سوالات تشریحی با پاسخ نامه دین و زندگی چهارم
درس اول : هستي بخش
1- ترجمه ي عبارات قرآني زير را بنويسيد .
الف) يا ايها الناس - اي مردم ب) والله هو الغني الحميد - خداوند بي نياز و ستوده است ج)و يات بخلق جديد - و خلقتي جديد مي آورد
2) برترين حق و حقيقت چيست ؟چرا؟
خدا - چون همه موجودات حق بودن خود را از او مي گويند
3) هرموجودي حق بودن خود را از چه كسي مي گيرد؟ خدا
4) قرآن كريم براي معرفت عميق تر به خداوند چه راهي را معرفي نموده است ؟
درك نيازمندي جهان به خدا
5)حقيقت وجود وهستي مخلوقات جهان چگونه است ؟
همه ی موجودات در هستی خود وابسته به ذات حق هستند
6) اگر چيزي وجودش ازخودش نباشد چگونه موجود مي شود ؟
بايستي موجود ديگري به او وجود و هستي ببخشد
7) درچه صورتي يك موجود براي موجود شدن به ديگري نيازمند نيست ؟
درصورتي كه ذاتش با هستي و وجود مساوي باشد
8) معيارو ملاك نيازمندي موجودات به هستي بخش چيست ؟
متكي نبودن آنها به خودشان (فقر ذاتی )
9) براي اثبات نيازمندي جهان هستي به خداوند يك استدلال بنويسيد .
مقدمه اول : هيچ يك موجودات جهان به خود متكي نيست و همه وابسته اند
مقدمه دوم : هرموجودي كه وجودش درخودش نباشد براي بوجود آمدن به ديگري نيازمند است (ذات نايافته ازهستي بخش كي تواند كه شود هستي بخش )
نتيجه : پس تمام موجودات جهان براي پيدايش و بوجود آمدن محتاج خدا هستند .
10) آيا نيازمندي موجودات به خداوند تنها درمرحله اي (به وجود آمدن ) است ؟چرا؟
خير چون موجودات جهان دربقا و ماندگاري نيزوابسته به ذات حق هستند
11) رابطه خدا با مخلوقات چگونه رابطه اي است ؟
مانند رابطه شعاع نورو منبع نور
12)منظوراز عبارت (خداوند نور هستي ) چيست ؟
نور وجود درجهان وابسته به خداست
13) كدام معرفت برتر و عميق تر نسبت به خداست كه براي جوانان در دسترس و امكان پذير است ؟ اين كه انسان در پشت پرده ظاهر و در وراء هر چيزي خدا را ببيند
نکات
ü چون خداوند غنای ذاتی دارد. هیچ کس نمی تواند وجود او را بگیرد
ü برترین حق و حقیقت خداست و هر موجودی حق بودن خود را از او می گیرد.
ü تنها موجودی برای بوجود آمدن نیازمند نیست که خودش و ذاتش ، با وجود مساوی باشد. و نیستی در او راه نداشته باشد در این صورت آن موجود دیگر پدیده نیست که نیازمند پدید آورنده باشد .
ü آفریننده این جهان مستقل، قائم به ذات است و هستی از او جدا نمی شود.
ü انسان هر چه در مراتب کمال پیش رود باز هم نسبت به خدا فقیر است.
ü درک نیازمندی جهان به خدا به معرفتی عمیق محتاج است به خاطر همین قرآن راه های مختلف را نشان می دهد
ü هر موجودی پیش از آنکه نمایشگر خود باشد ، نمایش دهنده ذات خالق خویش است.
ü تجلی خداوند و مشهود بودن او ، بوسیله موجودات است
ü یار به پرده از در و دیوار در تجلی است یا اولی الابصار
ü به صحرا بنگرم صحرا تو بینم به دریا بنگرم دریا تو بینم
ü این همه عکس می و نقش نگارین که نمود یک فروغ رخ ساقی است که در جام افتاد
ü امام علی (ع) می فرماید : ما رَایتُ شَیئاً اِلا وَ رَایتُ اللهَ قَبلَهُ وَ بَعدَهُ وَ مَعَهُ هیچ چیز را ندیدم مگر این که خدا را قبل از آن و بعد از آن و با آن مشاهده کردم ( دلی کز معرفت نور و صفا دید به هر چیزی که دید اول خدا دید. )
- خدا را از پشت پرده ظواهر دیدن نیازمند معرفتی عمیق است و هدفی است امکان پذیر بخصوص برای جوانان ( تو مگو ما را بدان شه بار نیست با کریمان کار ها دشوار نیست)
- در پیش گرفتن مسیر معرفت معلول دوری از گناه و انجام عمل نیک است انسان را به این نتیجه می رساند که :
این همه عکس می و نقش نگارین که نمود یک فروغ رخ ساقی است که در جام افتاد
- یکی از راه های کسب معرفت عمیق تر نسبت به خدا ، درک نیازمندی جهان در هستی خود به خداست .
