائت وترجمه(توبه72)

وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِى جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَا لِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ‏   خداوند به مردان و زنان با ايمان، باغهايى (از بهشت) كه از پاى (درختان) آن، نهرها جارى ودر آن جاودانند و (نيز) مسكن‏هايى دلپسند در بهشت برين را وعده داده است. ولى رضايت و خرسندى خداوند، برتر و والاتر (از اينها) است. اين همان رستگارى‏بزرگ است

نکته

اين آيه چگونگى تحقّق رحمتى را كه در آيه‏ى قبل بود، «سيرحمهم» بيان مى‏كند. «جنّاتِ عَدن»، طبق روايات، بهترين و شريف‏ترين منطقه‏ى بهشت و جايگاه پيامبران و صدّيقان و شهداست، منطقه‏اى كه از نظر خوبى، به خيال كسى خطور نكرده است. مقايسه‏ى اهل نفاق با اهل ايمان(المومنین والمومنات) :
1- اهل نفاق، «بعضهم من بعض»، امّا اهل ايمان «بعضهم اولياء بعض»
2- اهل نفاق، «يأمرون بالمنكر و ينهون عن المعروف»، امّا اهل ايمان «يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر»
3- اهل نفاق، «نسوااللَّه»، امّا اهل ايمان «يقيمون الصلوة» 4- اهل نفاق، «يقبضون ايديهم »، امّا اهل ايمان «يؤتون الزكوة»
5- اهل نفاق، «فاسقون»، امّا اهل ايمان «يطيعون اللَّه»
6- خداوند به اهل نفاق، «نار جهنّم» وعده داده، امّا به اهل ايمان «جنّات، مساكن»
7- براى اهل نفاق، «لعنهم اللَّه»، امّا براى اهل ايمان «رضوان من اللَّه»
8- براى اهل نفاق، «عذاب مقيم»، امّا براى اهل ايمان «فوز عظيم»

پیــــــامهای آیه

1- زن و مرد، در برخوردارى از پاداش الهى، برابرند«وعداللَّه المؤمنين و المؤمنات»
2- بزرگ‏ترين امتياز بهشت، خلود در آن وجاودانگى نعمت‏هاى آن است. «خالدين فيها»
3- زندگى آخرت تنها معنوى نيست، بلكه مادّى وجسمانى است. «جنّات، مساكن طيّبة»
4- مسكن خوب، وقتى ارزشمند است كه در منطقه‏ى خوب باشد. «مساكن طيّبة فى جنّات عدن»
5- از تمايلات طبيعى انسان به آب، سرسبزى، باغ، بوستان و منزل، در جهت گرايش به معنويت استفاده كنيم. «وعداللَّه... جنّات تجرى من تحتها الانهار.»
6- لذّت‏هاى معنوى، بالاتر از لذّت‏هاى مادّىِ بهشت است. «رضوان من اللَّه اكبر»  بهشت نيز درجات ومراتبى دارد. «جنّات‏تجرى، جنّات‏عدن ورضوان من اللَّه اكبر»
7- رسيدن به پاداش اخروى ورضايت الهى، رستگارى بزرگ است«الفوزالعظيم»

 

قرائت وترجمه(نحل96)

مَا عِندَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِندَ اللَّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُواْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ‏  آنچه نزد شماست به پايان مى‏رسد، وآنچه نزد خداست باقى وپايدار است، و كسانى كه صبر پيشه كردند، همانا مزدشان را بر پايه نيكوترين كارى كه مى‏كردند، پاداش خواهيم داد.

پیــــــامهای آیه

1-  جز خدا، هيچ كس و هيچ چيز باقى نيست. «ما عندكم ينفد»
2- دل كندن از ماديات و پيوسته به خدا و پايدارى بر تعهدات و وفاى به عهد، نياز به صبر و مخالفت با هواى نفس دارد. «و لنجزينّ الذين صبروا»
3-  دل كندن از دنيا، محروميت نيست كاميابى است. «و لنجزين الذين صبروا»
4- هيچ مشترى بهتر از خدا نيست، چون جنس معمولى يا پست را هم به گران قيمت مى‏خرد. «بأحسن ما كانوا يعملون»

نمونه سئوال2

سئوالات امتحانی دبیرستان 

ترجمه و پيام آيات دين و زندگي اول دبيرستان  

عنوان

ترجمه و پيام آيات دين و زندگي اول دبيرستان 

متن

براي دريافت فايل كليك نماييد

 

نمونه سئوال

 

 

نمونه سوال

 

 

عنوان

حجم(KB)

 

14/10/87 - دین و زندگی 2 نیم سال اول

76.29

 

14/10/87 - دین و زندگی 3 نیم سال اول

54.27

 

30/9/87 - سوالات پایانی ترم اول از نه درس اول دین وزندگی 1

44.03

 

30/9/87 - نمونه آزمون پایانی دین و زندگی 2

48.13

 

30/9/87 - نمونه آزمون پایانی دین وزندگی 3

59.90

 

89-88 - نمونه سوالات معارف اسلامی 1 کشوری همراه با پاسخنامه

2,738.18

 

89-88 - نمونه سوالات معارف اسلامی 2 کشوری همراه با پاسخنامه

5,399.89

 

دین و زندگی 1

48.64

 

دین و زندگی 2

75.78

 

دین و زندگی 3

371.20

 

دین و زندگی 3 - ادامه

121.86

 

دین و زندگی 3 درس 12

31.23

 

دین و زندگی 3 - 7 نمونه سوال و پاسخ آنها

نامعلوم

 

دین و زندگی 3 درس 5

117.76

 

دین و زندگی 3 درس 15

60.42

 

دین و زندگی 3 درس 13

91.65

 

سؤالات درس هفتم درس دین و زندگی 4

44.54

 

معارف اسلامی (1)پیش دانشگاهی درسهای3و4

49.66

 

معارف اسلامی(1) پیش دانشگاهی درسهای اول ودوم

39.42

 

نمونه سؤالات تشریحی درس دین و زندگی پیش دانشگاهی

216.06

 

 

مقالات

 

 

 

 

عنوان

حجم(KB)

 

12/2/88 - شیعه پاسخ می گوید

1,099.87

 

12/2/88 - علم امام

72.70

 

15/1/88 - بشارت مسیح به آمدن پیامبر اسلام (ص)

57.34

 

21/12/87 - خرافات درکتب مسیحیان

172.54

 

21/12/87 - مسلک بابیه و بهائیه به طور اجمال

53.76

 

3/12/87 - پاسخ به 10پرسش

279.55

 

3/12/87 - تهاجم فرهنگی

51.20

 

3/12/87 - حق الوالدین

98.30

 

3/12/87 - علل عقب ماندگی جوامع اسلامی

63.49

 

3/12/87 - قرآن فراتر از زمان و مکان

79.87

 

3/12/87 - مهدی انکاری و انتظار ستیزی

169.47

 

3/12/87 - نگاهی به آیه ولایت

144.90

 

5/2/88 - احوال اطفال و مجانین و اشباه ایشان

64.00

 

5/2/88 - عالم بعد از انقضای قیامت

43.01

 

89-88 - یکصد و هشتاد پرسش و پاسخ بر گرفته از تفسیر نمونه

2,603.02

 

89-88 - آشنایی با اصول دین ، آیةالله وحید خراسانی

1,493.74

 

89-88 - اشتباهات در رسم الخط قرآن عثمان طه

733.18

 

89-88 - اهل بیت کلید مشکل ها ، از دکتر تیجانی

889.34

 

89-88 - پرتوی از عظمت امام حسین علیه السّلام ؛ از آیة الله صافی

1,601.54

 

89-88 - پرتوی از فضائل امیر مؤمنان علی علیه السّلام

403.36

 

89-88 - تدبّر در قرآن از دیدگاه اهل البیت علیهم السّلام

145.91

 

89-88 - توحید مراتب آن

111.10

 

89-88 - چرا قرآن در جان ما اثر نمی گذارد

142.90

 

89-88 - چرا نام ائمّه در قرآن تصریح نشده است ؟

72.70

 

89-88 - حقوق متقابل زن و شوهر بر اساس روایات رسیده از معصومین علیهمُ السَّلام

57.86

 

89-88 - سیر مطالعاتی آثار استاد شهید مطهّری

13,066.32

 

89-88 - گفتمان عاشورایی

362.86

 

89-88 - هدایت قرآن کریم از زبان قرآن

383.87

 

89-88 - وابستگی جهان به امام زمان ( علیه السّلام )

292.86

 

90 - 89 - شیعه و اتهامات ناروا

5,502.71

 

90-89 - به یاد اول مظلوم روزگار

1,045.56

 

90-89 - معاد جسمانی از حضرت آیة الله مکارم شیرازی

4,703.04

 

آیین پیامبر اسلام قبل از بعثت

51.71

 

جهانى شدن و مقایسه‏ى آن با حکومت واحد جهانى حضرت مهدى (عجل الله تعالى فرجه الشریف)

122.88

 

دلایل عدم تحریف قرآن

51.20

 

رجعت از دیدگاه عقل ، قرآن و حدیث

235.01

 

 

 

 

راهنمای معلم کتاب دین و زندگی(1) - سال تحصیلی 89-88

 

 

 

 

 

 

کتب

 

 

 

 

عنوان

حجم(KB)

 

زهرا (ع) برترین بانوی جهان ، آیة الله مکارم شیرازی

956.36

 

آئین ما (اصل الشّیعة) از آیة الله مکارم

1,614.96

 

آفریدگار جهان ؛ آیة الله مکارم

1,383.63

 

پنجاه درس اصول عقائد برای جوانان ، آیة الله مکارم

927.37

 

پیام قرآن ج 9 ( تفسیر موضوعی )؛ آیة الله مکارم

1,494.27

 

جلوه حق ( بحثی پیرامون صوفیگری در گذشته و حال)

1,240.72

 

خدا را چگونه بشناسیم، از آیة الله مکارم

730.20

 

معاد و جهان پس از مرگ ؛ آیة الله مکارم

1,008.88

 

مناظرات تاریخی امام رضا علیه السّلام

1,441.61

 

 

آيا جواب سؤالات زير را مي دانيد؟

آيا جواب سؤالات زير را مي دانيد؟

1)چرا مي گوييم پيامبر رحمة للعالمين است در حالي كه كافران به او بايد عذاب شوند؟

2)چرا منافقان و كافران تا اين حد مهلت داده مي شوند كه حتي گاهي اوقات صدمات بزرگي به دين و بشريت وارد مي كنند؟

3)چرا نام ائمّه اطهار(ع)، ولايت فقيه و... در قرآن به صراحت نيامده است؟

4)چرا خداوند زمينه گناه را ايجاد مي كند؟

5)چرا در روابط ما با خداوند ابهام كلي وجود دارد؟

6)علّت مظلوميت ائمه اطهار(ع) در طول تاريخ چيست؟

7)بعضي ها منتظر معجزه يا كرامت خاصي از جانب خداوند هستند تا قدمي بردارند، ولي چرا خداوند به عنوان اتمام حجت با آنان اينگونه عمل نمي كند؟

8)چگونه مي توان ابهام را به روشني و وضوح تبديل كرد؟

9)چرا بيشتر مردم دوران امام زمان(عج) به صورت خود جوش گرايش به نيكي دارند و نياز به نگهبان بيروني ندارند؟

10)آيا حاكميت ارزش ها نفاق پرور نيست؟

11)آيا بهتر نيست براي از ميان بردن نفاق در جامعه، ارزش ها بر جامعه حاكم نباشند؟

12)چرا در برخي موارد كه به ما حال خوبي دست مي دهد، اين حالت پايدار نمي ماند و زود سرد مي شويم؟

13)آيا بايد انتظار داشت كه با عنايتي از جانب خداوند، از اين رو به آن رو شويم يا نه؟

14)چگونه مي توان ميان حاكميت ارزش ها در حكومت امام زمان(عج) و ذليل شدن نفاق جمع نمود؟

15)معني اين كه در روايت آمده است :‌بسياري از مردم آخرالزمان از روي ترس به امام زمان(عج) تسليم مي شوند چيست؟

 

اگر حتي پاسخ يكي از سؤالات بالا را نمي دانيد، حتماً فايل صوتي زير را دريافت نموده و گوش كنيد.

