فشرده قرآن عظیم(حتماببینید)



بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ () الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ () مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ () إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ () اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ () صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ ()



پیامبر خدا صلوات الله و سلامه علیه درحدیثی قدسی می فرمایند:
«خداوند بلندمرتبه می فرمایند: نماز(یا سوره ی فاتحه) را بین خودم و بنده ام به دو نصف تقسیم نموده ام و برای بنده ام چیزی است که درخواست کند. پس هنگامی که گفت الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ خداوند می گوید بنده ام مرا حمد گفت. و هنگامی که گفت الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ خدا می گوید : بنده ام خوبی مرا بیان کرد و هنگامی که گفت مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ خداوند می گوید: بنده ام مرا به بزرگی یاد نمود. یا می گوید: بنده ام کارهایش را به من واگذار نمود. وهنگامی که گفت إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ خداوند می گوید :این بین من و بنده ام هست و آنچه بنده ام بخواهد به او می دهم. هنگامی که گفت اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ () صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ خداوند می گوید این برای بنده ام هست و آنچه درخواست نمود به بنده ام دادم.(صحیح مسلم-کتاب الصلاة- بَاب وُجُوبِ قِرَاءَةِ الْفَاتِحَةِ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ)
برادران مسلمان ! در این قسمت می خواهیم مختصری در مورد با عظمت ترین سوره ی قرآن سخن بگوییم سوره ای که پیامبر خدا فرموده اند: « قسم به آنکه جانم در دست اوست؛ خداوند ، نه در تورات و نه در انجیل و نه در زبور و نه در قرآن همانند این سوره را نازل ننموده اند همانا این سوره سبع المثانی است.»مسند احمد –مسند ابی هریرة- ش8328
این سوره مزین به نامهایی دیگر از جمله فاتحة الکتاب ، أم الکتاب ،أم القرآن و القرآن العطیم و الحمد می باشد که هر کدام گویای زوایایی از عظمت این سوره می باشند.
سوره ی فاتحه سوره ای است که تأثیرات عجیبی دارد و به این خاطر ما شبانه روز، بارها و بارها آن را تکرار می کنیم،اما حیف که به معانی و أهداف و دروس عظیم این سوره توجه کافی نداریم.کدامیک از ما است که هرگاه این سوره را در نماز می خواند بیاد بیاورد که مستقیما با خدا در حال سخن گفتن است و خداوند پاسخ او را می دهد؟
پس بیایید به این سوره برگردیم و نظری تازه در این سوره بیفکنیم تا این سوره راهنمای ما تا قیامت شود.
ابتدای سوره را با نام الله شروع می کنیم و از آن تبرک می جوییم ، اسم الله عظیمترین اسمی است که هرگاه انسان به آن متوسل شود و چیزی بخواهد به او داده می شود و مورد اجابت قرار می گیرد و رحمان به رحمت بیکران خداوند بر همه ی موجودات أعم از انسانها و جنیان، مسلمان و کافر و ... در این دنیا اشاره می نماید و رحیم ،اشاره به رحمتی است که خاص بندگان مؤمن خدا می باشد.
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ() الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ (): در این آیات بنده اقرار می کند که تمامی حمد و سپاسها مخصوص خداوند است که در هر لحظه به جهانیان توجه دارد و آنها را پرورش می دهد و مربی همه ی موجودات است و رحمتش بر همه سایه افکنده است.
شکر و سپاسگداری نمودن خداوند به سه گونه است که یک بنده باید به هر سه توجه داشته باشد:
اولا شکرگذاری قلبی: بنده باید همیشه نعمتهایش را از جانب خدا بداند چنانکه خداوند می فرماید: «ومابکم من نعمة فمن الله:هر نعمتی که شما دارید از جانب خدا است» و زمانی که این را درک کرد ، دلش پر از محبت خداوند می گردد.
ثانیاً شکرگذاری زبانی : یعنی بنده همواره زبانش به یاد خدا و تسبیح و حمد گویی خداوند مشغول باشد.
ثالثاً شکرگذاری عملی : یعنی بنده از تمامی نعمتهایی را که خداوند در اختیارش قرار داده در راه طاعت خدا استفاده نماید و در گناه قرار ندهد و این شکر گذاری حقیقی است چنانکه شاعر می گوید: دو صد گفته چون نیم کردار نیست.

مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ : در این آیه بنده بیاد می آورد که روزی در پیش دارد که باید حساب پس دهد و در مقابل کارهایش جوابگو باشد و آن روز، روزقیامت است، روزی که فرمانروا (ملک) و صاحب (مالک) آن صحنه فقط خدا است و همچون دنیا نیست که کسی جرأت داشته باشد ادعای فرمانروایی یا تملک کند بلکه همه از هیبت خداوند خاموش گشته اند.
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ: اینجا است که بنده می داند که تنها راه نجات از سختیهای آن روز پرستش خالصانه ی خدا است و در این مسیرش فقط باید از خدا کمک بخواهد.
در این آیه نکات بسیار ظریف و قابل تأملی نهفته است:
• آیات قبل خداوند به در سیاق غایب قرار داشت اما اینجا سیاق قبل به هم زده شد و به صورت مخاطب آمد یعنی به جای اینکه بنده بگوید او را می پرستیم ، می گوید تو را می پرستیم و از تو کمک می خواهیم.این تغییر سیاق می خواهد بفهماند که بنده در ارتباطش با خدا نیاز به هیچ واسطه ای ندارد و خداوند از رگ گردنش به او نزدیکتر است، بلکه این واسطه ها هستند که اگر به وجود آیند ، کم کم رشد نموده و تبدیل به بتی در مسیر بندگی می شوند. پس بهانه ی استفاده از واسطه جهت نزدیک شدن به خداوند مردود و تکرار سخن مشرکان است که می گفتند : « مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِیُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى:آنها را نمی پرستیم مگر به خاطر اینکه ما را به خدا نزدیک نمایند»(زمر-3)
• در این آیه و آیات بعد بندگان با ضمایر جمع با خدایشان سخن می گویند، یعنی به جای آنکه بگوییم «تورا می پرستم...» می گوییم «تورا می پرستیم» حتی اگر به تنهایی سوره را بخوانیم هم فرقی ندارد و رمز این نکته در آنست که خدا کارها و عبادات ما را با جماعت دوست دارد و گوشه گیری و دور شدن از جامعه را حتی در عبادت هم نمی خواهد.
• رمز موفقیت در کارهایمان ، کوشش و تلاش همراه با کمک خواستن از خداوند است یعنی از ما حرکت و از خدا برکت و موفقیت است و این آیه به هر دو قسمت اشاره می کند و مضمون حدیث رسول خدا (ص) نیز همچنین است که هیچ بنده ای تنها با عملش به بهشت نمی رود بلکه رحمت و بخشش خداوند عمل بنده را دربر می گیرد و بنده به پیروزی ابدی می رسد.
• همیشه برای رساندن یک معنا، جمله ای بهتر است که با کلمات کمتر بیان شود پس چرا به جای «إیاک نعبد وإیاک نستعین» نیامده است «نعبدک ونستعینک»؟ جواب : ایاک نعبد وإیاک نستعین دلالت بر حصر می دهد یعنی عبادت و کمک خواستنمان فقط از خدا است نه از کسی دیگر ، پس در زندگیمان توجه کنیم که از غیر خدا طلب کمک معنوی نکنیم و همیشه «یا الله» برزبانمان باشد نه کسی دیگر.

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ () صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ () :
و در آخر بنده بهترین خواسته ها را از بهترین اجابت کنندگان می خواهد؛ یعنی هدایت به راه راست و کسانی که به آنها نعمت داده است را از پروردگار طلب می کند و واضح است که مقصود از نعمت در اینجا آب و غدا و امکانات زودگذر دنیوی نیست ، بلکه ایمان و عمل صالح است که پیامبران و راستگویان و شهیدان و نیکوکاران بهرمندترین افراد از این نعمت بودند چنانکه خداوند می فرماید: وَمَن یُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُوْلَئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِم مّنَ النَّبِیّینَ وَالصّدّیقِینَ وَالشُّهَدَاء وَالصَّـالِحِینَ وَحَسُنَ أُولَئِکَ رَفِیقاً [النساء:69].

همچنین از دو راه به خدا پناه می برد که در آن دو راه قرار نگیرد و آن دو راه یکی عمل ناشایست نمودن با وجود داشتن علم و هدایت است و دیگری جهالت و نداشتن دانش ، زیرا از آیات و احادیث چنین بر می آید که نمونه بارز کسانی که شامل «مغضوب علیهم» می شوند یهودیان هستند زیرا ایشان با وجود اینکه صفات پیامبران در کتابشان آمده بود و راه هدایت را می شناختند ، پیامبران را می کشتند و حاضر به پیروی از راه صحیح نبودند چنانکه خداوند درباره ایشان می فرماید: « وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَانُوا یَکْفُرُونَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ النَّبِیِّینَ بِغَیْرِ الْحَقِّ ذَلِکَ بِمَا عَصَوْا وَکَانُوا یَعْتَدُونَ (61بقره)»

و نمونه بارز «ضالین» هم نصاری هستند زیرا کتاب آسمانی خود را از دست دادند و پیرو دست نوشته های خود شدند که هر چند به آن عمل می کردند ، چیزی جز گمراهی نبود چنانکه خداوند درباره ایشان می فرماید: « قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَأَضَلُّوا کَثِیرًا وَضَلُّوا عَنْ سَوَاءِ السَّبِیلِ [المائدة: 77].»
پس هر چه در این سوره تأمل کنیم به عظمت این سوره بیشتر پی می بریم و این سوره در واقع فشرده ی تمامی قرآن را در خود نهفته است.