- همه ماوجود خدا را در خود می یابیم(یعنی فطرتاً و ذاتاً قادر به درک خدا هستیم .
- بستر اصلی حرکت به سوی معرفت الهی ، پاکی و صفای فطری قلب است .
درس دوم : يگانه بي همتا
1. معناي توحيد چيست ؟ و اعتقاد به توحيد به چه معناست ؟
يگانگي - اعتقاد به يگانگي خدا
2. مراتب توحيد را فقط نام ببريد .
توحید در خالقیت - توحید در ربوبیت – توحید عملی
3. توحيد در خالقیت را تعريف كنيد :
خداوند تنها مبدا و خالق جهان است - او در کار آفرینش شریک و همتایی ندارد – جهان از اصل های متعدد پدید نیامده بلکه از یک اصل و مبدا پیدی امده است
4. منظور از شرك خالقی چيست ؟ با مثال بنويسيد
اعتقاد به دويا چند خداي مستقل برای خلقت جهان - اعتقاد به خداي باران ، باد ، نور ، ظلمت اعتقاد به چند خداي متعدد كه ذات آن ها از هم جداست - اعتقاد به خدای خیر و شر
5. منظور از توحيد ربوبی چيست ؟
جهان یک صاحب اختیار دارد – تدبیر همه امور هستی به دست اوست – تدبیر و پرورش همه موجودات به دست اوست - او جهان را اداره می کند و به سوی مقصدی که برای آن تعیین کرده هدایت می کند
6. منظور از شرك ربوبی چيست ؟
اعتقادبه اينكه انسان ها در تدبیر امور و كارها مستقل از خدا هستند اگر انسان در کنار ربوبیت خدا برای خود یا سایر مخلوقات حسابی جدا گانه باز کند و فکر کندکه می تواند مستقل از خدا امور را تدبیر کند .
7. آیا اگر کسی شفای مریض خود را از پیامبر یا سایر اولیا دین بخواهد دچار شرک نشده است ؟ دلیل خود را ذکر کنید صفحه 17
8 – چند نکته در مورد توحید بنویسید
توحید : یعنی یگانگی و بی همتایی و اعتقاد به توحید یعنی اعتقاد به یگانگی خدا و قائل نشدن شریک برای اوست
ü توحید مهم ترین اعقاد دینی و پایه و اساس دین است و بدون آن هیج اعتقاد دیگری اعتبار ندارد
ü نگرش توحیدی بر تمام آیات قرآن سایه افکنده و مانند روحی در پیکره دین و معرفت دینی حضور داشته و به تمام معارفِ دین حیات بخشیده است
ü توحید ، محور و روح زندگی دینی است ( و شرک ، محور و روح زندگی غیر دینی است)
درس سوم : حقيقت بندگي
1. هريك از عبارات زير به كدام يك از انواع توحيد اشاره دارد؟
الف- سرچشمه ي خوبي ها و زيبايي هاخداست :ذاتي
ب- تنها وجود مستقل خداست : افعالي
ج- انسان خدا را به يگانگي مي شناسد : ذاتي
د- تنها مدير و مالك و سرپرست جهان خداست : افعالي
2. با درك كدام اعتقادات انسان به اين نتيجه مي رسد كه تنها بايد خدا را اطاعت كند؟
اعتقاد به توحيد نظري
3. اگر اطاعت از غير خدا نابجا و غلط است چگونه مي توان از پيامبر (ص) و جانشينان بزرگوار آن حضرت اطاعت كرد؟
اطاعت از پيامبر همان اطاعت از خداست
4. چرا اطاعت از رسول خدا و جانشينان بزرگورا آن حضرت لازمه ي توحيد عملي است ؟
زيرا حكم و فرمان الهي از طريق رسول خدا و جانشينان بزرگوار آن حضرت به مردم مي رسدو بدون اطاعت از معصومین نمی توان از خدا اطاعت کرد
5. منظوراز توحيد عملي چيست ؟(مقصود ازتوحيد درعبادت چيست ؟)
ü انسان فقط خداي يگانه را پرستش كند و كارها و رفتارهاي خودرا به قصد اطاعت از او و براي كسب رضايت او انجام دهد .