سخنراني از : حجت الإسلام و المسلمين پناهيان

مدّت :‌ يك ساعت و هشت دقيقه

برای پاسخ به این سوالات سخنرانی بسیار زیبا از حجه الاسلام پناهیان را دانلود نمایید.

 

دانلود با فرمت wma با حجم 3.03 مگابايت( zip شده)

دانلود با فرمت MP3 با حجم 11.6 مگابايت( zip شده)

شیوه نامه و روش تدریس دین و زندگی سال دوم متوسطه

سلام همکار گرامی

در این بخش، شیوه نامه و روش تدریس دین و زندگی سال دوم متوسطه با آخرین تغییرات کتب درسی در سال 1389 طبق جلسه آموزش مؤلفین در مشهد مقدس در تابستان  1389به کوشش سرکار خانم خدیجه قلمی - مؤلف محترم نرم افزار بهشت جوانان - برای استفاده شما عزیزان قرار داده شده است.

برای دریافت هر بخش که شامل دروس مختلف است، روی عبارت آن کلیک کنید.

 

قسمت اوّل : شامل دروس 1 تا 4

 

قسمت اوّل : شامل دروس 5 تا 8

 

قسمت اوّل : شامل دروس 9 تا 12

 

قسمت اوّل : شامل دروس 13 تا 16

 

اندیشه وتحقیق دین وزندگی2و3چاپ90

اندیشه و تحقیق دین و زندگی ۳ بر اساس آخرین تغییرات سال۱۳۹۰

دانلود با لینک مستقیم مجمع

 

اندیشه و تحقیق دین و زندگی ۲ بر اساس آخرین تغییرات سال۱۳۹۰

دانلود با لینک مستقیم مجمع

این جزوه با فرمت PDF می باشد و برای باز کردن آن نیاز به نرم افزار Adobe Reader دارید

اندیشه وتحقیق دین وزندگی2و3چاپ90

برای دریافت پاسخ اندیشه و تحقیق دین و زندگی 2وهمچنین دینی3به آدرس زیر مراجعه فرمایید:

جزوه با تلاش و زحمت آقای کشاورز تهیه شده و درقالب pdfاست وبرای استفاده باید آنرا دانلود نمایید:از اینجا وارد شوید.

http://downloadkitab.blogsky.com/

 

اندیشه و تحقیق دین وزندگی ۲ بر اساس آخرین تغییرات سال۱۳۹۰

 

این جزوه توسط جناب آقای کشاورز مسئول محترم مجمع تهیه شده و قابل استفاده برایدانش آموزان سال دوم و پشت کنکوی ها می باشد .

….

این جزوه با فرمت PDF می باشد و برای باز کردن آن نیاز به نرم افزار Adobe Reader دارید .

دانلود با لینک مستقیم مجمع

http://www.majma14.com

 

اندیشه وتحقیق دین وزندگی3چاپ89

اندیشه وتحقیق وتمرینات دین وزندگی سوم

درس اول

ارزیابی

1)خیر با توجه به اینکه دستگاه تفکر واندیشه انسان ناقص است ونیز ازطریق علوم بشری نمی توانداطلاعات کامل ودقیق بگیرد،پس نمی تواند به نیازهای بنیادین پاسخ کامل دهد.

2) با توجه به محدودیت های عقل انسان بهترین راه حل دین الهی استکه پیامبران آن را ازطریق اتصال به مبدا وحی دریافت کرده اند.

اندیشه وتحقیق

1)خیر زیرا فرصت عمر انسان یکبار به در اختیار اوگذاشته می شودواگرآن راصرف اندیشه های شخصی کندآنچه درآخرعمرش حاصل او می شود چیزی جز حسرت وپشیمانی نخواهد بود.

2) خیر چون دانش بشری نسبی است و نیازهای بنیادین مسائلی هستند که ازتیررس علم تجربی بشری خارج. پس هیچ وقت دستاوردهای علمی پاسخ گوی نیازهای بنیادین نخواهند بود.

3) خیر چون پاسخ گویی مناسب به به نیازهای بنیادین سعادت وخوشبختی را به دنبال داردو بی توجهی به آنها شقاوت وبدبختی را. لذا انسان نمی تواند به خواسته های درونی خودپاسخ منفی دهد.

درس دوم

بررسی

خیر عواملی چون محیط ، تربیت خانوادگی و... ویا به این علت که دین برای بعضی ها محدودیتهایی می آورد وبه این خاطر آنرا نمی پذیرند. ونیز وسوسه های شیطان نیز می تواند انسان را از صراط مستقیم دور کند.

درس سوم

تطبیق1 قسمت 2- تو ضح دهید وبگویید که ..........؟

بله ، ولی باید به این نکته توجه کنیم که ادیان الهی باسیر تکاملی تکمیل می شدندپس درطول تاریخ همیشه دین قبلی جایگزین دین قبلی می شده استووانسانها موظف بودند که همیشه ازدین جدید پیروی کنند.

2-با توجه .......آیا مفهوم آخرین دین ........؟

خیر- چرا که دین خدا ازآدم تا خاتم یکی است ، همه پیامبران چه صاحب شریعت وچه پیامبران تبلیغی به یک مکتب دعوت کرده اند که درسه اصل اساسی باهم مشترکند: توحید، نبوت، معاد.

بررسی

اگر خداوند مقام عصمت را.................؟

اول اینکه دین الهی به درستی به مردم نمی رسیدوامکان هدایت ازمردم سلب می شدودوم اینکه امکان انحراف درتعالیم الهی پیدا می شدواعتمادمردم ازدین ازدست می رفت ومردم ازپیامبران پیروی نمی کردندوبه گمراهی وانحراف مبتلا می شدند.

درس چهارم

جستجو

آیا می دانید معجزه های پیامبران..................... ؟

در هر دوره ای خداوند پیامبرانش را با معجزه مربوط به آن زمان معرفی می کند.درزمان حضرت موسی به خاطر رواج سحراژدها شدن عصا ودر زمان حضرت عیسی چون علم طب پیشرفت فراوانی کرده بودمعجزه آن حضرت نیز از آن سنخ بودمانند شفادادن کور مادرزاد وزنده کردن مردگان. در معجزه جاوید پیامبر نیزباید گفت که اعراب بادیه نشین و پابرهنه ونیمه وحشی با تمام محرومیت های اقتصادی واجتماعی دل هایی سرشار از ذوق هنری داشتند وآن زمان با وجود جاهلیتش دوره طلایی ادبیات بود . پیامبر اکرم در میان چنین قومی تحدی ومبارزه طلبی کردکه اگر می توانید آیه مثل آن را بیاورید.

تطبیق

آیا می دانید اولین .................. نشان دهید؟

پنج آیه اول سوره علق._  موضوع جالب این است که با وجود اینکه پیامبر درس نخوانده بودو محیط حجاز یک محیط جاهلی بوددر نخستین آیات وحیتکیه برعلم و قلم شده است که بلافاصله بعد ازنعمت بزرگ خلقت وآفرینشدر این آیات ذکر شده است. درحقیقت این آیات نخست ازتکامل جسم انسان از یک نطفه بی ارزش وسپس از تکامل روح به وسیله تعلیم وتعلم سخن می گوید وهمه این ها ازکسی شنیده شده است که درس نخوانده است.

اندیشه وتحقیق

جواب 1) هر یک از پیامبران الهی نشانه وبینه ای باید می آوردندتا نشان دهند که آنان از طرف خداوند آمده اند و در ادعای خود راستگواند. پیامبران به اذن خدا کارهای خارق العاده ای که مخالفان از مقابله با ان عاجز بودندانجام می دادند وانسانهای حقیقت طلب چون این نشانه ها را می دیدندبه پیامبران اعتماد کرده وایمان می آوردند.

جواب 2) از آنجا که پیامبر اکرم آخرین پیامبر و تعلیمات ایشان برای همه زمانها ودوران بعد از اوست سند نبوت وحقانیت او نیزبه گونه ای است که درهمه زمانها ودورانها حاضر استو هم اکنون نیز مخالفان را به آوردن سوره ای مانند سوره های خود دعوت می کنداگر معجزه پیامبر اکرم از نوع علم وفرهنگ نبود نمی توانست شاهدی حاضر برنبوت ایشان باشد.

جواب 3) زیرا قرآن با اینکه درطول 23سال ودر موقعیتهای گوناگون نظیر جنگ وصلح ، آرامش وبحران نازل شده است درنهایت زیبایی ادبی ، هماهنگی وانسجام مفهومی  وغنای معرفتی است وهیچ قسمت آن قسمت دیگر  را نفی نمی کندلذا قرآن می فرماید:اگر این کتاب از طرف غیر خدا بود در ان اختلاف وناسازگاری فراوانی دیده می شد.

درس پنجم

تفکر درآیات

درآیه زیر تفکر کنید وجمله هایی راکه بعد از آیه آمده راتکمیل کنید

1.کسی می تواند از تاریکی به نور در آید که به خداوند ایمان آورده وسرپرستی او را بپذیر

2.آنان که فرمان الهی را نپذیرند تحت سرپرستی شیاطین وطاغوت قرار می گیرند.این طاغوت وشیاطین چنین انسانهایی رابه هلاکت می کشاند کهدر نهایت به جهنمی جاودان منتهی می شود.

3.قبول ولایت الهی به زمان خاصی مربوط نمی شود درهر عصروزمانی باید با راهنمایی حجت الهی (انبیاوائمه)ولایت الهی راپذیرفت.

درس ششم

تفکردرحدیث

با توجه به توضیحات قبل در این حدیث بیندیشید وببینید چرا پیامبر فرموده است:

من مات    هر کس بمیرد     ولم یعرف امام زمانه     وامام زمان خود را نشناخته باشد   مات میته جاهلیه     به مر گ جاهلی مرده است

جواب:زیرا تداوم قلمرهای سه گانه رسالت یعنی مرجعیت علمی  ولایت و رهبری جامعه  ولایت معنوی در شکل امامت انجام می شود واگر کسی امام زمان خود را نشناخته باشد قطعا از او پیروی هم نخواهد کرد واگر کسی امام زمانش رانشناسد و از او پیروی ننماید عملا از رسالت رسول اکرم بی بهره می ماند همان چیزی که مردم عصر جاهلیت با او مواجه بودند.

تفکر

چرا پیامبر اکرم (ص)در شراطی که حتی خویشانش نیز دعوت او را نپذیرفته بودند جانشین خود را معیین کرد ؟انجام دادن این کار در ابتدای دعوتش به چه معناست؟

زیرا پیامبر اسلام خاتم پیامبران است وختم نبوت در صورتی باحکمت بئت انبیا سازگار است که آخرین شریعت آسمانی پاسخگوی همه نیاز های بشر باشد بقای آن تا پایان جهان تضمین شده باشد و هنگامی دین اسلام می تواند به عنوان یک دین کامل و پاسخگوی نیازهای همه ی انسانها را تا پایان جهانمطرح باشد که در متن دین راهی برای تامین مصغالح ضروریجامعه پیش بینی شده باشد واین راه جز نصب جانشین شایسته برای رسول خدا نخواهد بودوفلذا رسول خا از همان ابتدای دوعتش جانشین خود را مشخص کردند.

استخراج

این واقعه دربردارنده ی پیام های مهم است .درباره ی آن بیندیشیدوآن پیام ها را استخراج کنید

1-این واقعه عصمت حضرت علی حضرت فاطمه وامام حسن وحسین(ع)رااعلام می کند.

2.مراد از اهل بیت همه ی خاندان پیامبرنیست بلکه برخی از افراد آن است که نام آنها در روایان آمده است.

3.مراد از(یرید)اراده ی تکوینی است زیرا اراده تشریعی خداوند پاکی همه ی مردم است نه فقط اهل بیت پیامبر .

استخراج پیام

با تفکر در این حدیث چه پیام هایی می توان استخراج کرد؟

1.همان طور که قرآن وپیامبر لازم وملزوم یک دیگرند واز هم جدا نمی شوند قرآن و اهل بیت نیزهمواره با هم اند.

2.چون قرآن همیشگی است وجود معصوم نیز در کنار آنت همیشگی خواهد بود.

3.مسلمانان زمانی گمراه نمی شوند که هم به قرآن هم به اهل بیت متمسک باشند .