6- انسان موحِّد كيست ؟ و داراي چگونه شخصيتي است ؟
انسان موحِّد كسي است كه تلاش مي كند فقط خدارا بپرستد و از او اطاعت نمايد او مي كوشد كشش ها و تمايلات دروني و تصميم ها و فعاليت هاي خودرا به گونه اي سامان دهد كه دريك هماهنگي مناسب سمت و سوي خدايي بگيرند و برمحور بندگي او باشند .
7- تفاوت شرك جلي با شرك خفي درچيست ؟
شرك خفي - 1) تبعيت انسان از غير خدا 2)پيروي فرد ازهواي نفس 3) كسب رضايت ديگران به جاي خدا
شرك جلي- شخص آشكارا خداي ديگري غيراز الله بپرستد
- دوانسان موحِِّد و مشرك را با يكديگر مقايسه كنيد ؟
انسان مشرک : از آنجا كه انسان مشرك تحت سلطه تمايلات و خواسته هاي متضاد نفساني خود و ديگران قرار دارد و فردي است چند شخصيتي با جهت گيري متفرق و سمت و سوهاي پراكنده و درخدمت معبودهاي گوناگون كه هرکدام از اين معبود ها او را به سويي مي كشد و در درونش ستيزه پايان ناپذير به وجود مي آورد و آرامشش را سلب مي كند
انسان موحِّد : كسي است كه تلاش مي كند فقط خدارا بپرستد و از او اطاعت نمايد او مي كوشد كشش ها و تمايلات دروني و تصميم ها و فعاليت هاي خود را به گونه اي سامان دهد كه دريك هماهنگي مناسب سمت و سوي خدايي بگيرند و برمحور بندگي او باشند .
9. منظور از توحيد عملي دربُعد اجتماعي آن چيست ؟
يگانه و يكپارچه شدن نظام اجتماعي درجهت خداوند و اطاعت همه جانبه او
10. بُعد اجتماعي توحيد عملي چگونه تحقق مي يابد ؟
اگر افراد بكوشند كه در روابط خود با يكديگر به جاي خواسته ها و تمايلات خود فرمان الهي را حاكم كنند و مناسبات سياسي و اقتصادي وروابط فرهنگي و مبتنی براحكام الهي و درجهت رضاي او تنظيم نمايند بُعد اجتماعي توحيد عملي تحقق مي يابد .
11. منظور از شرك اجتماعي چيست ؟ و چه پيامدهايي دارد ؟
هريك از افراد تمايلات دنياي خودرا دنبال كنند منافع فرد محور فعاليت هاي اجتماعي قرار مي گيرد تفرقه و تضاد جامعه را فرا مي گیرد و امكان رشد و تعالي از بين مي رود - اين نوع شرك يعني حاكميت طاغوت ودستورات طاغوت
12 – تشابه و تناسب توحید عملی در بعد فردی و اجتماعی را بنویسید
12. تفاوت ميان توحيد نظری با توحيد عملي در چيست ؟
توحيد نظری ( توحید در خالقیت و در ربوبیت ) بيانگر نظر و اعتقاد يك انسان متعهد درباره خداوند است به همين دليل همه آن ها از نوع توحيد نظري هستند اما توحيد درعبادت مربوط به جلوه توحيد دراعمال و رفتار ماست از اين رو توحيد عملي نيز ناميده شده است
13. چرا توحيد درعبادت توحيد عملي ناميده مي شود ؟
توحيد درعبادت مربوط به جلوه توحيد دراعمال و رفتار ماست از اين رو توحيد عملي نيز ناميده شده است
14. به چه جهت كلمه لا اله الا الله دژدربرابر گناه است ؟
چون ايمان قوي تر نسبت به اين كلمه باعث دوري از گناه مي شود
15. عبارت لا اله الا الله دربردارنده ي چه چيزهايي است ؟
دربردارنده تمام مراتب توحيد و همه ابعاد شخصيتي يك انسان موحد است
16-چه چيزهايي سبب شده كه انسان امروز درعين پذيرش توحيد ازخدا غافل باشد؟
بشرامروز سرگرم هيجان هاي كاذب و بدون پشتوانه شده است
17. چگونه مي توان از توحيد نظري به توحيد عملي رسيد ؟
هنگامي كه از مرحله ي شناخت ذهني به ايمان قلبي برسد
18. فقدان فرصت تامل درجهان خلقت چه تاثيري در افراد دارد؟
سبب شده است كه انسان ها همواره از خداوند غافل باشند و خدا در قلب آنها جايگاهي نيافته باشد
19 – معیارهای شرک در دنیای امروز را بنویسید
ü داشتن ارباب های بجز خداوند و روی آوردن به جهتی غیر از جهت خدا
ü پذیرش سرپرستی و عبودیت کسانی بجز خدا
ü خارج کردن خداوند از محوریت زندگی
20 - ریشه بت پرستی و شرک در دنیای جدید را بنویسید
ü وارد نشدن دین در متن زندگی افراد
ü اصل قرار دادن تمایلات دنیای و نفسانی
درس چهارم :درمسیر اخلاص
1. زندگي انسان صحنه ي نزاع و انتخاب بين چه جهت هايي است ؟ درخواست خداوند از انسان درنزاع هميشگي وي درزندگي چيست ؟
انسان همواره برسردوراهي بندگي خداوند يا بندگي هواي نفس و شيطان قرار دارد.
خداوند از ما مي خواهد از عبادت شيطان دور شويم و به بندگي خدا در آييم
1. خواست خداوند از انسان دربندگي كردن چگونه دروجود او نهاده شده است ؟
اين خواست را خداوند به صورت يك گرايش در خلقت و فطرت ما قرار داده و به وسيله پيامبر الهي وكتاب هاي آسماني ما را به سوي آن راهنمايي نموده است .
2. اخلاص دربندگي به چه معناست؟
اخلاص دربندگي به معناي يگانه شدن انسان براي خداست - جهت گیری های انسان سمت و سوی الهی پیدا کند - همه کار ها فقط برای رضای خدا و تقرب به او انجام پذیرد و هوای نفس و شیطان در آن راه نداشته باشد
3. ميزان اخلاص انسان چه تاثير ونتيجه اي براي او دارد ؟
به هر ميزان كه درجه اخلاص انسان بيشتر باشد مقامش نزد خدا گرامي تر و درجه اش در بهشت بالاتر است
4. حُسن فاعلي و حُسن فعلي را با مثال توضيح دهيد .
درانجام هر عمل هم بايد نيت خالص الهي داشت و هم بايد مطابق با شكلي كه خدا فرمان داده است انجام شود شرط اول را حُسن فاعلي و شرط دوم را حُسن فعلي مي نامند .
حسن فعلی و حسن فاعلی به چه چیز هایی تشبیه شده است ؟
منظور حدیث « نیه المومن خیر من عمله » چیست؟
5. اولين ثمره ي اخلاص چيست ؟با مثال توضيح دهيد ؟
عدم نفوذ شيطان درانسان و ياس او از فرد با اخلاص است مثل داستان حضرت يوسف و زليخا همسر عزيز مصر
6. شيطان توان فريب چه كساني را ندارد ؟
شيطان نيز در پيشگاه خداوند اقراركرده كه توانايي فريب مومنان با اخلاص را ندارد
7. شش مورد از ثمرات اولیه اخلاص دربندگي را نام ببريد.
1-احساس اطمينان و آرامش دروني 2- زندگي سالم و به دور از فساد
3- احساس لذت واقعي از زندگي خود 4- نجات از دغدغه ها و اضطراب ها
5- كسب زيبايي هاي معنوي درعين بهره مند مطلوب از لذت هاي دنيا
- ثمرات عالیِ اطاعت خالصانه از خدا را بنویسید
ü بی نیازی کامل نسبت به غیر خدا
ü زندگی جاویدان بدون مرگ معنوی
ü قدرت معنوی بیکران
8. بنا به فرمايش رسول خدا (ص) در ازاي بندگي به فرزندان آدم چه وعده اي داده است ؟ ( ثمرات عالی اخلاص )
الف- بي نياز ي از ديگران ب- عدم مرگ معنوي ج- قدرت معنويت بيكران
9. بالاترين ثمره اخلاص دربنــدگي چيست ؟
ديدار محبوب حقيقي و تقرب به پيشگاه كسي است كه معبود عالميان است
- راه های رسیدن به اخلاص و تقویت آن را نام ببرید
• تقویت روحیه حق پذیری
• افزایش معرفت به خداوند
• راز و نیاز با خدا
• یاد معاد و روز قیامت
• اهتمام به عمل صالح
10. تقويت روحيه حق پذيري را به عنوان عاملي براي تقويت اخلاص بررسي نماييد .
اولين قدم براي ورود به بندگي و اخلاص حق پذيري است كسي كه درمقابل حق تسليم و خاضع است به آساني وارد مسيربندگي مي شود وبه سرعت راه موفقيت را مي پيمايد
11. افراد حق پذير را با پيروان هوي و هوس مقايسه كنيد .