4.قرآن واهل بیت تا روز رستاخیز پیوند ناگسستنی با یکدیگر دارند همان طور که قرآن از خطا و اشتباه مصون است اهل بیت و عترت رسول خدا نیز از اشتباه و معصومیت مصون می باشد.

اندیشه و تحقیق

درباره ی واقعه غدیر بیندیشید وبه سوال های زیر پاسخ دهید :

الف)چرا مراسم غدیر هم زمان با بزرگترین اجتماع مسلمانان بگزار شد؟

زیرا مساله خلافت جانشینی حضرت علی به وسیله ی حجاج که بیش ازصدهزار نفر بودند به سراسر سرزمینهای اسلامی رسانده شود تا حجت برمردم در مورد نصب امام وجانشینی رسول خدا تمام شده باشدوبعدا ادعا نکنند که پیامبر جانشینی برای خود نصب نکرده است.

ب)چرا خداوند انجام ندادن این ماموریت را مساوی با عدم انجام رسالت اعلام کرد؟

زیرا ختم نبوت بدون نصب امام معصوم خلاف حکمت الهی است و کامل بودن دین جهانی وجاودانی اسلامی منوط به این است که بعد از پیامبر اکرم جانشینان شایسته ای برای او تعیین گردند در غیر این صورت بعد از وفات رسول خدا اسلام بدون سرپرست می ماند و در معرض ضعف وزوال قرار می گرفت پس انجام ندادن این ماموریت مساوی عدم انجام رسالت است.

ج)آیا میتوان گفت کلمه ی (مولا)در عبارت (من کنت مولاه....)به معنای(دوست)است ؟آیا در این صورت نرساندن پیام می تواند مساوی با عدم انجام رسالت باشد؟

اولا:پیامبر اسلام پیشاز جمله(من کنت مولاه)فرمودند: (ایها الناس بالمومنین من انفسهم)همانطور که در جمله ی پیشین صحبت از از اولویت و ولایت است در جمله بعدهم باید صحبت از ولایت وسرپرستی باشد تا ارتباط معنوی در جمله محفوظ بماند.

ثانیا:هیچ عاقلی باور نمی کند که پیامبر مردم را در شرایط ودر آن هوای گرم نگه دارد ومنظورش فقط این باشد که بگوید هر کس من دوست او هستم علی دوست اوست.

ثالثا:اگر مولی به معنی دوست باشد ابلاغ نشدن چنین پیامی نمی تواند مساوی انجام نپذیرفتن رسالت الهی قرار گیرد.

د)تبریک و تهنیت مردم به حضرت علی پس از پایان مراسم نشانه ی چیست؟

آشکار است که این شاد باش در صورتی صحیح است که در آن روز حضرت علی از سوی خدا و رسول خدا به مقامی بلند رسیده باشد وجز در این صورت تهنیت معنی نداشت.

درس هفتم

تفکر در آیات

پس از اندیشه در آیات ابتدای درس به سوال های زیر پاسخ دهید:

1.یکی از نتایج مطالعه ی تاریخ گذشتگان چیست؟

عبرت گرفتن ودرس آموختن از خوبی ها وطغیان هاوناسپاسی های آنها

2.درچه سورت مسلمانان می توانند به شکوه و سربلندی برسند یا آن را حفظ کنند؟

زمانی که ایمان داشته داشته ودرراه دین استقامت کنندودربلاهاومصیبت ها صبر کنند ودرحوادث از دین خود دست نکشد واز رهبری الهی پیروی کنند.

3.مهم ترین خطری که پس از رحلت رسول خدا مسلمانان را تهدید می کرد چه بود؟

خروج از مسیر رهبری الهی وبرگشتن به جاهلیت ودست کشیدن از دین الهی است.

4.سپاسگزاران واقعی نعمت وجود رسول خدا پس ازرحلت ایشان چه کسانی هستند؟

کسانی که پیوسته در مسیری حرکت کردند که رسول خدا ترسیم فرموده بود یعنی پیروی از جانشینان آن حضرت(امامان)

اندیشه و تحقیق

1.چرا قرآن کریم مردم را به مطالعه ی سرکذشت ملت ها دعوت کرده است؟

تابدانیم علت سقوط وبدبختی ونابودی آنها چهبوده است تا مابا پرهیز از گناهانی که انها مرتکب شده اند رستگار وپیروز گردند.

2.چه مسائلی زمینه را برای ورود جعل و تحریف به احادیث پیامبر اکرم(ص)آماده کرد؟

عوامل مهمی در این مورد تاثیر گذار بود که مهمترین آنها عبارت اند از:

الف:ممنوعیت نوشتن احادیث.

ب:منزوی ساختن امامان وجانشینان حقیقی پیامبر اکرم.

ج:ورود افراد به منافق وبه ظاهر مسلمان مثل کعب الاحبار در حوزه های فرهنگی و تغییری.

3.تفاوت های اساسی حکومت بنی امیه وبنی عباس با رهبری پیامبر چه بود؟

تفاوتها فراوانند اما مهمترین آنها یکی آن بود که آنها دین را برای حکومت وقدرت خود می خواستند ودیگر آنکه به هیچ امر انسانی واخلاقی وبه هیچ شرافت و کمالی نمی اندیشیدند وفقط حکومت ولذتهای آنها را می طلبیدند و می پسندیدند.

درس هشتم

تدبر در آیات

با تدبر در آیات ابتدای درس به سوال های زیرپاسخ دهید:

1.حضرت نوح درباره ی رسالت خود به مردم چه می گویند؟

الف:من مزدی از شما نمی خواهم جز آنکه از خدا بترسند    ب:ودیگر آنکه از من اطاعت کنید.

2.درآیه ی 57سوره ی فرقان خداوند به پیامبر اکرم فرمان می دهد که فقط برای یک مورد از مردم مزد طلب کند آن مورد چیست؟

آن مورد این بود که کسی بخواهد راه خدا رابپیماید

3.خداوند در آیه ی 23 سوره ی شوری به پیامبر خود فرمان می دهد که چه چیزی راپاداش رسالت خود کند؟

آن چیز این بود که اقربا وعترت پیامبر محبت کرده واز آنان اطاعت کنند.

4.در آیه ی 47سوره ی سبا خداوند ب پیامبر اکرم فرمان می دهد به مردم بگوید که اگر از شما مزدی می خواهم برای خودتان است چگونه این مزد برای آنهاست؟

مزد به خود مردم باز می گشت وآن هدایت ورستگاری آنها بود.

بررسی

در درس قبل با شرایط اجتماعی پس از رحلت پیامبر آشنا شدیم اکنون توضیح دهید که این سه اقدام ائمه  اطهار پاسخ گوی کدام یک از مشکلات آن دوره بوده است؟

دو مشکل اساسی بعد از رحلت پیامبر بهوجود آمد:

یکی ممنوع شدن نوشتن احادیث پیامبر

دیگری تفسیر نابجای رآن مجید از سوی علما درباری وگمراه که با گرفتن پول ومقام آیات را به نفع قدرت حاکمه تفسیر می کردند بنابراین ائمه برای مبارزه با دو مشکل فئق بود تاهم سنت پیامبر را به جامعه بازگرادنند و تحریف ها را در آن از بین ببرند ودیگر آنکه تفسیر قرآن کریم را از هجوم علمای نااهل درباری حفظ نمایند.

اندیشه و تحقیق

1.چرا برخی از ائمه (ع) تقیه رادر پیش گرفتند؟این شیوه ی مبارزه چه کمکی به آنان می کرد؟

امامان شیوه ی مبارزه با حاکمان را متناسب با شرایط زمان بر می گزیدند لذا از زمان امام سجاد که خفقان شدیدی وجود داشت وبه حرکت های سیاسی  فوق العاده حساسیت داشتند وآنها را با فجیح ترین وضع سرکوب می کردند بخشی از مبارزه بر پایه اصل تقیه قرار گرفت یعنی می کشیدند آن بخش از اقدامات ومبارزات خود را که دشمن به آن حساسیت دارد مخفی نگه دارند به گونه ای که در عین ضربه زدن به دشمن کمتر ضربه می خورند.در این شیوه امامان در عین فعالیت ونشر وتبلیغ اسلام جان شیعیان رانیز حفظ می کرد.

2. آیا ائمه ی اطهار علیه السلام روشهای یکسانی در مقابله با حاکمان زمان در پیش گرفتند ؟چرا؟

خیر- زیرا امامان ما شیوه مبارزه با حاکمان و حفظ اسلام راستین را متناسب با شرایط زمان و مکان انتخاب می کردند به گونه ای که هم تفکر اصیل اسلام راستین یعنی تشییع باقی بماند و هم به تدریج بنای ظلم و جور بنی امیه ست شده وفرو ریزد.لذا عملا می بینیم که امامان ما که هم از یک نور و از یک شجره هستند در برخی موارد خانه نشین می شوند در برخی مواقع دست به شمشیر برده و گاهی صلح نامه امضا می کنند و زمانی به تشکیل کلاسهای درس می پردازند و....

3.مهم ترین خطری که پس از رحلت رسول خدا مسلمانان را تهدید می کرد چه بود؟

خروج از مسیر رهبری الهی وبرگشتن به جاهلیت ودست کشیدن از دین الهی است.

4.سپاسگزاران واقعی نعمت وجود رسول خدا پس ازرحلت ایشان چه کسانی هستند؟

کسانی که پیوسته در مسیری حرکت کردند که رسول خدا ترسیم فرموده بود یعنی پیروی از جانشینان آن حضرت(امامان)

اندیشه و تحقیق

1.چرا قرآن کریم مردم را به مطالعه ی سرکذشت ملت ها دعوت کرده است؟

تابدانیم علت سقوط وبدبختی ونابودی آنها چهبوده است تا مابا پرهیز از گناهانی که انها مرتکب شده اند رستگار وپیروز گردند.

2.چه مسائلی زمینه را برای ورود جعل و تحریف به احادیث پیامبر اکرم(ص)آماده کرد؟

عوامل مهمی در این مورد تاثیر گذار بود که مهمترین آنها عبارت اند از:

الف:ممنوعیت نوشتن احادیث.

ب:منزوی ساختن امامان وجانشینان حقیقی پیامبر اکرم.

ج:ورود افراد به منافق وبه ظاهر مسلمان مثل کعب الاحبار در حوزه های فرهنگی و تغییری.

3.تفاوت های اساسی حکومت بنی امیه وبنی عباس با رهبری پیامبر چه بود؟

تفاوتها فراوانند اما مهمترین آنها یکی آن بود که آنها دین را برای حکومت وقدرت خود می خواستند ودیگر آنکه به هیچ امر انسانی واخلاقی وبه هیچ شرافت و کمالی نمی اندیشیدند وفقط حکومت ولذتهای آنها را می طلبیدند و می پسندیدند.

مانند این است که خورشید در آسمان صاف و بدون ابر می درخشد. در این حالت مردم، خورشید را می بینند و از نور و گرمایش هم مخلوقات بهره مند می شوند. اگر امام زمان (عج) در میان مردم حضور داشته باشد، مردم امام را به چسم می بینند و از وجود امام نه تنها مردم بلکه همه ی مخلوقات از فیض وجودش بهره مند می شوند. زیرا همان طوری که در ولایت معنوی گفتیم، امام و حجت حق واسطه ی فیض و رحمص الهی ایت.

2- وجود امام غایب

مانند این است که خورشید در pشت ابر باشد. در این حالت مردم خورشید را نمی بینند ولی از نور و گرمایش هم مردم و هم بقیه ی مخلوقات بهره مند می شوند. در زمان غیبت امام زمان (عج) هم چنین است یعنی ما امام (عج) را نمی بینیم ولی از فیض وجودش هم مردم و هم همه ی مخلوقات بهره مند هستند.

3-نبود امام

مانند زمانی است که خورشید غروب کرده باشد. همه جا تاریک وظلمانی است. نه از نور خورشید خبری است و نه از گرمایش و اگر امام (عج) به حکمت الهی از نظر ها غایب نمی شد، به دست دشمنان به شهادت می رسید و ظلمت جهل و گمراهی همه جا را فرا می گرفت. حتی بقای عالم نیز به واسطه ی نبود واسطه ی فیض الهی به هم می خورد. لذا زمین هیچ وقت از حجت خدا خالی نمی ماند.

اندیشه و تحقیق

1-با توجه به آیه ی 11 سوره ی رعد، علت اصلی غیبت امام عصر (عج) را تبیین کنید.

علت اصلی غیبت امام عصر (عج) خود مردم اند. زیرا خداوند از بذل فیض و رحمت به بندگان خود دردریغ نمی ورزد و امام هم که مظهر رحمت خداست، هرگز منشاء محرومیت مردم مردم نمی شود. بنابراین سبب اصلی این محرومیت از جانب خود مردم است. بخ طوری که اگر شرایط لازم در امّت جمع شود و شایستگی درک حضور امام حاصل آید، امام در میان امت حاضر می شود.

2- این جمله را تحلیل کنید)) منتظران مصلح جهانی، -خود باید صالح باشند.))

این سخن کاملاً درستی است. زیرا جامعه ای که صالح نیست نمی تواند منتظر کسی مصلح باشد. کسی که پیرو حق نیست نمیتواند در انتظار پیروزی باشد. کسی که در مقابل حق و باظل متفاوت است و از یاری حق سر برمی تابد نمی تواند در شما منتظران حکومت حق باشد.

3- تفاوت(( انتظار مثبت)) و (( انتظار منفی)) در چیست؟

انتظار منفی، انتظار سست عنصرانی است که حوصله مبارزه با جور و باطل را ندارند و آنرا تماماً به مهدی موعود (عج) می سپارند. این انتظار تنبلی و راحت طلبی است. این انتظار ویرانگر است و روح اسلام از آ ن بیزار است.

در انتظار مثبت، دوران انتظار نه تنها دوران راحت طلبی نیست بلکه دوران تکلیف بزرگ است. امر به معروف و نهی از منکر، مبارزه با ظلم، نگهبانی از دین خدا، ترویج تعالیم الهی، پیروی از خط ممتد رهبری دینی، آمادگی نظامی، تلاش در بیداری افکار، تصفیه و تزکیه روحی و...از تکالیف تخلف ناپذیر مسلمانان در دوران غیبت است. چنین انتظار فرج است که در روایات اسلامی از آن به عنوان بهترین اعمال یاد شده است.

درس 10

تطبیق

در آیه ی 17 سوره ی رعد بیندیشید و توضیح دهید که:

1-در این آیه، از چه مثالی برای نسان دادن تقابل حق و باطل استفاده شده است؟

در این آیه دو مثال برای معرفی باطل ذکر شده است. یکی مثالِ کفی که بر روی آب ظاهر می شود و دوم کفی که هنگام ذوب فلزات روی آنها را می پوشاند.

2- چه شباهت هایی میان آن مثال و حق و باطل وجود دارد؟

باطل همچون کف است. زیرا 1- رفتنی است 2 - در سایه ی حق جلوه می کند 3- روی حق را می پوشاند 4- جلوه دارد و ارزش ندارد 5- با آرام شدن شرایط محو می شود 6- بالانشین پر سر و صدا، اما تو خالی و بی محتوی است و حق مانند آب است، ماندنی و باارزش است و به مردم نفع می رساند.

پیام آیات

در آیات ابتدای درس بیندیشید و ببینید که خواست و وعده ی الهی چیست؟

1-پیروزی جبهه ی حق 2- حاکمیت بندگان صالح 3- استقرار و اقتدار دین الهی 4- ایجاد امنیّت کامل 5- حاکمیت مستضعفان 6- حاکمیت اسلام بر جهان

مقایسه

این دو بینش درباره ی تاریخ انسان را مقایسه کنید و تـأثیر هر  کدام را بر روحیه، رفتار و برنامه ریزی افراد نشان دهید.                                   افراد جامعه ای که معتقدند وعده ی الهی، پیروزی حق بر باطل است، به واقعیت های نا هنجار موجود ((نَه)) می گویند و به امید فردای درخشان تلاش می کنند. حکومت طاغوت را بر نمی تابند و در مقابل آن می ایستند و مقاومت می کنند. بر عکس افرادی که چنین دیدگاهی و اعتقادی ندارند، از چنان نشاط و تلاش و مقاومت برخوردار نیستند و معمولاً خود را تسلیم حوادث روزگار میکنند.

اندیشه و تحقیق                                                        2-از دیدگاه قرآن کریم آینده ی تاریخ از آنِ چه کسانی است؟                       از دیدگاه قرآن کریم، آینده ی تاریخ از آنِ بندگان صالح و حاکمیت مستضعفان و پیروزی جبهه ی حق بر باطل و عدل بر ظلم و استقرار دین الهی خواهد بود.

شخص منتظر انسان آرمانی خود را می شناسد، همه ی زیبایی ها و کمالات انسان را در او می بیند. از این رو به طور طبیعی او را محبوب خود می یابد و مشتاق دیدار او می شود. به چنین شخصی که برای جلب رضایت امام خود تلاش می کند و امام را اسوه ی خود قرار می دهد و خصایل مطلوبی را که در او می بیند در خود به وجود می آورد. مهر و عشق امام او را فعال و با نشاط می کند و امید به آینده ی زیبا را در او افزایش می دهد.

3- پیروان ادیان الهی چگونه می توانند برای فراهم آوردن زمینه ی ظهور منجی جهانی با یکدیگر همکاری نمایند؟

اعتقاد به منجی در بین پیروان ادیان، فرصت ارزش مندی است که در زمینه ی ((گفتگوی ادیان )) و ((وحدت ادیان )) را جهت برقراری عدالت جهانی و نفی قدرت و حاکمیت سلطه گران جهانی فراهم سازند و با تکیه بر مشترکات اساسی که در زمینه ی توحید و نبؤت و معاد دارند در جهت ظلم ستیزی با یکدیگر همکاری تنگاتنگ داشته باشند تا با بیداری خلق احساس جهانی برای امداد الهی و کمک غیبی پدید آید. در این صورت است که زمینه ی ظهور منجی جهانی آماده می شود.

درس 11

پیام آیات

آیه ی 257 سوره ی بقره

1-کسی می تواند از تاریکی به نور آید که ایمان به خدا داشته باشد ودر عمل ، از دستورات الهی تبعیت کند .

2 آنان که فرمان الهی را نپذیرند سرنوشت ولیّ شان طاغوت ها هستند.

3- قبول ولایت الهی به زمان خاصی مربوط نمی شود و همیشه انسان باید خود را تحت ولایت الهی بداند .

آیه ی 122 سوره توبه

1-از آن جا که همه ی مسلمانان نمی توانند در باره ی احکام دین تفقه و تحقیق کنند ، عده ای از آنان باید این مسئولیت را به عهده بگیرند.

2- این افراد وظیفه دارند احکام دین را به دیگران برسانند .

یاد آوری

دلایل سه گانه ی ضرورت تشکیل حکومت اسلامی را که در درس پنجم بیان شد ، در این قسمت یاد داشت کنید .

جامعیت دین اسلام  2- اجرای احکام اسلامی مانند : عدالت اجتماعی 3- ضرورت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت .

اندیشه

1-اگر مسلمانی که خود متخصص در احکام نیست ، فقیه واجد شرایط را انتخاب نکند و به وی مراجعه ننماید ، اعمال دینی او چگونه خواهد بود ؟

طبق نظر حضرت امام خمینی (ره) در مسأله ی 14 در صورتی اعمال دینی او صحیح است که :

الف:بفهمد به وظیفه ی واقعی خود رفتار کرده است.

ب:یاعمل او با فتوای مجتهدی که وظیفه اش تقلید از او بوده یا با فتوای مجتهدی که فعلاً بایداز اوتقلید کند مطابق باشد.

ج:یا عمل را طوری انجام داده باشد که از کفته ی آنان به احتیاط نزدیکتر باشد.

2-ایا شما مرجع تقلید خود را تعیین کرده اید ؟از چه طریقی؟

بلی به وسیله ی تحقیق و پرس و جو از علما و کسانی که توانایی شناخت مرجع تقلید را دارند.

اندیشه و تحقیق

1-دو پیام اصلی این درس کدامند ؟

الف: مرجعیت عملی در غیبت کبری در شکل مرجعیت فقیه ادامه می یا بد .

ب: حکومت اسلامی در غیبت کبری در چهار چوب ولایت فقیه استمرار پیدا می کند .

2-راه بهره مندی از نور ولایت الهی و خروج از ظلمت ها به نور در زمان غیبت چیست ؟

استفاده از ولایت معنوی امام زمان (عج) نیازمند حضور اشکار امام نیست لذا هر انسانی با ایمان به خدا و اطاعت خالصانه از او و با شناخت امام زمان (عج) و اظهار ارادات وعلاقه و عشق و محبت به ان حضرت می تواند از ولایت معنوی ان حضرت بهره مند گردد.                                        وبا پیروی از ولی فقیه از ولایت ظاهری هم بهره مند می شود . در این حالت است که خداوند او را از ظلمات به سوی نور هدایت می کند.

3-مقصود از ((تقلید)) در احکام دینی چیست ؟

فقیهان با تفکر در آیات و روایات و با کمک گرفتن از موازین دقیق عقل ،احکام را به دست می آورند و در اختیار مردم قرار می دهند .کسانی هم که خود در احکام دین متخصص نیستند به این متخصصان مراجعه می کنند تا اعمال آنان موافق موازین دین باشد .به این مراجعه پیروی یا تقلید می گویند .پس تقلید در این جا به معنای رجوع به متخصص است.

4-تقلید برای چه کسانی لازم است و شامل چه زمینه هایی می شود ؟

برای تمام مکلّفین اعم از مرد و زن که در احکام دینی متخصص نیستند و به احتیاط هم نمی توانند عمل کنند لازم است از یک مرجع تقلید واجد شرایط تقلید کنند.تقلید فقط در فروع دین یا احکام عملی جایز است و در اصول دین تقلید جایز نیست.

5-چرا باید مرجع ((عادل)) و((زمان شناس )) باشد؟

مرجع تقلید باید عادل باشد تا در استخراج احکام شرعی از منابع معتبر آن هوای نفس خود را دخالت ندهد و احکام الهی را کم و زیاد نکند و همچنین مرجع تقلید باید زمان شناس باشد تا بتواند احکام دین را متناسب با نیازهای روز استخراج کند .

درس12

تطبیق

اصل107 قانون اساسی را که مربوط به انتخاب رهبر هست، مطالعه کنید و چگونگی انتخاب ولی فقیه را توضیح دهید

با توجه به این که تشخیص فقیهی که واجد شرایط رهبری باشد از عهده ی عموم مردم که فقیه نیستند خارج است لذا مردم به نمایندگی از طرف خودشان فقیهایی را با شرکت در انتخابات مجلس خبرگان انتخاب می کنند .

فقهای منتخب از سوی مردم در مجلس خبرگان جمع می شوند و بررسی های دقیق را انجام می دهند .سپس یکی از فقهایی را که واجد شرایط می باشد ، کشف و آن را برای مردم معرفی می کنند.باید توجه داشت که نمایندگان مجلس خبرگان نه ولی فقیه را نصب و نه او را عزل می کنند بلکه با بررسی شرایط ولی فقیه ، کشف می کنند که وی  ولی فقیه می باشد .همین طور بر کار ولی فقیه نظارت می کنند و اگر او فاقد یکی از شرایط لازم برای رهبری باشد در این صورت خود به خود از مقام ولایت فقیهی منعزل می شود و نمایندگان خبرگان در اینجا اعلام می دارند که وی از آن مقام منعزل شده است و باید فرد دیگری را انتخاب نمایند.

تفکیک

در ادامه بخش هایی از نامه ی امام علی (ع) را که در آن ها همراه با هر فرمان علت آن هم ذکر شده است،می خوانید .با تأمل در این بخش ها ، هر فرمان را از علت آن تفکیک کنید .