افراد حق پذيرتابع دليل هستند ووقتي عقل آنان حقيقي راه يافت به دنبال آن مي روند اما كساني كه به جاي پيروي از عقل ازهوي و هوس پيروي مي كنند وقتي خيرخواهي اطرافيان و دوستان را مي شوند دست به افكار مي زنند و مي گويند دلم نمي خواهد
12. دوندايي كه دل را به سوي خود دعوت مي كند چيست ؟
ندايي از عقل - ندايي از هوس
13. افزايش معرفت به خداوند را به عنوان عاملي براي تقويت اخلاص بررسي كنيد ؟
به هرميزان كه معرفت و ايمان ما به خداوند بيش تر شود و اورا عميق تر بشناسيم انگيزه ي ما براي عبوديت وبندگي نيز افزايش مي يابد. دعوت قرآن كريم به تفكر و تعقل درآيات و نشانه هاي الهي به همين مقصود است
14. قرآن كريم به منظور افزايش معرفت به خداوند چه توصيه اي دارد ؟
تفكر و تعقل درآيات و نشانه هاي الهي
15. رازو نياز با خداوند وكمك خواستن از او را به عنوان عاملي براي تقويت اخلاص بررسي نماييد
نيايش با خداو عرض نياز به پيشگاه او محبت خداوند را درقلب تقويت ميكند غفلت را كنار مي زند و انسان را از امدادهاي او بهره مند مي كند درميان مناجات ها ودعاها نماز جايگاه ويژه دارد نماز عبادتي است كه خداوند خود به ما آموزش داده است و از ما خواسته كه با او اين گونه سخن بگوييم
16. نيايش با خدا وعرض نياز به پيشگاه او چه ثمرات و نتايجي دارد ؟
نيايش با خدا و عرض نياز به پيشگاه او ، محبت خداوند را درقلب تقويت ميكند – غفلت را كنار مي زند و انسان را از امدادهاي او بهره مند مي سازد
17. هدف هاي برپايي نماز را بنويسيد ؟
مداوم مارا به ياد خدا مي اندازد وحضور اورا درزندگي ما تقويت ميكند
18. ياد معاد وروز حساب را به عنوان عاملي براي تقويت اخلاص بررسي نماييد.
يكي از راه هاي بسيار موثر براي تقويت عبوديت و ا خلاص توجه به اين حقيقت است كه همه ما حيات جاودانه اي در پيش داريم كه كيفيت و چگونگي آن درهمين جهان و به دست خود ما تعيين مي شود
19. انجام عمل صالح را به عنوان عاملي برا ي تقويت اخلاص بررسي نماييد .
اهتمام به عمل صالح : قرآن كريم غالبا ايمان را قرين عمل صالح معرفي نموده و اين بدان معناست كه انسان وقتي مسيرحق و حقيقت را شناخت پاي درميدان عمل مي گذارد و با هيچ گاه بهانه اي دست از كار و تلاش و مجاهدت برنمي دارد عمل صالح انسان را پرورش ميدهد و وجودش را خالص مي سازد خداوند نيز ادامه مسير را به او نشان مي دهد و هدايتش مي كند
20. با توجه به آيه ي والذين جاهدوا فينا لَنَهدِيَنَْهُم سُبُلَنا و ان الله لَمَعَ المُحسِنينَ) بگوييد اگر كسي اهل عمل باشد چه عنايتي به او مي شود
- تلاش در راه موفقيت باعث باز شدن دروازه هاي پيشرفت به روي انسان مي شود
درس پنجم :قدرت پرواز
1. حقيقت اختيار چيست ؟ آيا اين حقيقت قابل انكار است؟ توضيح دهيد
توانایی انتخاب و گزینش – قرار گرقتن در برابر چندین کار و چندین راه – توانایی بر انجام و ترک یک کار
اختیار يك حقيقت وجدانی و مشهود و غيرقابل انكار است كه هركسي آن را در خود دارد حتي انكار كننده ، در مقام بحث از آن بهره مي برد
2. نشانه هاي وجود اختيار را نام ببريد .
1-تفكر و تامل - اندیشه کردن در کار ها و سنجش و دچار تردید شدن و گزینش یکی از راه ها
2-احساس رضایت و خرسندي پس از انجام كار و گاهی احساس پشيماني از انجام کار نشانه ی اراده و تصمیم عاقلانه و اختیاری است
4-مسئوليت پذيري – مورد تشویق یا کیفر قرار گرفتن - برقراری عهد نامه ها و شکننده عهد و پیمان را مستحق مجازات دانستن
همه ی این موارد نشانه وجود اختیار و قدرت انتخاب در انسان است
3. فوايد آگاهي و توجه ما به اختيار را بنويسيد (4مورد)
1 - احساس هويت 2-اعتمادبه نفس خودباوري بالا 3-احساس مسئوليت 4-در صدد جبران اشتباهات برآمدن جبران
4. اين پنداركه سرنوشت انسان بدون اختيار رقم مي خورد و اراده انسان جايگاهي ندارد(اعتقاد بر جبر)چه پيامدهایي دارد ؟
مانند ويروس فلج ، تحرك و سازندگی و نشاط را ازجامعه مي گيرد ، فرصت رابراي زورگويان و تجاوزكاران فراهم ميكند که قدرت و ثروت بدست آمده را موهبت الهی ( سرنوشت و تقدیر ) معرفی می کنند و مظلومان و محرومان هم به خود حق اعتراض نمی دهند چون می پندارند اعتراض به خواست الهی و تقدیر است
5. اختيار به معناي آزادي مطلق كه پنداري ويرانگر است را توضيح دهيد ونتايج آن را بنويسيد .