1-(دل خویش را در هاله ای از مهربانی نسبت به شهروندانت قرار بده و با همه دوست و مهربان باش،= فرمان) (چرا که مردم دو دسته اند ،دسته ای برادر دینی تو و دسته ای دیگر در آفرینش هما نند تواند.=علت)

2-(اگربا مقام و قدرتی که داری دچار تکّبر یا خود بزرگ بینی شدی به بزرگی حکومت خداوند که برتر از توست ،بنگر.=فرمان)(این کار تو را از آن سرکشی نجات می دهد .تند روی تو را فرو می نشاند و عقلت را به جایگاه اصلی باز می گرداند .= علت )

3-(دوست داشتنی ترین چیز ها نزد تو ،آن چیزی باشد که در حق میانه ترین ،در عدل شامل ترین و در جلب خشنودی مردم فراگیرترین است،=فرمان)(زیرا خشم عمومی مردم ،خشنودی خواص و نزدیکان را از بین می برد و رضایت عمومی ،خشم خواص را بی اثر می کند .=علت)

4-(شهروندانی را که اهل عیب جویی از دیگران اند ،ازخود دور کن ،=فرمان)(زیرا مردم عیب ها یی دارند که مدیر و رهبر جامعه باید بیش تر از همه در پنهان کردن آن ها بکوشد.=علت)

5-(در قبول و تصدیق سخن چین شتاب مکن ؛=فرمان )(زیرا سخن چین در لباس ظاهر می شود ،اما خیانتکاراست.=علت)

6-(با ترسو مشورت نکن = فرمان )(که در انجام دادن کارها روحیه ی تو را سست می کند .=علت )

7-(هرگز نیکوکار و بدکار در نظرت یکسان نباشد ؛=فرمان)(زیرا در این صورت ،نیکوکاران به کار خیر بی رغبت و بدکاران به کار بد تشویق می شوند.=علت)

8-(خدا را خدا را ! در خصوص طبقات محروم...برای خدا پاسدار حقی باش که خدا برای آنان معین فرموده است...مبادا دل مشغولی های حکومت تو را از رسیدگی به آنان باز دارد که هرگز کارهای فراوان و مهم ،عذری برای ترک مسئولیت های دیگر نخواهد بود...برای این گروه ،عده ای از افراد مورد اطمینان و خدا ترس و متواضع را انتخاب کن تا در باره ی وضع آن ها تحقیق کنند و به تو گزارش دهند.سپس،برای رفع مشکلات آن ها به گونه ای عمل کن که در پیشگاه خدا معذور باشی؛=فرمان)(زیرا این گروه از شهروندان بیش تر از دیگران به عدالت نیازمندند.=علت)

ذکر نمونه ها

1-با گفت وگو و هم اندیشی ،نمونه هایی از مسئولیت مردم نسبت به حکومت اسلامی را بیان کنید .

1-حضرت علی (ع) در خطبه ی 34 نهج البلاغه مسئولیت مردم نسبت به حکومت اسلامی را چنین بیان فرموده است:اما حق من بر شما این است که شما به بیعت خود وفا کنید و مرا در پنهان و اشکار نصیحت و یاری کنید و هنگامی که شما را خواند اجابت کنید و هنگامی که فرمان دادم اطاعت نمایید.

اندیشه و تحقیق

1-انتخاب ولیّ فقیه در کشور ما چگونه انجام می گیرد و مردم از چه طریقی در انتخابات ایشان دخالت دارند؟

در کشور ولیّ فقیه به طور غیر مستقیم از سوی مردم انتخاب می شود .بدین صورت که مردم با شرکت در انتخابات مجلس خبرگان فقهایی را از  طرف خود به نمایند گی مجلس خبرگان انتخاب می کنند و نمایندگان مردم هم ولیّ فقیه را انتخاب و به مردم معرفی می کنند .

2-تفاوت های اصلی نظام اسلام با سایر حکومت های دمکراتیک را بر شمرید .

در نظام اسلامی ،حکومت بر اساس اسلام و قوانین اسلامی اداره می شود و ولی فقیه در واقع مجری احکام اسلامی است و ولی در حکومت های دمکراتیک  ابتدا فرض کردند دین نباید در عرصه ی مسائل حکومتی و سیاسی دخالت کند آن گاه ناچار شدند حکومت را به دست مردم بسپارند تا گرفتار دیکتاتوری نشوند البته طبیعی است که مسیحیت تحریف یافته ،کار آیی و قابلیت آن را ندارد که در تمام جنبه های زندگی انسان به ویژه در زندگی اجتماعی نقش داشته باشد و قانون گذاری نمایند. امّاهرگزاسلام همچون مسیحیت نیست .بدون تردید اسلام به تمام جنبه های زندگی بشر عنایت دارد و متن قرآن و سنت پیامبر (ع) وسیره ی ائمه اطهار (ع) سرشار از دستورات اجتماعی و حکومتی است . آیا چنین اسلامی به اجازه می دهد فقط در مسائل فردی ،بنده ی خدا باشیم و در مسائل اجتماعی بنده ی مردم؟!

3-چگونه حکومت اسلامی ایران می تواند زمینه ساز حکومت حضرت مهدی (عج) باشد؟

تشکیل حکومت اسلامی در ایران در عصر غیبت به معنای ارائه ی یک الگو از حاکمیت دینداران است که با الهام از تعالیم انبیاء برای خوشبختی و سعادت دنیا و آخرت انسان ها تلاش می کنند. در این حکومت ،زمینه ی عبودیت معنویت خواهی ،برابری و عدالت ،به همراه توسعه و سازندگی کشور و رفاه و اسایش عمومی فراهم می آید. با این حگومت عطر معنویت و عدالت در جهان گسترده می شود و دینداران و حق طلبان جهان امیدوار به تجدید حیات  فضائل اخلاقی و کرامت های انسانی می شوند و جهانیان آماده ی ظهور موعود جهانی خواهند شد.

درس 13

نمونه یابی

تقابل میان این دو دسته تمایلات یا این دو ((خود))،همواره در زندگی ما رخ می دهد .چند مورد از آن را ذکر کنید.

مانند آن که انسان هنگام گناه خود را بر سر دو راهی می بیند که آیا با خداوند مخالفت کرده و گناه کند یا از لذت خود بگذرد و خدا را از خود خشنود کند و مانند آنکه هنگام سختی نظیر فقر و قحطی و جنگ دیگران را بر خود مقدم کند و با ایثار و فداکاری انسانیت را بر خود مقدم نماید و مانند آن که هنگامی که عقل او حکم می کند عمل صحیحی را انجام دهد ولی دلش او را به ضد آن می خواند امّا او خود عالی یعنی عقل را بر خود دانی یعنی خواهش دل مقدم نماید.

تفکر در آیات

1-از یاد بردن خود چه معنایی دارد و شامل کدام((خود)) می شود؟

از یاد بردن خود یعنی آنکه انسان ارزشهای انسانی وهویت بشری و کمالات اخلاقی را فراموش کند و دیگر به آن ها عمل ننماید .گویا اصلاُ دارای چنین صفات برجسته ی انسانی نیست . بنابر این آن((خودی)) که در آیه ی شریفه مورد نظر است ((خود عالی ))است و در حقیقت آیه ی شریفه می فر ماید:ارزشهای انسانی و کمالات اخلاقی را که خدهوند در رأس آنها قرار دارد،فراموش نکنید.

2-علت از یاد بردن خود چیست؟چرا؟

علت از یاد بردن خود این است که انسان در اثر مسامحه وبی مبالاتی نسبت به ارزش های انسانی خود تدریجاًنسبت به آن ها سست می شود و در اثر تکرار این سستی ها به مرور زمان دچار فراموشی از ((خود))و از کمالات اخلاقی می گردد.بنابر این هرچه فرد به کمالات انسانی یعنی ((خود عالی))عمل کند ،کامل تر می شود و هر چه در عمل به آن ها کوتاهی کند گرفتار فراموشی از خود و خدا می گردد.

پیام احادیث

پیشوایان ما مظهر کرامت نفس اند و در باره ی آن سخنان بسیار عمیق وزیبایی دارند. در این سخنان تأمل کنید وبه سؤالات پاسخ دهید.

الف:از امام سجاد (ع) پرسیدند :از همه ی مردم گرامی تر کیست؟

فرمود:آن کس که تمام دنیا را با قدر و شأن خود برابر نمی کند .

ب:امام علی (ع)آن کس که خود را گرامی بدارد،شهوت ها در نزد او حقیر وپست می شوند.

ج:امام علی (ع) :مردم دنیا دو دسته اند :یک دسته به بازار جهان می آیند و خود را می فروشند و برده می سازند .دسته دیگر نیز در این بازار خود را می خرند و آزاد می کنند.

د:امام علی (ع) خطاب به فرزندش امام حسن (ع):نفس خود را در برابر هر پستی گرامی و برتر بدار ،گر چه منفعت فراوانی داشته باشد؛زیرا با از دست رفتن بخشی از کرامت خود ،چیزی به دست نمی آوری.

ه: امام صادق علیه السلام؛ بهای نفس گران قدر و با ارزشخود رافقط خدا خود می دانم، زیرا در میان مخلوقات، موجودی نیست که قسمت نفس مرا داشته باشد.

1-آیا با از دست دادن کرامت می توان چیزی در خور بدست آورد؟

با توجه به سخن حضرت علی علیه السلام ، با از دست دادن کرامت خود چیزی به دست نمی آید زیرا هر چه ازلذ ّات زود گذر مادی هم حاصل شود با ارزش والای کرامت نفس از دست رفته قابل مقایسه نیست.

2- مقصود از فرو ریختن و خریدن خود در بازار دنیا چیست؟

مقصود این است که عده ای خود عالی را به خواهش های زود گذر نفسانی و شهوات لذات مادی فانی می فروشند و خود را برده این امور می سازند و برخی با صبر و مقاومت و توکل به خدا در مقابل خواهش های نفسانی مقاومت میکنند و خود عالی را از آلودگی مصون نگه می دارند. اینها در واقع آزاد مردند.

3- چگونه می توان در مقابل شهوت ایستادگی کرد؟

کسی که پی به ارزس وجودی خودش برده باشد به راحتی می تواند در مقابل شهوت که در واقع باعث آلودگی خود عالی می شود مقاومت می کند. مانند کسی که اگر دُرّ گران قیمتی داشته باشد در نگه داری آن بیشتر دقت می کند.

4- کسی که دنیا را هم قدر خود نمی داند، از چه خصلتی در وجود خود خبر می دهد؟

چنین شخصی به فرموده ی امام سجاد (ع) از همه ی مردم گرامی تر است و از کرامت نفس بسیار بالایی بر خور دار است.

5- کسی که خداوند را بهای نفس خود می داند، چه دریافتی از خود داشته است؟

چنین شخصی از چنان کرامت نفسی بر خوردار است که در میان مخلوقات، موجودی را نیافته است که قیمت نفس او را داشته باشد.

اندیشه و تحقیق

1-میان کرامت نفس و گناه چه رابطه ای وجود دارد؟ چرا؟

کرامت نفس یعنی بزرگواری و عزت و عظمت، و گناه یعنی حقارت و پستی. بنابراین کرامت با گناه رابطه ی ضدیّت و تقابل دارند. یعنی رابطه ی سلب و ایجاب، زیرا کرامت نفس عمل به خوبی خا و نیکی هاست و گناه ترک خوبی ها و نیکی ها

2- آیا می توان مسؤلیّت انجام دادن گناه را از دوش خود بر داشت و به عوامل پیروزی منتقل کرد؟

هیچ گاه نباید انسان خود را در برابر گناهی که انجام می دهد غیر مسئول بداند، زیرا انسان هنگام انجام عمل زشت ابتدا خود را در برابر خواهش های دل خود تسلیم می کند و تحقیر می نماید. آنگاه اقدام به گناه می کند. بنابر این انسان در تمام حالات اختیار داشته و می توانسته گناه را انجام ندهد و چون با اختیار خود گناه را مرتکب شده است باید مسئولیت آن را بپذیرد.

3- با توجه به این که ایه ی 10 سوره ی فاطر خداوند را صاحب عزّت معرفی می کند ،راه بهره مندی از عزّت الهی چیست؟

راه بهره مندی از عزّت الهی این است که انسان به سوی خدا برود و با انجام فرامین الهی و دستورات دینی به خداوند تقرّب پیدا کند.هرچه انسان به خدا نزدیک تر شود به همان اندازه از عزّت الهی بهره مند می گردد.

4-ایا انسان صاحب کرامت به پیمان شکنی دست می زند؟

انسان صاحب کرامت کسی است که هرگز دست به اعمال زشت نمی زند و از آن جا که پیمان شکنی از بدترین اعمال زشت است،هیچگاه انسان صاحب کرامت اقدام به آن نمی نماید.

درس14

پیام آیات

در آیه های ابتدای درس بیندیشید و پیام هایی که نشان دهنده ی یکسانی مقام ومنزلت انسانی زن و مرد است.استخراج کنید.

این آیات شریفه،مردان و زنان را در صفات زیر برابر و یکسان دانسته است.

در مسلمان بودن،در ایمان به خداوند داشتن ، در فرمانبرداری و اطاعت از خداوند ، در صداقت و راستگویی،در صبر و بردباری ،درتواضع و فروتنی ،در انفاق و صدقه دادن ،در روزه داری ،در پاک دامنی و حفظ نفس ،در ذکرویاد خدا ،در بهره مندی از آمرزش و پاداش الهی ، در انجام عمل نیک و صالح و پسندیده ،در بهره مندی از حیات و زندگانی پاک و پاکیزه ،در بهره مندی در پاداش هایی بهتر از اعمال نیک خود

اندیشه و تحقیق

1-چگونه می توان خانواده را به عامل گسترش مهربانی ودوستی در جامعه تبدیل کرد؟

زمانی خانواده به عامل گسترش مهربانی و دوستی در جامعه تبدیل می کردد که زن و مرد بدانند خانواده و تشکیل آن برای رفع نیاز های جنسی و روانی آن ها بوده است و تنها از طریق همسر و فرزندان است که فرد را می تواند دارای سکونت و ارامش روحی و روانی گردد و تنها از طریق آنهاست که انسان می تواند به اولین علت دوستی و مهربانی دست یابد. بنابر این با توجه زن و مرد به اساس و علت های تشکیل خانواده وتوجه آنان به انجام میئولیت های خود در قبال خانواده به طور طبیعی محبت و مهربانی در جامعه گسترش می یابد.

2- وقتی می گوئیم باید خانوتده را اصل قرار داد و سایر تصمیم ها را با آن تنظیم کرد، منظور چیست؟

مراد از این که خانواده اصل و اساس است این است که نخستین علت های تشکیل جامعه و اداره آن در تشکیل خانواده است. لذا باید برای انجام هر امری ابتدا خانواده را در نظر گرفت و آن را مطابق صحیح ترین قوانین و قواعد علمی و دینی اداره نمود. سپس بر اساس آن اداره ی جامعه را استوار کرد. مانند آن که یک مؤسسه ی تحقیقاتی زمانی رشد می کند که یک مدیر مدبّر و دارای صفات انسانی خوب داشته باشد و مدیر مدبّر زمانی چنین خواهد بود که از محبت و نیازهای جنسی و ر وحی و روانی برخوردار باشد و محبت و نیازهای جنسی و روحی زمانی است که فرد یا دارای پدر و مادر و خانواده ی خوب باشد و یا دارای همسر و فرزندان نیکو و مهربان و نیز مانند آنکه یک مخترع همگانی موفق به اختراعات مفید می شود که از جهت خانواده کمبود عاطفی و غریزی نداشته باشد و یا نظیر دکتر و طبیبی که هنگام جراحی دچار اضطراب فکری و روحی نباشد و ....

3- چرا می گوییم خانواده یک نهاد طبیعی و متفاوت با سایر نهاد های اجتماعی است؟

هیچگاه خانواده بنگاه تجاری و یا آزمایشگاه برای تحقیقات علمی نیست. زیرا هر فردی چه تاجر و چه عالم و چه جاهل و چه محقق و ... به سوی ازدواج و تشکیل خانواده کشیده نمی شود،بلکه آن چه فرد را به ازدواج می خواند نیاز جنسی و احتیاج او به اُنس و الفت و آرامش است. به همین خاطر می بینیم تمامی مردم از هر طبقه و فرعی که هستند بدون در نظر گرفتن هر نوع سود و منفعتی ازدواج می کنند حتی اگر برای آن ها ضرر اقتصادی و یا علمی و.... داشته باشد.

درس15

تعیین هد ف

با توجّه به آموخته های درس قبل ،در باره ی این موضوع اندیشه کنید و ابتدا اهداف مناسب برای ازدواج را تعیین کنید ،سپس،این اهداف را درجه بندی کرده هدف برتر را مشخص کنید.

ازدواج از بزرگ ترین و زیبا ترین نعمت های خداوند است و طبیعی ترین و سالم ترین راه برای رسیدن به هدف های فردی و اجتماعی است. بنابر این اولین هدف از ازدواج این است که فرد از طریق سالم ترین راه به بر طرف کردن نیاز جنسی و روحی اش دست یابد.

دوم اینکه از طریق ازدواج بتواند خداوند را بهتر بشناسد و بندگی نماید.

سوم اینکه از طریق به جامعه ی خود بهتر خد مت نماید.

چهارم اینکه با تشکیل خانواده و به دست آوردن فرزند خود را کامل تر کرده و جاودان کند.

و پنجم :بهره مندی از پشتوانه ای است در بر خورد و مقابله با مشکلات و....

تعیین اولویت

مهم ترین معیارهای همسر شایسته را با استفاده از رهنمود های پیشوایان دین می توان استخراج کرد. از نظر شما کدام معیار بر دیگر معیار ها اولویت دارد؟معیار ها را بر اساس میزان اهمیت ،مرتب کنید.

اصالت خانوادگی ، ایمان و اعتقاد به خداوند و دستورات او ، قدرت اداره ی زندگی و تدبیر آن، سلامت جسمی و فکری ، عقل و درایت (فهیم بودن)، علم و دانش ، ثروت و دارایی، با محبّت بودن ، غیور بودن،محبّت به اهل بیت ، زیبایی و مورد پسند بودن، خوش سابقه بودن در اخلاق، قناعت در بهره مندی مال و ثروت، اهل کار و تلاش بودن

1-            ایمان و اعتقاد به خداوند و دستورات او

2-            محبّت به اهل بیت

3-            سلامت جسمی و فکری

4-            با محبّت بودن

5-            عقل و درایت (فهیم بودن)

6-            زیبایی و مورد پسند بودن

7-            علم و دانش

8-            خوش سابقه بودن در اخلاق

9-            ، قناعت در بهره مندی مال و ثروت

10-    اهل کار و تلاش بودن

11-    قدرت اداره ی زندگی و تدبیر آن

12-    ثروت و دارایی

بررسی

هر یک از راه های فوق را بررسی کنید و بگویید که هر کدام از این راه ها چگونه در تشخیص همسر آینده به ما کمک می کند

1-تحقیق در باره ی خانواده ی همسر این امکان را می دهد که شخص از اصالت خانوادگی ، میزان پایبندی به موازین ÷شرعی ،اخلاقی و رفتار اجتماعی خانواده ی همسر اینده اش تا حدودی اطلاع پیدا کند.

2-شناخت دوستان همسر و معاشرین او این نتیجه را می دهد  که او چه چیزهایی را دوست دارد و می پسند د. زیرا انتخاب دوست فقط از این جهت است که او هدف و مرام مشترک با دوست خود دارد.

3-تحقیق در روحیّات و خلقیّات همسر شناخت انسان را در باره ی او زیاد می کند و این امکان را به فرد می دهد کهد اولاً بفهمد با چه کسی می خواهد زندگی کند و ثانیاً از ابتدا راه های مناسب با بر خورد با آن ها را جستجو نماید.

4-معاشرت خانواده ها با یکدیگر اثبات می کند که آیا دو خانواده ی همسر با هم اشتراک فکری و روحی دارند و آیا می توانند نیازها و مشکلات یکدیگر را درک نمایند یا خیر.

5-مشورت با افراد قابل اعتماد و کار دان از بهترین راه های تحقیق است و می تواند به همسر این امکان را بدهد که از تحقیقات خود نتیجه ی صحیح را بگیرد و بتواند زندگی آینده ی خود را بر اساس صحیح استوار کند.

6-گفت و گو با یکدیگر نیز به نوبه ی خود مفید است و آن چه که در اعمال و رفتار روشن نشده را آشکار می سازد.بنابر این گفتگوی حضوری هم گاه به مقدار بسیار زیادی نتیجه بخش خواهد بود.

راه حل

با توجّه به مشکلات یاد شده ،برای این که ازدواج در زمان مناسب خود انجام شود و تأخیر آن به حداقل برسد.راه حل های پیشنهادی شما برای گروه های زیر چیست؟

1-مسئولان جامعه

اگرمسئولان جامعه دو مشکل اساسی ازدواج را از پیش پای جوانان بر دارند ،قطعاُ اکثر جوانان در زمان مناسب نسبت به ازدواج اقدام می کنند و آن دو مشکل ،مسکن و اشتغال است.

2-پدرها و مادر ها

پدر ها و مادرها اولاٌ :برخی از آداب و رسوم غلطی که پیشینیان پایه گذاری کرده اند کنار بگذارند و از سختگیری های بی مورد بپرهیزند و توجّه داشته باشند که آیا خودشان موقع ازدواج صاحب خانه ،ماشین و...بودند یا به تدریج همه ی اینها را فراهم آورند.

3-دختران و پسران

دختران و پسران باید سطح توقعات خود را به حداقل ممکن برسانند و توجّه داشته باشند که حضرت علی (ع)وحضرت فاطمه (ع)با آن عظمت چگونه زندگی مشترک را آغاز نمودند وآنچه  مهم است داشتن صدق و صفا و محبت و یک دلی و یک رنگی است و اساس خانواده بر همین استوار است نه به امور مادی.

اندیشه و تحقیق

1-اهداف اصلی ما از زندگی مشترک و تشکیل خانواده چیست؟

یکی از گرایش های فطری در انسان ،گرایش به تشکیل خانواده است. زندگی خانوادگی بشر صد در صد طبیعی است نه قرار دادی یعنی در آفرینش انسان تدابیری به کار رفته است که طبیعتاٌ به سوی تشکیل کانون خانوادگی و داشتن فرزند گرایش دارد. با این مقدمه می توان گفت که اهداف اصلی از زندگی مشترک و تشکیل خانواده، دوری از گناه و ارضای میل جنسی از راه طبیعی و سالم ،بقای نسل و تربیت نسل جدید،داشتن آرامش روحی و روانی و در سایه ی آن شکوفایی استعدادهای درونی نیز از اهداف اصلی تشکیل خانواده است. اینها اهداف اولیه ی تشکیل خانواده است و پس از تشکیل آن  کار کردهای مهم و حیاتی دیگری برای خانواده ایجاد می شود که پی جویی آن ها را به کتب مربوطه ارجاع می دهیم.

2-ویژگی های همسر مناسب کدام است؟

ویژگی های مشترک که در 172 کتاب درسی در جدول تنظیم معیارهای همسر شایسته آمده است. اما ویژگی های اختصاصی به شرح زیر می باشد:

الف )زن:عفت ،پاکدامنی،رازداری،قناعت،جمال،اهمیّت به تربیت فرزندان صحیح خانواده،مراعات حقوق همسر و...

ب)شوهر:خوش خلق،اهل کار و تلاش،خانواده دوست،اهمیّت به مدیریت

3-اگر فاصله ی بین بلوغ طبیعی و ازدواج طولانی شود، چه  مشکلاتی پیش می آید؟

در این صورت نیروی جوانی و شور و نشاط ان ها رو به ضعف و سستی می نهد و بنیاد چنین خانواده ای سست بوده و هر لحظه با احتمال ازپاشیدگی روبرو می باشد. در چنین خانواده ای نسبت به تربیت فرزندان که نسل های آینده هستند بی توجهی می شود و با کمبود عواطف در خانواده ها، عواطف اجتماع نیز کاهش می یابد و این امر روابط افراد در جامعه را خشک و بی روح می کند.

درس16

با توجّه به این که دامان مادر مهد اصلی تربیت فرزند است،بررسی کنید:

1-در چه مواردی باید از مراکز عمومی تربیت کودک استفاده کرد؟

در مواقع ضروری که امکان نگهداری کودک نزد مادر یا پدر وجود نداشته باشد.

2- چه تفاوتی میان تربیت این گونه مراکز و تربیت مادر وجود دارد؟

هیچ وقت ارتباط عاطفی گه بین مادر وفرزند وجود دارد نمی تواند بین مربیان مراکز عمومی و کودکان برقرار شود.بوسه ای گه مادر بر گونه ی فرزند می زند در واقع تزریق محبّت به فرزند است. که به فرزند آرامش روحی وروانی می دهد.