اعتقاد به آزادي مطلق یعنی محور قرار دادن خواست خود بدون توجه به عواقب آن و حتی نادیده گرفتن قوانین طبیعت است ، و باعث تخريب شخصيت خود و نابساماني اجتماعي و آسيب به طبيعت مي شود
6. زمينه ساز شكوفايي اختیار چيست و دو گام براي رسيدن به اين معرفت کدامند ؟
دوري پندارهاي نادرست (جبر و اختيار مطلق ) و درك صحيح از نظام حاكم برجهان خلقت
الف ) اعتقاد به خداوند حکیم – مهمترین گام این است که بدانیم خدا با حکمت خود جهان را خلق کرده و آن را تدبیر می کند و همه حوادث جهان در یک چهارچوب سامان دهی شده و قانون مند اتفاق می افتد و هر حادثه ای با هدف معین اتفاق می افتد - این اعتقاد همچنان به انسان اطمینان می بخشد که کشتی جهان دارای ناخدایی است که با علم و قدرت خود آن را اداره می کند و احتمال نابودی آن نیست
ب ) قانون مند بودن جهان - انسان باشناخت قانون مندی های جهان می تواند نیاز های خود را برطرف کند و با فعلیت و شکوفایی استعداد ها پله های کمال را بپیماید
7. معاني هريك از واژه هاي (قضا ) و (تقدير) را بنويسيد
قضا : انجام دادن .پايان دادن – حكم كردن – حقيقت بخشيدن قدر: اندازه گرفتن ، حدود چيزي را معين كردن
8. موجودات جهان از كدام جهات قضا و قدر الهي محسوب مي شوند ؟
قضا : تمام موجودات جهان با حكم الهي حتمیَّت مي يابند و ايجاد مي شوند
قدر : خداوند حدود و اندازه ويژه گي موقعيت مكاني وزماني همه موجودات را تعيين مي كند .
9. منظور اميرالمومنين از اين جمله كه (از قضاي الهي به قدرالهي پناه مي برم )چيست ؟
حركت علي (ع) از زير ديوار كج و زير ديوار سالم نشستن نشان پناه بردن از قضاي حتمي به قَدَر اوست ، ريختن ديوار كج براساس قضاي الهي است كه با تقدير خاص آن ديوار ( كج بودن ) متناسب است اگر تقدير ديوار ، مستقيم و محكم باشد قضاي ديگري برآن مترتب مي باشد
10. نقشه ي جهان خلقت و خلق موجودات را ازنظر ارتباط با قدر الهي بررسي كيند
- جهان خلقت و ریزه کاری ها و قانون مندی ها یش نقشه حساب شده دارد ( قدر)
- جايگاه و نقش هر موجود درنظام خلقت ويژگي و حدود مربوط به تقدير الهي است ( قدر )
11. آيه شريفه ي (انا كل شي خلقناه بقدر)قمر/49) خلقت موجودات را برچه اساسي دانسته است ؟
خلقت هر موجودي براساس تقدير است
12. شناخت بيشتر تقديرات الهي چه كمكي به انسان مي كند ؟
هرچه انسان تقديرات الهي را بهتر بشناسد انجام فعاليت هاي اختيار ي او توسعه مي يابد و برقدرت پروازش افزوده مي شود
13. علت هايي كه در پيدايش يك پديده دخالت مي كنند برچند دسته اند ؟نام ببريد
دودسته : علل عرضي و علل طولي
14. علل عرضي را با ذكر يك مثال توضيح دهيد .
در پيدايش هر پديده ممكن است چند عامل به صورت مجموعه و با همكاري يكديگر دخالت كنند مثلا براي رويش يك گل مجموعه اي چون باغبان ، خاك ، آب ، نور و حرارت دست به هم مي دهند و با مشاركت يكديگر گل را پديد مي آورند اين گونه علل را علل عرضي مي گويند .مثال هرعامل به طور مستقيم نقشي به عهده داردكه با نقش ديگري متفاوت است .