شناسایی عوامل

موقعیت کنونی خانواده ها را بررسی کنید و عواملی را که سبب دوری یا نزدیکی آن ها به اهداف بالا می شوند،برشمرید.

1-عوامل مربوط به درون خانواده

عوامل درونی مانند وجود انس و الفت و صفا و صمیمیّت و ایثار و گذشت و فداکاری و محبّت بین پدر ومادر-احترام متقابل پدر و مادر و پرهیز از نزاع و مشاجره انجام به موقع فرایض دینی و اهمّیّت دادن به آن ها مشورت خواهی از فرزندان و شخصیت دادن به آن ها مهر و محبّت نسبت به فرزندان اطلاع از وضعیت تحصیلی فرزندان

2-عوامل مربوط به بیرون خانواده

عوامل بیرونی مانند محیط و محلی که خانواده در آن زندگی می کند ارتباطات خانوادگی با خویشاوندان و دوستان رادیوو تلویزیون و....همه از  عواملی هستند که می توانند سبب دوری یا نزدیکی والدین به اهداف ذکر شده بشوند.

پیام آیات

پس از مطالعه ی آیات ابتدای درس وظایفی را که برای فرزندان بیان شده است،استخراج کنید.

1-احسان و نیکو کاری نسبت به والدین

2-شکر نعمت هایی که خداوند به فرزند و پدر و مادرش داده است.

3-مورد مهر و محبّت قرار دادن والدین به خصوص در سنین پیری

4-دعای خیربرای والدین در حیات وپس از مرگ آن ها

اندیشه وتحقیق دین وزندگی1

 

پاسخ به سوالات اندیشه وتحقیق کتاب دین وزندگی

پاسخ به سوالات اندیشه وتحقیق سال اول متوسطه :

درس اول  اندیشه وتحقیق ندارد .

درس دوم اندیشه وتحقیق ندارد .

اندیشه و تحقیق :درس سوم ص33

1-پیام های اصلی درس را در چند بند به ترتیب بنویسید ؟

- موجودات عالم در مسیررهائی از نقص بسوی کمال در حرکتند .

- منظور از رسیدن به کمال عبارتست از شکوفائی استعدادها .

- انسان موجود جویای کمال است .

- لحظهء زیبا برای انسان لحظه ای است که انسان به کمالی برسد .

- گیاهان و حیوانات استعدادهای محدود دارند .

- یکی از استعدادهای انسان بی نهایت طلبی اوست .

- بی نهایت ( کمال مطلق) کسی جز خدا نیست .

- انسان با تفکر و انتخاب خود راه کمال را می پیماید .

 

2-تنوع و گستردگی استعدادها مفید است یا مضر ؟ چرا ؟

اصل تنوع مفید است زیرا نشانه گستردگی وجود انسان است و آدمی می تواند به همه ی این کمال ها برسد ، اما برای کسی که آگاهانه به سراغ این استعدادها نمی رود می تواند مضر باشد . و زیبایی وجود انسان به شکوفائی همۀ استعدادهای او بستگی دارد.

3- چگونه می توان هدف زندگی را از امور اخروی قرار داد ، ولی در دنیا زندگی کرد وبرای پیشرفت زندگی مادی ورسیدن به رفاه وآسایش کوشش نمود ؟

اگر کسی به هدف های اخروی باور قلبی داشته باشد ومتناسب با آن هدف ها تلاش کند وتلاش او برای آخرت همراه با تلاش برای زندگی خوب در دنیا باشد وعلاقه ی او به اهداف دنیوی نباید به گونه ای باشد که مانع حرکت به هدف های اخروی شود ، دراین صورت می تواند زندگی دنیا خوب وشیرین داشته باشد .

4- چرا انسان مسئول سرنوشت خویش است ؟

چون فعالیت های انسان بر اساس عقل و انتخاب است وقدرت تفکر واختیار دارد.،بنابراین مسئول سرنوشت خویش می باشد .

5-   به نظر شما انسان سعادتمند کیست ؟

کسی که توانسته باشد هدف زندگی را به درستی انتخاب کرده باشد وراه رفتن به سوی آن را پیش گرفته باشد ، همه ی استعدادهایش را بطور متعادل شکوفا کند . انسانی که همهء استعدادهای او بطور متوازن رشد کرده و به کمال رسیده خوشبخت است .

اندیشه و تحقیق :درس چهارم ص 42

1-پیام های اصلی را به ترتیب در جدول زیر تنظیم نمایید

شماره

پیام های اصلی

1.

هدف های جامع به گونه ای هستند که رسیدن به آن ها مساوی با رسیدن به هدف های دیگر است .

2.

هر چه هدف ما جامع تر باشد وجود ما پربارتر و زیباتر رشد خواهد کرد .

3.

خداوند مبدأ همه خوبی هاست زیرا هر خوبی که در این جهان باشد از اوست .

4.

انسان در ذات و سرشت خود به دنبال مبدأ خوبی ها و کمال ها است و تا به آن نرسد آرامش نخواهد یافت .

5.

مبدأ همه ی کمال ها و خوبی ها خداست و بنابراین انسان موجود خداجوست .

6.

تقرب به برترین محبوب و مقصود سهم بلند همتان کوشاست .

2- بزرگی انسان ها و عظمت زندگی آن ها به چه چیزی بستگی دارد ؟ چرا ؟

بزرگی انسانها به هدف ها و دل بستگی های آنها بستگی دارد . انسانهای بزرگ مقاصد بزرگ دارند . زیرا آنا با اندیشه خود دریافته اند که امور دنیایی چون زود گذر و فانی هستند قابل دل بستن نیستند بنابراین بدنبال هدف باقی و ابدی که منشأ همه کمال ها و زیبایی هاست رفته اند .

3- عبارت های زیر را تکمیل کنید.

الف ) اگر دل بستگی هایم را درست انتخاب کنم و هر یک را از امور برتر قرار دهم . درخت وجود من پربارتر و متناسب تر و زیباتر رشد خواهد کرد .

ب) برترین محبوب ذات مقدس خداوند است زیرا او مبدأ هستی ئ سرچشمه ی همه ی خوبی هاست .

4-چه ارتباطی کیان درس اول و درس چهارم برقرار است ؟

در درس اول در مورد حضرت ابراهیم (ع) دیدم که او از معبودی که غروب و افول می کند بیزاری می جوید و رو به سوی خالق آسمانها و زمین می آورد . در درس چهارم همین مطلب تحلیل شده است . انسان ذاتاموجود کمال جوست و تا به کمال مطلق نرسد آرام نمی گیرد و خداوند مبدأ و سرچشمه ی همه ی خوبی هاست چون آن ها را خلق کرده است . پس مقصود و مطلوب انسان خداست .

 

اندیشه و تحقیق :درس پنجم ص53

1-اسماء و صفات خدا را که در سوره دی توحید ، سوره ی حمد ،آیات 255 و 256 سوره ی بقره وآیه ی چهارم سوره ی آل عمران آمده است در جدولی مانند جدول زیر بنویسید .

ردیف

سوره

اسم وصفت

1

توحید

الله احد الصمد

2

حمد

الله رب رحمن رحیم مالک

3

255 بقره

الله الحی القیوم العلی العظیم -

4

256 بقره

الله سمیع علیم

5

4 آل عمران

الله عزیز ذوانتقام

 

4- در جدول زیر در یک طرف آیاتی از قرآن کریم و در طرف دیگر عبارت هایی از درس نوشنه شده است مشخص کنید که مضمون هر عبارت با کدام آیه مناسبت دارد ؟

1. وخلق کل شی فقدره تقدیرا

چگونه از تو غافل باشم ؟ وقتی که با منی           4

2. ایاک نستعین

به درگاه چه کسی جز تو پناه برم ؟                  3

3. قل اعوذبرب الفلق

از چه کسی جز تو مدد طلبم ؟                        2

4. نحن اقرب الیه من حبل الورید

بی تو هیچ اند فقیرند بی تو بانیستی قرینند          6

5. قل ان صلاتی و نسکی و محیای و مماتی لله رب العالمین

حیات طیبه ای به ما کرامت فرما که با یاد تو و به سوی تو زندگی کنیم                                  5

6. کل من علیها  فان و یبقی وجه ربک ذوالجلال والاکرام

اندازه ها را تو مقدر داشته ای و بهره ی هر موجودی را تو معین کرده ای                       1

 

اندیشه و تحقیق :درس ششم ص63

الف)

1-ملاک و معیار توصیف خداوند به بعضی از صفات چیست ؟

هر صفتی که نشانه کمال به خوبی باشد می توانیم خداوند را به آن توصیف کنیم مانند علم و قدرت زیرا هر کمالی که در عالم باشد منبع و مبدأ آن خداست .

2-چرا نمی توانیم بعضی از صفات را به خدا نسبت دهیم ؟

صفاتی که نشانه نقص و نیاز باشد نمی توانیم بخدا نسبت دهیم چون خداوند آنها را ندارد مانند جهل ، زیرا جهل یعنی نداشتن علم و حال آنکه خدا عالم مطلق است .

3-چه تفاوتی میان صفات خدا و صفات انسان ها وجود دارد ؟

در انسان دوگونه صفت است برخی نشانه کمال و نیکویی هستند و برخی حکایت از نقص و کمبود می کنند . خداوند آن دسته از صفات انسان را که نشانه نقص و کمبود است را ندارد تنها صفات کمالی انسان را آن هم در حد کمال و اعلاء داراست .

ب )چهار جمله به صورت مناجات بنویسید که در آن خداوند حمد شده باشد چهار جمله هم به صورت تسبیح بنویسید که بیانگر تنزیه خدا باشد .

1-حمد : خدایا تو مهربانی ، رحمتت همه را فرا گرفته است .

2-حمد : خدایا تو بر پنهان و آشکار علم داری .

3-حمد : خدایا تو با قدرت بی انتهایت آسمانها را برافراشتی .

4-حمد : خدایا تو با لطف گسترده ات همه موجودات را به کمال شایسته خود می رسانی .

1-تسبیح : پروردگار من اگر همه موجودات از خود استقلالی ندارند تو قائم بخود و برپادارنده دیگرانی .

2-تسبیح : پروردگار من اگر همه عاجز و ناتوانند تو قدرتمند و توانا هستی .

3-تسبیح : پروردگار من اگر همه زوال پذیر و فانی اند تو باقی و ابدی هستی .

4-تسبیح : پروردگار من اگر همه موجودات روزی خور خوان نعمت تو هستند تو روزی بخش دیگران هستی

 

اندیشه و تحقیق: درس هفتم ص72

الف)

1- چگونه ایمان میان شناخت و عمل پیوند ایجاد می کند ؟

برای اینکه شناخت از یک کار خوب به عمل منجر شود باید از مرحله عقل و ذهن عبور کند و به قلب برسد به گونه ای که قلب آن را باور کند قلب مرکز محبت و شوق است وقتی حقیقتی را باور کرد بدان حقیقت شوق پیدا می کند و همت انسان را به سوی آن بر می انگیزد و بدنبالش به آن عمل اقدام می کند .

 2-بعد ازاین که زیان یک کار را فهمیدیم  قلب ما چه نقشی در ترک آن دارد ؟ مثال بزنید .

باید این شناخت به قلب برسد بطوری که قلب زیان آن را باور کند و بدنبالش نفرت به آن کار در آن ابه آن کار در آن ایجاد شود و بدینوسیله تصمیم بر ترک آن بگیرد . به عنوان مثال شناخت زیان سیگار به تنهایی برای ترک آن کافی نیست زیرا بسیاری از افار که زیان آن را می دانند باز آنرا استعمال می کنند بلکه باید این شناخت به یک باور قلبی تبدیل شود که سیگار زیان دارد آنگاه نسبت به آن نفرت ایجاد شود و بعد عزم بر ترک در انسان ایجاد شود .

ب – استاد شهید مرتضی مطهری در کتاب انسان و ایمان تفاوت های علم و ایمان را بیان کرده است براساس آن کتاب ،تفاوت های گفته شده را در مقابل یکدیگر در جدولی مانند جدول زیر بنویسید .