15. علل طولي را با ذكر يك مثال توضيح دهيد .
گاهي تاثير چند عامل در پيدايش يك پديده اين گونه است كه مثلا يك عامل در عامل ديگر اثر مي گذارد و آن عامل دوم در عامل سوم تاثير مي كند تا اثر عامل اول را به معلول منتقل كند براي مثال وقتي شما قلم به دست مي گيرد و نامه مي نويسيد چند عامل درطول هم در انجام اين كار دخالت دارند .
16. با توجه به علل طولي و ، رابطه اختيار انسان با ارده خدا را توضيح دهيد .
وجود اختيار و اراده در انسان به علت اراده الهي و خواست اوست خداوند اراده كرده است كه انسان موجودي مختار و داراي اراده باشد در فعل اختياري تازماني كه انسان به انجام فعلي اراده نكند آن فعل انجام نمي گيرد اما درعين حال ما اراده ما و عملي كه از ما سرمي زند همگي وابسته به اراده خداوند است يعني اراده انسان در طول اراده خداست و با آن منافات ندارد .
17. قانونمندي نظام هستي به انسان چه امكاني داده است؟
تاريخ علم نشان مي دهد كه همين نظام قانون مند زمینه ساز عروج و صعود انسان به سمت قله های کمال گردیده و به انسان امكان داده است تا دروازه هاي علم را بگشايد پهنه درياهارا بشكافد اعماق اقيانوس هارا بجويد و فضاي كهكشان هارا درنوردد و ابزارهاي گوناگوني براي زندگي خود بسازد
البته انسان باید برای استفاده از جهان طبیعت باید قانون مندی های آن را بشناسد و متناسب با آین قانون مندی ها ابزار ها و وسایل و ماشین های مختلف بسازد و استفاده کند
درس ششم - سنت های الهی
1- اقسام سنت های الهی در چه مواردی است نکات مربوط به هر کدام را بنویسید
1ـ برخی اوقات سنتهای الهی مربوط به ظاهر پدیده ها است که کشف آنها بوسیله علوم تجربی میسر است و سبب پیدایش علوم تجربی می شود. و شناخت آنها به تسلط انسان بر طبیعت کمک میکند
2ـ برخی سنتها مربوط به حیات معنوی انسانها و جوامع بشری است که توجه انسانها را به آسایش همگانی زیاد می کند. و توجه به دیگران جای نفع پرستی و خود محوری را می گیرد.
انسان وقتی به سنتها آشنا باشد می تواند مسیر صعود به قله های کمال را پیدا کند و به راحتی به منزل مقصود برسد. و در نهایت به تسلط انسان در خویش کمک می کند. ـ به تنظیم رابطه انسان با خدا می انجامد
2- سنتهای معنوی جاری در زندگی انسان را نام ببرید
1ـ سنت امتحان2ـ سنت امداد الهی3ـ سنت توفیق الهی4ـ سنت املاء5- استدراج 6ـ تفاوت در جزاء و پاداش
3- سنت امتحان و ابتلاء را توضیح دهید
1ـ این سنت مربوط به چگونگی و فرایند رشد و تکامل انسان است.
2ـ عامل ظهور و بروز استعدادهاست
3ـ هر انسان انتخابگری همواره در معرض امتحان است.
4ـ آزمایشات سبب ساخته شدن انسان می شود.
5ـ امتحان یا با تکامل همراه است و یا با خسران و عقب ماندگی و انسان های خوب و بد هم به همین ترتیب از هم جدا می کنند
6ـ هر چه انسان کاملتر می شود امتحانات او ظریفتر و دشوارتر است ـ انما المومن بمنزله کفه المیزان کُلَّما زَیَدَ فی ایمانه زید فی بلائه
4- سنت امداد الهی مربوط به چه کسانی است توضیح دهید .
این سنت هم شامل گناهکاران می شود و هم انسانهای نیکوکار یعنی هر کس با اراده خودراهی را برمی گزیند که در همان راه از امداد الهی بهره مند می شود. انسانی که راه باطل را برگزیده مطابق سنت خدا به حال خودرها می شود تا خود را از الطاف خدا دور کند و برای انسان های درست کار راه هموار می شود تا به مراتب کمال برسند
5- سنت توفیق الهی مخصوص چه کسانی است ؟
- این سنت مخصوص کسانی است که با نیت پاک قدم در مسیر حق نهاده اند و نصرت الهی به دنبال تلاش و مجاهدت افراد است
- فراهم شدن شرایط و اسباب برای رسیدن به مقصد.
- این توفیق اراده ی اهل ایمان را تقویت می کند.
- این سنت هم به شکل فردی و هم اجتماعی جلوه گر می شود.
- بر اساس این سنت است که یک قدم انسان مومن صدها قدم نتیجه می دهد.
- این سنت نتیجه هماهنگی شخص حق گرا با کل نظام هستی است که شخص از نظام جهانی برای رسیدن به مقصد کمک می گیرد.
6- سنت املاء یا امهال چیست ؟
ـ مهلت خداوند به گناهکاران و قرار دادن امکانات در اختیار آنها.
ـ امکانات به صورت بلای الهی در زندگی شخص جلوه گر می شود.
ـ این سنت حاکم بر زندگی گناهکاران است.
ـ قرار دادن نعمت در اختیار گناهکاران برای افزودن بار گناه.
6-منظور از استدراج چیست ؟ توضیح دهید .
1ـ قرار دادن امکانات برای گناهکاران برای سقوط و هلاکت تدریجی.
2ـ فاصله گرفتن قدم به قدم از انسانیت.
3ـ حرکت تدریجی به سمت هلاکت ابدی.
4ـ حرکت تدریجی به سوی عذاب الهی با استفاده از امکانات خدادادی.
5ـ آیه: و الذین کذبوا بایاتنا سنستدرجهم من حیث لا یعلمون
7-تفاوت در جزاء و پاداش را به عنوان یکی از سنت های الهی در زندگی انسان توضیح دهید
فضل خداوند باعث می شود که کار خوب را چند برابر پاداش و کار بد را به اندازه خودش جزا می دهد.
آیه ــــ من جاء بالحسنه فله عشر امثالها : پاداش عمل نیک 10 برابر.
من جاء بالسئیه فلا یجزی الا مثلها : جزای گناه یک برابر.
8-تأثیر نیکی ها و بدی ها در سرنوشت ها یکی از سنت های الهی است آن را توضیح دهید .
زندگی انسان به شدت تحت تأثیر رفتار های ماست. مثلا نیکوکاری و گناه از جمله عوامل موثر بر طول عمر هستند. و دعا سبب بسیاری از خوبی هاست و مانع بلا. فرد یا جامعه ای که در مسیر خوبی ها گام بردارد درهای رحمت الهی را به سوی خودمی گشاید. ( و لو کان اهل تقوی امنو و اتقوا لفتحنا علیهم برکات السماء و الارض) و فرد یا جامعه ی که آلوده به گناه شود به عذاب دچار می شود.
9-امام علی (ع) در پاسخ به شخصی که تمام فعالیت ها و جهاد مسلمانان در جنگ صفین را به خاطر این که بر اساس قضا و قدر الهی بود عاری از هرگونه پاداش می دانست چه فرمودند ؟
خداوند به همه مسلمانان به خاطر رفتن به جهاد و حضور در جبهه و بازگشت از جبهه ها را پاداش مناسب خواهد داد چون همه این کار ها با اراده و اختیار خود آن ها انجام شده بود - ایشان توضیح دادند که کار های انسان بر اساس قضا و قدر حتمی و جبری الهی نبود ( اراده و اختیار انسان هم یکی از مظاهر قضا و قدر الهی است - یعنی خداوند اراده کرده است که انسان اختیار داشته باشد )
10 - پاسخ اشکال زیر را بنویسید .
« اگر خداوند سرنوشت و آینده و نتیجه ی همه کار های ما را می داند پس ما در کار های خود مطابق علمِ قبلیِ خدا رفتار می کنیم پس هیچ گونه اختیاری در کار های خود نداریم و ما چه تلاش کنیم و چه تلاش نکنیم به همان نتیجه ای می رسیم که خدا از قبل می دانسته است »
این اشکال ناشی از مقایسه خداوند با انسان و کار های اوست - خداوند متعال همانطور که به نتیجه ی کار ما اگاهی دارد به تمام فرایند و حوادث و کار های ما برای انجام یک کار هم علم دارد و تمام اتفاقات و تصمیم گیری های طول فرایند را هم می بیند پس علم خدا منحصر به نتیجه نیست و نسبت به تمام تصمیم ها و عوامل دیگرِ موثر در آن فرایند و حتی تغییر در تصمیم ها ، جدیت یا کاهلی ما در انجام آن ها را هم می داند و علم او به تمام جزدیات است نه پیش بینی یک نتیجه . ( نکته دیگر اینکه ما در هر مرحله از فرایند انجام کار ها اراده و اختیار خود را به وضوح حس می کنیم و از علم خداوند هم هیچ گونه اطلاعی نداریم پس علم قبلی خدا اختیار را از ما سلب نمی کند
http://h-zarinkolah.blogfa.com/post-390.aspx