 

 

علم

ایمان

توانستن

عشق و امید و گرمی بخشیدن

مقصد دادن

جهت د ادن

الهام بخشیدن که چه باید کرد

انقلاب درون

روان را روان آدمیت ساختن

ساختن انسان

زبایی روح

دادن امنیت درونی

 

خوب خواستن

روشنایی و توانایی بخشیدن

ابزار ساختن

سرعت بخشیدن

نمایاندن آنچه هست

انقلاب بردن

جهان را جهان آدمی کردن

ساختن طبیعت

زیبایی عقل

دادن امنیت بیرونی

 

 

اندیشه و تحقیق : درس هشتم ص86

1-چرا حرکت به سوی خدا و کسب سعادت الهی در جوانی و نوجوانی آسان تر از بزرگسالی است ؟

زیرا در سنین بزرگسالی ریشه های اخلاق فاسد در انسان زیادتر می شود و جهاد مشکل تر است ولی در سن جوانی و نوجوانی بواسطه پاکی خود به ملکوت نزدیک تر است و بنابراین تلاش برای اصلاح و خودسازی آسانتر است .

2-به نظر شما مهم ترین نکته در توصیه امام خمینی «ره» به جوانان چیست ؟ چرا ؟

مهم ترین توصیه امام به جوانان این است که : « نگذارید در اصلاح حال خودتان زمان جوانی به زمان پیری بیفتد » زیرا تا قوای جوانی هست تا روح لطیف جوانی هست تا ریشه های فساد در اوو کم است می تواند خودش را اصلاح کند .

3-به نظر شما مهم ترین عامل در تقویت ایمان کدام است ؟ چرا ؟

انجام نیکی ها ، زیرا هر عمل نیک دل را نورانی تر می کند و دل پاک و نورانی به ملکوت خدا نزدیک تر است .

4-به نظر شما چه عاملی در تضعیف ایمان بیشتر موثر است ؟ چرا ؟

انجام گناه مهم ترین عامل تضعیف ایمان است . هر گناه چون غباری صفحه دل را می پوشاند و به اندازه خود مانع رسیدن نور در حقیقت می گردد .

5-چگونه می توان دل را حرم همیشگی خدا کرد ؟

توجه دائمی به خدا و رعایت پاکی چشم و زبان و فکر و خیال و قلب و ...

 

اندیشه و تحقیق :درس نهم ص 98

الف)

1-عزم چه رابطه ای با اختیار دارد ؟

انسان با عزم و اراده ی خود آن چه را در اختیار و انتخاب کرده است عملی می سازد . به همین جهت عزم ظهور گوهر انسانیت یعنی اختیار است .

2-چرا انسان های با اراده و مصمم را دوست داریم و از انسان های بی اراده خوشمان نمی آید ؟

انسان هر صفتی را که نشانه کمال باشد دوست دارد . انسانهای با اراده و مصمم دارای کمالاتی از قبیل ثبات قدم و اعتماد به نفس و صبر و ... هستند از این جهت دوست داشتنی هستند ولی انسانهای بی اراده از این کمالات برخوردار نیستند و ناقصند بنابراین دوست داشتنی نیستند .

ب)

در آیات مبارکه 130 طه ، 17 لقمان ، 60 و 61یس تدبر نموده و بیان کنید هر آیه ناظر کدام یک از مراحل یه گانه عهد است ؟

آیه 130 طه : پس در برابر آنچه می گویند صبر کن و پیش از طلوع آفتاب و قبل از غروب تسبیح و حمد پروردگارت را به جا آور ...

آیه 17 لقمان : پسرم نماز را برپا دار و امر به معروف و نهی از منکر کن و در برابر مصائبی که به تو می رسد شکیبا باش که این از کارهای مهم است .

جواب : مرحله اول

آیه 60 -61 یس : آیا با شما عهد نکردم ای فرزندان آدم که شیطان را نپرستید که او برای شما دشمن آشکاری است !؟ و اینکه مرا بپرستید که راه مستقیم این است .

جواب : مرحله اول

 

اندیشه و تحقیق :درس دهم ص107

1-آیاعلاوه بر عوامل ذکر شده در کتاب عامل یا عوامل دیگری برای تقویت عزم می شناسید ؟ آنها را بیان کنید .

توجه به این مطلب که ما موجودی ابدی هستیم و ما با اعمال نیک خود داریم ابد خود را می سازیم .

توجه به این مطلب که مصایب و مشکلات دنیا زوال پذیر و فانی است و پاداش نیکو در انتظار صابران است

توجه به عزمت(لقاء الله) عزم انسان را جزم می کند .

2-به نظر شما چه عاملی ممکن است تصمیم های زیر را تهدید کند ؟ هر یک را جداگانه بنویسید .

الف ) خواندن نماز های روزانه در اول وقت

ب( مطالعه کتاب های مفید در هرهفته به میزان ساعت

ج ( کمک به نیازمندان از طریق همکاری باموسسات خیریه

الف( بی توجهی به فضیلت نماز اول وقت ، سرگرمی و بازی های بازدارنده ، کاهلی .

ب ( اشتغالات وقت گیر مانند نگاه به فیلم ها ، تنبلی ، عدم عادت به مطالعه .

ج ( صفت رذیله بخل ، قساوت قلب و ترساندن شیطان انسان را از فقر

 

3-چرا امام صادق(ع) می فرماید : « سزاوار است کسی که همت بر کار خیری کرده و در عمل به آن تسریع کند و آن رابه تأخیر نیندازد ؟ »

زیرا شیطان منتظر همین تأخیرها ست تا در این فاصله زمانی انسان را وسوسه کند و به تنبلی کشاند .

 

 

اندیشه و تحقیق : درس یازدهم ص 119

1-چرا مراقبت در ابتدای اجرای هر برنامه ضروری تراست ؟

برای اینکه اطمینان پیدا کنیم که برنامه ما به درستی شروع شده و اجرا می گردد باید با مراقبت تمام کارها را زیر نظر و توجه قرار دهیم . اگر از ابتدا بدون مراقبت انجام شود منجر به انحرافات بزرگ می گردد .

2- بعضی از افراد می گویند : ما اعمال و عباداتی را انجام می دهیم ولی تاثیر آن ها را در خود احساس نمی کنیم . فکر می کنید اشکال کار این افراد در کجاست ؟

باید توجه داشت که هر عمل سه جنبه دارد : 1. اصل عمل 2. کیفیت عمل 3. نیت شخص عامل . گاهی اصل عمل درست انجام شده است اما به کیفیت و نیت عمل توجه نشده است لذا اثر مطلوب را در خود نمی بیند .

3- چه رابطه ای میان مراقبت و محاسبه برقرار است ؟ آیا به یکدیگر وابسته اند ؟

کسی که بخواهد خود را اصلاح کند هر دو را باید رعایت کند ابتدا مراقبت می کند اعمالش مورد رضایت خدا باشد و بعد در آخر روز خود را محاسبه مب کند که آیا به وظیفه عمل کرد یا نه . پس در واقع محاسبه ، آن مراقبت را تکمیل می کند .

4-چرا باید از نیت و قصد خود در هنگام عمل مراقبت کنیم ؟ آیا این موضوع با این سخن پیامبر (ص(  ارتباط دارد که می فرمایند «انما الاعمال بالنیات » ؟

تاثیر یک عمل در تکامل معنوی انسان وابسته به قصد و نیت عمل کننده است . باید از نیت خود در اعمال مراقبت نماییم و نگذاریم کارهای بلند و متعالی آلوده به هدف های پست گردد . بله ، زیرا نیت هر عملی باطن آن عمل است و باطن بسیار مهم تر از ظاهر است . باطن عمل است که برای ما می ماند و در روح مانقش می بندد . از این جهت پیامبر اکرم)ص ( فرمود : ارزش اعمال انسان به نیات آنها بستگی دارد .

 .

5- آسان گرفتن و گذشت چه موقع پسندیده است و در چه صورتی ناپسند است ؟

آسان گیری و گذشت نسبت به خطاهای دیگران پسندیده است و نشانه کرامت و بزرگواری است اما آسان گیری نسبت به اشتباهات خود ، نشانه حقارت و زبونی در مقابل گناه است .

 

 

اندیشه و تحقیق :درس دوازدهم ص 137

1- چرا در میان موجودات فقط انسان است که ممکن است زمان هرز رفته و تلف شده داشته باشد ؟

موجودات دیگر با هدایت غریزی به سوی رفع نیاز خود حرکت می کنند اما انسان باید با فکر و انتخاب خود به رفع نیازهای خود بکوشد که گاهی عواملی مانع می شود و بنابراین امکان دارد عمر تلف شده داشته باشد .

2- مقصوداز این که رسول خدا ( ص) برای مسلمانان اسوه است چیست ؟

یعنی از آنان پیروی کنیم و در این راه هر چه موفق تر باشیم به آن ها نزدیک تر شده و از نور وجودشان بیشتر بهره مند می شویم.

3- داشتن برنامه ونقشه برای زندگی چه فوایدی دارد ؟

انسان در انتخاب مسیرچون از طرح والگو استفاده می کند  گمراه نمی شود . زمان را ازدست نمی دهد . از هدف دور نمی شود و درسریعترین زمان ممکن به هدفش می رسد .

 

اندیشه و تحقیق :درس سیزدهم ص 149

1-توضیح المسائل)) یا ((رساله عملیه چیست و ما چه نیازی به آن داریم ؟

توضیح المسائل کتابی است که در آن فتاوی و نظرات مرجع تقلید جمع آوری شده است و چون در طول روز ممکن است سوالاتی برای ما پیش آید که جواب آنها را نمی دانیم و از طرفی دسترسی به مرجع تقلید نیز مشکل است پس ضروری است که توضیح المسائل در دسترس باشد .

2- وضوی جبیره در چه مواردی و چگونه انجام می گیرد ؟

اگر جایی از محل وضو زخم باشد و روی آن بسته باشد و امکان بر داشتن آن در هنگام وضو نباشد باید با دست تر به هنگام وضو روی آن چسب یا باند کشید .

3- عوامل مختلفی در علاقه ما به نماز و نیایش در مقابل پروردگار دخالت دارند.آن عوامل را مشخص کنید و درباره هر یک توضیح دهید .

1 -از نظر قرآن عالم وجود یکسره درحال تسبیح و نماز پروردگار است نماز خواندن انسان هماهنگی با همه هستی است . دانستن این مطلب شوق انسان را به نماز زیاد می کند .

2-وجود ما و استعداد های ما ، نعمتهایی است که خدا بما داده است و تماز تشکر از خدا در مقابل این نعمت هاست توجه به این مطلب در علاقه انسان به نماز موثر است .

3- یکی از فواید بزرگ نماز این است که انسان را از زشتی ها باز می دارد اگر زندگی مجرمین و جنایتکاران را بررسی کنیم خواهیم دید که اهل نماز نبوده اند . توجه به این اثر نیز در علاقه ما به نماز موثر است .

4-اگر انسان شیرینی و لذت مناجات با خدا را بچشد به نماز علاقه مند می شود درک این شیرینی به واسطه حضور قلب در نماز است . عوامل حضور قلب عبارتند از : خواندن نماز دز اول وقت ، شرکت در مسجد و جماعت ، پرهیز از خواندن در جاهای شلوغ و نامناسب ، توجه به اذکار و عبارات نماز .

 

در س چهاردهم  اندیشه وتحقیق  ندارد

 

درس پانزدهم ص 167

اندیشه و تحقیق :

آیا شناخت خانواده دوست تاثیری در انتخاب او دارد ؟ چرا ؟

آری معمولا تربیت خانوادگی در شخصیت انسان موثر است و افراد پاک و لایق در خانواده های پاک تربیت می شوند . لذا شناخت خانواده دوست برای انتخاب او مفید است .

 

اندیشه وتحقیق درس شانزدهم ص179

1- پیام های اصلی این درس را ذکر کنید .

 

 

2- یک انسان اهل کار وتلاش از نظر شخصیتی چه تفاوتی با انسان کم تحرک وبیکاره دارد ؟

 

3- چرا امام صادق (ع ) به کسی که تقاضا کرد به جای ایشان کار کند ، فرمود دوست دارم خودم برای کسب روزی رنج بکشم و آفتاب بخورم ؟

 

 

                     *******************************************************

سوالات مفهومی دین وزندگی 2



سوالات مفهومی دین وزندگی 2درس1-4

 

سوالات دین وزندگی 2 درس 5-8

 

سوالات دینی وزندگی درس9-12